Mutfak teknolojilerinde popülerliği hızla artan airfryer cihazlarının, sadece kalori değil, soluduğumuz hava üzerinde de iyileştirici etkisi olduğu bilimsel olarak kanıtlandı. Amerikan Kimya Derneği'nin "ES&T Air" dergisinde yayımlanan çalışma, airfryer'ın yemek pişirme sırasında havaya salınan uçucu organik bileşikleri (VOC) ve ultra ince partikülleri, geleneksel derin veya sığ yağda kızartma yöntemlerine göre çok daha düşük seviyelerde tuttuğunu gösterdi.
Araştırma, yüksek yağ içerikli gıdalarda bile airfryer’ın hava kalitesi açısından çok daha güvenli bir alternatif olduğunu vurguluyor.
Okul kantinlerinde 'şekerli' tuzak: Prof. Dr. Banlı uyardı, Türkiye Avrupa'da alarm veriyor
YAĞLI GIDALARDA BİLE BÜYÜK FARK
Üniversite ekibi, özel tasarım hava kalitesi odalarında gerçekleştirdikleri deneylerde; dondurulmuş gıdalar, düşük yağlı ve yüksek yağlı taze ürünleri test etti. Deney sonuçlarına göre, derin yağda kızartma yapmak, airfryer kullanımına kıyasla havada 10 ila 100 kat daha fazla uçucu organik bileşik (VOC) oluşmasına neden oluyor. Özellikle dondurulmuş soğan halkaları ve pastırma gibi yağ oranı yüksek gıdaların airfryer’da en yüksek emisyonu saldığı görülse de, bu değerlerin bile geleneksel yöntemlerin çok altında kaldığı belirlendi.
TEMİZLİĞE DİKKAT: KİRLİ CİHAZ EMİSYONU ARTIRIYOR
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer bulgusu ise cihaz temizliği ile ilgili oldu. 70 kereden fazla kullanılan ve ulaşılamayan bölgelerinde yağ kalıntısı biriken airfryer cihazlarının, %23 daha fazla VOC ve iki kat daha fazla ultra ince partikül yaydığı saptandı. Profesör Christian Pfrang, cihaz tasarımıyla ilgili kritik bir noktaya değinerek şu ifadeleri kullandı:
“Çalışmamız, airfryer'ların erişilemeyen pişirme yüzeylerinin derinlemesine temizlenememesinin, iç mekan hava kalitesi üzerindeki bazı faydaları olumsuz etkileyebileceğini gösteriyor. Bu bulgu, emisyonları uzun vadede düşük tutmak için derin temizliğe izin veren airfryer tasarımlarına olan ihtiyacı ortaya koyuyor.”
SAĞLIK RİSKLERİ VE İÇ MEKAN HAVA KALİTESİ
Yemek pişirme sırasında açığa çıkan ketonlar, aldehitler ve alkenler gibi bileşiklerin sağlık sorunlarıyla ilişkili olduğu biliniyor. Araştırmanın ilk yazarı , sonuçları şu şekilde değerlendirdi:
“Sonuçlar, yüksek yağ içerikli gıdaların airfryer'da daha fazla emisyon ürettiğini, ancak bunun sığ veya derin yağda kızartma gibi yöntemlerde gördüğümüzün sadece küçük bir kısmı olduğunu doğruladı. Özel bir hava kalitesi odası kullanmak, pişirme kaynaklı hava kirleticilerine daha detaylı odaklanmamızı sağladı.”
Profesör Pfrang, ev içi hava kalitesinin giderek daha önemli bir faktör olarak kabul edildiğini belirterek, bu çalışmanın mutfak faaliyetlerinin soluduğumuz havayı nasıl etkilediği konusunda hane halklarına rehberlik edeceğini ekledi.
Kaynak: “Quantification of Volatile Organic Compounds (VOCs), Nitrogen Oxides (NOx), and Ultrafine Particles (UFPs) Emitted by Domestic Air Fryers: A Chamber Study of Indoor Air Quality Impacts” by Ruijie Tang, Yizhou Su, William Joe F. Acton, Lara K. Dunn and Christian Pfrang, 27 January 2026, ACS ES&T Air. DOI: 10.1021/acsestair.5c00363
