Gökbilimciler, yaklaşık 500 milyon ışık yılı uzaklıktaki bir galaksiden gelen güçlü bir X-ışını parlamasını inceleyerek yıldızların ölümüyle ilgili dikkat çekici bulgular elde etti.
Geçen yıl Einstein Sondası uzay teleskobunun tespit ettiği ve EP260321a adı verilen parlamanın ardından dünyanın farklı bölgelerindeki gözlemevleri hızla harekete geçti. Toplanan veriler, yıldızın son anlarının şimdiye kadarki en ayrıntılı şekilde incelenmesini sağladı.
NADİR GÖRÜLEN "ŞOK ÇIKIŞI" YAKALANDI
Independent Türkçe'de yer alan habere göre, iki bağımsız araştırma ekibi, ilk X-ışını sinyalinin "şok çıkışı" olarak adlandırılan olaya ait olduğunu belirledi.
Bu olay, süpernova patlaması sırasında oluşan şok dalgasının yıldızın yüzeyini aşarak ilk ışımayı uzaya yaymasıyla meydana geliyor. Bilim insanlarına göre her süpernovada yaşansa da yalnızca birkaç saniye sürdüğü için bugüne kadar doğrudan gözlemlenmesi son derece güç oldu.
BEKLENMEDİK ÖZELLİKLER DİKKAT ÇEKTİ
İncelemeler sonucunda patlamanın Ic-BL tipi bir süpernova olduğu doğrulandı. Ancak araştırmacılar, bu olayın daha önce gözlenen benzerlerinden önemli farklılıklar taşıdığını belirledi.
Patlama güçlü olmasına rağmen şok çıkışının alışılmadık derecede zayıf olduğu, ayrıca bu tür süpernovalarda sık görülen gama ışını patlamasının da meydana gelmediği tespit edildi.
Araştırmacılar, bunun nedenlerinden birinin yıldızdan çıkan jetin çevresindeki yoğun madde tarafından engellenmiş olabileceğini değerlendiriyor.
DÜNYADAKİ TELESKOPLAR BİRLİKTE ÇALIŞTI
Olayın ayrıntılarını ortaya çıkarabilmek için dünyanın farklı noktalarındaki teleskoplardan elde edilen gözlemler bir araya getirildi.
Araştırmacılar, bu sayede hem X-ışını patlamasını hem süpernovayı hem de yıldızın daha önce uzaya saçtığı maddelerle etkileşimini aynı süreç içinde inceleme fırsatı buldu.
Bu veriler, yıldızın çökmeden önceki son evrelerinin ve çevresindeki maddenin yapısının daha ayrıntılı biçimde anlaşılmasını sağladı.
YILDIZLARIN ÖLÜMÜ YENİDEN DEĞERLENDİRİLEBİLİR
Bilim insanları, elde edilen bulguların yıldızların ölüm süreçlerine ilişkin mevcut teorilerin yeniden gözden geçirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
Araştırmanın sonuçları, The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandı.
