Günlük hayatın vazgeçilmezi olan akıllı telefonlar, lityum iyon (Li-ion) pil teknolojisiyle çalışıyor. Birçok kullanıcı, sabah uyandığında tam dolu bir batarya ile güne başlamak için telefonunu gece yatmadan önce prize takıyor. Ancak Journal of Electrochemical Society ve Nature Energy gibi saygın bilimsel dergilerde yayınlanan makaleler, bu masum alışkanlığın batarya kimyasını bozduğunu ortaya koydu. Bataryanın tam kapasiteye ulaştıktan sonra saatlerce enerji almaya devam etmesi, damlama şarjı (trickle charging) ve ısı artışı gibi süreçleri tetikleyerek telefonun kullanım ömrünü aylar hatta yıllar bazında kısaltıyor.
Shutterstock
YÜKSEK VOLTAJ STRESİ VE KİMYASAL AŞINMA
Bilimsel araştırmalara göre, lityum iyon bataryalar için en ideal doluluk oranı %20 ile %80 arasındadır. Telefon %100 şarja ulaştığında ve prize takılı kalmaya devam ettiğinde, batarya hücreleri üzerinde yüksek voltaj stresi oluşur.
Energy Storage Materials dergisinde yer alan çalışmalara göre, sürekli yüksek voltajda tutulan pillerde "lityum metal kaplama" adı verilen bir durum gelişebilir. Bu, pilin iç direncini artırarak enerji depolama kapasitesini düşürür.
Telefon %100'den %99'a düştüğü anda cihaz tekrar şarj olmaya başlar. Gece boyu tekrarlanan bu döngü, bataryanın ömrünü belirleyen şarj döngüsü sayısını hızla tüketir.
BATARYANIN SESSİZ KATİLİ ISI
Şarj işlemi sırasında açığa çıkan ısı, batarya sağlığı için en büyük tehditlerden biridir. Battery University tarafından sunulan verilere göre, bir lityum iyon pilin 30°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda sürekli şarj edilmesi, elektrolitlerin bozulmasına yol açar. Telefon kılıfı takılıyken yapılan gece şarjları, ısının dışarı atılmasını zorlaştırarak kimyasal yaşlanmayı hızlandırır.
BATARYA ÖMRÜNÜ UZATMAK İÇİN BİLİMSEL İPUÇLARI
Akıllı telefonunuzu korumak ve batarya maliyetinden kurtulmak için araştırmacıların önerdiği bazı temel yöntemler şunlardır:
%80 Kuralını Uygulayın: Mümkünse cihazınızı %80 doluluğa ulaştığında prizden çekin. Birçok modern telefon (Apple ve Samsung gibi), "İyileştirilmiş Pil Şarjı" özelliğiyle bunu otomatik olarak yönetmektedir.
Sıcaklıktan Kaçının: Telefonunuzu şarj ederken yastık altı veya yorgan üstü gibi ısıyı hapseden yüzeylerden uzak tutun.
Hızlı Şarjı İhtiyaç Halinde Kullanın: Sürekli yüksek akımlı hızlı şarj aletlerini kullanmak, bataryadaki kimyasal hareketliliği aşırı hızlandırarak hücre yorgunluğuna neden olur.
ALIŞKANLIKLARINIZI DEĞİŞTİREREK TASARRUF EDİN
Telefonu gece şarjda bırakmak kısa vadede pratik görünse de uzun vadede bataryanın verimliliğini %20'ye varan oranlarda düşürebilir. Bu durum, cihazın daha sık şarj edilmesine ve sonunda maliyetli batarya değişimlerine yol açar.
