Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK), yurt dışından temin edilen ilaçlar ve bu süreçteki hizmet alımlarına ilişkin usul ve esasları sil baştan belirlendi. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yeni düzenleme; hastalara ulaştırılacak beşeri tıbbi ürünlerin temininde şeffaflık, hız ve kaynak verimliliğini merkeze alan modern bir mekanizma kuruyor.
KRİTİK KARAR MEKANİZMASI: YURT DIŞI İLAÇ ALIM KOMİSYONU
Yeni yönetmelik çerçevesinde, yurt dışından yapılacak ilaç alımları ile bunlara ilişkin hizmet süreçlerini yönetmek üzere "Yurt Dışı İlaç Alım Komisyonu" kurulması kararlaştırıldı. Kurumun ilaç operasyonlarının kalbi olacak bu komisyon, tam sayı ile toplanacak ve kararlarını oy çokluğuyla alacak.
Komisyon üyelerine yönelik sorumluluk esasları ise oldukça sıkı tutuldu:
Kararlarda çekimser kalınamayacak.
Karşı oy kullanan üyeler gerekçelerini yazılı olarak sunmak zorunda olacak.
Komisyon; bütçe kısıtlarını, geçmiş dönem tüketim miktarını ve ilaca özel durumları analiz ederek tedarik miktarını ve hizmet niteliğini belirleyecek.
TEKNOLOJİ ODAKLI ÇÖZÜM: DİNAMİK ALIM SİSTEMİ
Düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden birini, ilaç temin kaynakları arasında rekabeti artıracak olan "Dinamik Alım Sistemi" oluşturuyor. Bir ilaç için birden fazla tedarikçinin bulunması durumunda bu sistemin kullanılması esas olacak.
Sistemin işleyişi ise ön yeterlik kriterlerine dayanacak:
ÖN YETERLİK: İstekliler önce fiyattan bağımsız olarak teknik ve idari yeterlik testinden geçecek.
KATILIM: Kriterleri sağlayan her aday sisteme dilediği zaman başvurabilecek.
MÜNFERİT ALIMLAR: Sistem kurulduktan sonra yapılacak her alım için kayıtlı tüm isteklilere çağrı yapılacak ve en avantajlı teklif sahibi ile sözleşme imzalanacak.
KISITLAMA: Bir yıl içinde başvurusu 3 kez reddedilen adaylar, o yıl içinde aynı ilaç için yeniden başvuruda bulunamayacak.
ŞEFFAFLIK VE VERİMLİLİK İLKELERİ
SGK, yapılacak tüm alımlarda; saydamlık, rekabet, eşit muamele ve güvenilirliği sağlama yükümlülüğü altında olacak. Temel amaç, genel sağlık sigortası kapsamındaki kişilerin tedavilerinin aksamaması için ilaçların uygun şartlarda ve zamanında ulaştırılması olarak tanımlandı. Bu kapsamda, mevcut ilaç listesinde bulunmayan veya bu ürünlere alternatif olabilecek yeni ilaçlar için de piyasa araştırması yapılabilecek.
ALIM YÖNTEMLERİ VE İSTİSNAİ HALLER
Yeni düzenlemede ihaleler temel olarak "Açık İhale" veya "Pazarlık" usulü ile gerçekleştirilecek. Ancak hayati öneme sahip veya aciliyet gerektiren durumlarda "Doğrudan Temin" yolu da açık tutuldu. Doğrudan temin uygulanabilecek bazı özel durumlar şunlar:
İhtiyacın sadece tek bir kişi veya kurum tarafından karşılanabilmesi.
Özelliği gereği stoklanması ekonomik olmayan ilaçların varlığı.
Salgın hastalıklar veya öngörülemeyen ivedi durumlar.
Kamu kurumları ve vakıf üniversitelerinden yapılacak hizmet alımları.
AVANTAJLI TEKLİF NASIL BELİRLENECEK?
Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde sadece fiyat kriteri yeterli olmayacak. İlaçların son kullanma tarihi, teslim süresi ve ürün miktarı gibi teknik unsurlar da değerlendirmeye alınacak. Hizmet alımlarında ise işletme ve bakım maliyetleri ile verimlilik gibi fiyat dışı faktörler kararda etkili olacak.
DENETİM VE KAYIT SÜREÇLERİ
Tüm tedarikçilerin Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından belirlenen kriterleri karşılaması şart koşulurken, son iki yıl içinde SGK ile sözleşmesi feshedilmiş olanların sisteme girişi yasaklandı. Gerçekleştirilen tüm alımların sonuçları, en geç 15 iş günü içinde Kamu İhale Kurumu'na bildirilerek şeffaflık zırhı altına alınacak.
