Dünyanın en köklü bilgi kaynaklarından Britannica Ansiklopedisi ve sözlük yayıncısı Merriam-Webster, teknoloji devi OpenAI şirketine karşı hukuk mücadelesi başlattı.
Hazırlanan dava dilekçesinde, yapay zeka modellerini eğitmek amacıyla telif haklarıyla korunan içeriklerin kullanıldığı ve ardından bu içeriklere çok benzeyen yanıtlar üretildiği iddia ediliyor.
Yayıncılar, OpenAI şirketinin büyük dil modelleri (LLM) sistemini eğitmek için kendilerine ait verileri izinsiz şekilde kopyaladığını ileri sürüyor.
BÜYÜK DİL MODELLERİ TELİF HAKLARINI HİÇE SAYIYOR
Merriam-Webster sözlüğünün sahibi olan Britannica, yaklaşık 100 bin çevrim içi makalenin telif haklarına sahip bulunuyor.
Davacı taraf, bu makalelerin tamamen kopyalanarak yapay zekanın geliştirilmesi sürecinde yakıt olarak kullanıldığını belirtiyor.
Dava, OpenAI şirketinin modellerinin üretken yapısı gereği bu içeriklere 'büyük ölçüde benzeyen' yanıtlar oluşturduğunu savunuyor.
Sunulan örneklerde, ChatGPT tarafından üretilen metinlerin Britannica ansiklopedisinin orijinal içerikleriyle neredeyse kelimesi kelimesine eşleştiği dikkat çekiyor.
Özellikle üniversite kelimesine yönelik verilen tanımların, ansiklopedi metniyle aynı olduğu görülüyor.
Yapay zekaya verilen insan öldürme yetkisi sonumuzu getirecek
RAG TEKNOLOJİSİ İLE DOĞRUDAN REKABET VE KOPYALAMA
Dava dosyasındaki iddialara göre OpenAI, içeriklerin tamamını veya büyük bir kısmını birebir kopyalayan çıktılar üretiyor.
Britannica yetkilileri, ChatGPT uygulamasının veriye dayalı artırılmış üretim (RAG) teknolojisini bu amaçla kullandığına dikkat çekiyor.
RAG sistemi, yapay zekanın sadece eğitim verileriyle sınırlı kalmayıp, internet veya diğer veri tabanlarını tarayarak en güncel bilgilerle yanıtlar oluşturmasını sağlıyor.
Bu durumun, Britannica şirketinin pazar payını ve iş modelini doğrudan tehdit ettiği ifade ediliyor.
YANLIŞ BİLGİLERİN KURUMA ATFEDİLMESİ MARKA DEĞERİNİ ZEDELİYOR
Britannica, telif hakkı ihlalinin yanı sıra OpenAI şirketini uydurma hayaller üretmekle de suçluyor.
Yapay zekanın ürettiği yanlış bilgileri sanki Britannica tarafından yayımlanmış gibi sunduğu belirtiliyor.
Kurum, bu durumun Amerika Birleşik Devletleri (ABD) federal yasası olan Lanham Yasası kapsamında bir marka ihlali olduğunu savunuyor.
Söz konusu uydurma içeriklerin, kurumun yüksek kaliteli ve güvenilir çevrim içi bilgilere erişim imajını tehlikeye attığı iddia ediliyor.
Şirket, yapay zekanın ürettiği hatalı verilerin kurumun güvenilir imajına zarar verdiğini vurguluyor.
Kadın çalışanlar için yapay zeka riski yüzde 86
DÜNYA GENELİNDE ONLARCA YAYIN KURULUŞU HAREKETE GEÇTİ
Mahkemeye sunulan belgelerde çarpıcı ifadeler yer alıyor.
"ChatGPT, Britannica gibi yayıncıların içeriğinin yerine geçen ve bunlarla doğrudan rekabet eden yanıtlar üreterek Britannica gibi web yayıncılarının gelir kaynaklarını kurutuyor."
OpenAI şirketine karşı açılan bu dava ilk değil.
Şimdiye kadar ABD ve Kanada genelinde New York Times, Ziff Davis, Mashable, CNET, IGN, PC Mag, Chicago Tribune, Denver Post, Sun Sentinel, Toronto Star ve Canadian Broadcasting Corporation (CBC) gibi onlarca yayın kuruluşu benzer gerekçelerle yargıya başvurdu.
YAPAY ZEKA EĞİTİM VERİLERİNDE HUKUKİ BELİRSİZLİK SÜRÜYOR
Britannica ile benzer bir davanın Perplexity aleyhine de devam ettiği hatırlatılıyor.
Büyük dil modellerini (LLM) eğitmek için telifli içeriklerin kullanılmasının adil kullanım kapsamında olup olmadığına dair net bir hukuki kural bulunmaması, bu davaların sonucuna dair belirsizlik yaratıyor.
Ancak 15 Eylül 2025 tarihinde federal Yargıç William Alsup, Anthropic tarafından içeriğin eğitim verisi olarak kullanılmasını, eseri sahiplenecek kadar dönüştürücü bir kullanım şeklinde tanımlayarak yayıncılar aleyhine karar vermişti.
Yargıç Alsup, buna rağmen yapay zeka tarafından milyonlarca kitabı satın almak yerine yasa dışı olarak indirilerek eğitilen sistemlerin yazarlar için 1,5 milyar dolar tutarında bir toplu dava uzlaşması yapması gerektiğini belirtmişti.
