Çocukluk çağında maruz kalınan fiziksel, duygusal veya cinsel şiddet, ihmal ve diğer olumsuz deneyimler, sadece bireysel bir ruh sağlığı sorunu olmanın çok ötesine geçerek kamu düzenini tehdit eden sosyolojik bir meseleye dönüştü. Yaşadıkları ağır travmalar nedeniyle duygularını kontrol edemeyen (duygu düzenleme sorunu yaşayan) çocukların, ilerleyen yaşlarda suça sürüklenme oranlarının yüksekliği, konuyu multidisipliner bir uzmanlık alanı haline getirdi.
Farklı disiplinlerden öne çıkan uzmanlar, çocukluk çağı travmalarının yol açtığı bu karanlık tablonun nasıl tersine çevrilebileceğine dair kritik değerlendirmelerde bulundu.
Prof. Dr. Seyithan Deliduman (Hukuk Profesörü): "Hukukun Gücü, Suçu Önceden Tespittedir" Modern hukuk devletinde çocukların korunmasının anayasal bir zorunluluk olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Deliduman, devletin sadece suçu cezalandırmakla yetinemeyeceğini belirtti. Deliduman, "Hukuk devletinin gerçek gücü, suçun kaynaklarını önceden tespit ve önleme kapasitesinde yatar. Çocukluk çağı travmalarının önlenmesi kamu düzenini korur. Bu nedenle eğitim, sosyal hizmetler, aile hukuku ve çocuk izlem merkezlerinden oluşan geniş bir koruma sisteminin etkin işletilmesi zorunludur" değerlendirmesinde bulundu.
Şükran Şensözen (Sosyolog ve Çocuk Terapisti): "Okuldaki Hırçınlık Aslında İmdat Çağrısı" Çocuklukta bastırılan duyguların sessiz bir toplumsal bedeli olduğunu ifade eden Şensözen, "Korkuyla büyütülen çocuklar ileride ifade güçlüğü ve değersizlik hissi taşır. Okullardaki davranış problemleri çoğunlukla anlaşılmamış duyguların dışavurumudur. Hırçınlık dikkat ihtiyacı, inat bir savunma mekanizması olabilir. Eğitim sistemi, performans odaklı olmanın yanı sıra duygusal okuryazarlığı da önceliklendirmelidir" dedi.
Bera Türkmen (Uzman Öğretmen ve Eğitim Yöneticisi): "Geleneksel Disiplin Travmayı Tetikler" Öğrencilerin eğitim hayatındaki başarısızlıklarının temelinde sıklıkla kronik stresin yattığını belirten Türkmen, travmanın mantıklı düşünme işlevlerini baskıladığına dikkat çekti. Geleneksel disiplin yöntemlerinin bu çocuklarda işe yaramadığını ve travmayı tetikleyebildiğini vurgulayan Türkmen, "Bu çocuk ne yaşadı ve neye ihtiyacı var?" yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini söyledi.
Musa Karademir (Diplomatlar Birliği Başkanı): "Yapay Zeka Destekli Tarama Sistemleri Kurulmalı" Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her altı çocuktan birinin ciddi travma yaşadığına işaret eden Karademir, bu durumun ömür boyu sürecek bir "kader" olmadığını belirtti. Karademir, "Koruyucu çevresel faktörler ve erken müdahale iyileştirici rol oynar. Gelecekte, dijital ruh sağlığı uygulamaları ve yapay zeka destekli tarama sistemleri önemli araçlar olmalıdır" şeklinde konuştu.
Ahmet Durkaya (Medya ve Televizyon Programcısı): "Savaş Bölgelerindeki Çocuklar Yarının Toplumudur" Özellikle Filistin ve Doğu Türkistan gibi çatışma bölgelerinde çocukların yaşadığı ağır travmalara dikkat çeken Durkaya, sürekli korku altında büyüyen çocukların öfke ve kaygı yönetiminde büyük zorluklar yaşadığını belirterek, "Bir çocuğun gözyaşı tüm insanlığın vicdan sınavıdır" dedi.
Nuran Kırlak (Ahde Vefa Platformu Başkanı): "Okul Öncesinde Sosyal-Duygusal Dersler Şart" Nesiller arası travma döngüsünü kırmak için çok katmanlı yaklaşımların şart olduğunu vurgulayan Kırlak, "Gebelik döneminden itibaren ailelere eğitim verilmeli, okul öncesi dönemden başlayarak zorunlu Sosyal-Duygusal Öğrenme dersleri müfredata eklenmelidir" önerisinde bulundu.
Özgür Akkuş (Eğitimci Yazar): "Çocuklar Kötü Değil, Sadece Yaralı" Çocukların okula sadece çantalarını değil, görünmeyen travma yüklerini de taşıdığını belirten Akkuş, "Öğretmenler ruhsal yaraları fark etmeli. Çocuklar bazen kötü değil, yalnızca yaralıdır. Bir çocuğu kazanmak geleceği kazanmaktır" ifadelerini kullandı.
Taner Akkuş (Sosyal Hizmetler ve İletişim Uzmanı): "Şiddet Uygulayana Zorunlu Tedavi Şart" Aile içi şiddetin kalıcı beyin hasarlarına ve ağır psikiyatrik sorunlara yol açtığını belirten Akkuş, "Şiddet uygulayan ebeveynlere zorunlu tedavi uygulanmalı, ağır vakalarda çocuk devlet korumasına alınmalıdır. Suça sürüklenme ile çocukluk travması arasındaki bu doğrudan ilişki, ancak yasal düzenlemelerin güçlendirilmesiyle çözülebilir" uyarısında bulundu.
