Back To Top
Yerli ve millî yılbaşı mümkün mü?

Yerli ve millî yılbaşı mümkün mü?

 - Son Güncelleme: 03.01.2019 Perşembe 08:30
- A +

Avrupa kökenli yılbaşına yerli ve milli alternatif arayanlar yalnızca 31 Aralık’ta “Mekke’nin fethi”ni kutlayan veya 14 asırdan sonra “hicri yılbaşı kutlaması” icat eden dindarlarımız değil. Milliyetçilerimiz de “Türk’ün öz yılbaşı” olan Nar Tugan’ı keşfetmiş bulunuyorlar.

İşittiğimiz kadarıyla Bodrum’da bir grup yıllardır “Nardugan” kutlamaları yapıyordu. Geçen gün bir okuyucumuzun epostasından öğrendim ki Kayseri’de de 2012’den bu yana kutlanıyormuş “Türklerin yeni yıl bayramı”. Elbette bu türden etkinliklerin kitlesel olarak, hatta geniş bir katılımla gerçekleştiğini sanmıyorum. Ancak yine de bunlar birtakım toplumsal arayışların ifadesi olması bakımından önem taşıyor.

Bir önceki yazıda da açıklamaya çalıştığım üzere, birçok farklı kültürde farklı adlar altında ve farklı dini anlamlar yüklenerek kutlanan bayramların tamamına yakınının kökeninde insanların eski çağlardan bu yana bahar mevsiminin başlaması veya kışın bitmesiyle ilgili tasavvurları vardır.

Paskalya, Nevruz, Hıdrellez veya Aziz Yorgi Günü… Hepsi üç aşağı beş yukarı İlkbahar Ekinoksuna denk gelen günlerde kutlanan bayramlar. Hayvancılıkla uğraşan göçebe toplumlar için de tarım yapan yerleşik toplumlar için de tabiatın uykuya yattığı kış mevsiminin sona erip çayırların, çimenlerin canlanması, bütün hayvanat ve nebatatın hayat döngüsünde tekrar görünür hale gelmesi kutlanacak ve kutsal varlıklara şükran tezahürlerinin gösterilmesini gerektiren hadiselerdi.

Demek ki işin başında doğa olaylarının insan topluluklarında uyandırdığı ortak veya benzer duygular var, bu olaylar karşısında duyulan coşku ve neşeyi gösterme yollarındaki farkları ise toplumların inanç ve kültür dünyaları belirliyor. Sözgelimi, astronomik anlamda yazın ilk günü sayılan 6 Mayıs’ı Müslüman Türkler Hıdrellez adıyla kutlarken aynı coğrafyadaki Hıristiyanlar komşuları için bu gün Aziz Yorgi Günü’dür.

Dolayısıyla dünyadaki “yaz ve kış mevsimlerinin yaşandığı” bütün bölgelerde insanlar binlerce yıldır yeni bir yıl başladığında bunu kutladıklarına göre başlangıçta Orta Asya’da ve sonra Avrasya’nın geniş coğrafyasında yaşayan Türkî toplulukların da böyle bir gelenekten azade olduğu düşünülemez. Bilhassa bahar festivalini Doğu Türklerinin Nevruz, Batı Türklerinin Hıdrellez adıyla kutladıklarını biliyoruz. Geçmişte ve hatta günümüzde bu bayramlara başka adlar veren ve farklı biçimlerde kutlayan Türk toplulukları da var elbette. Bu cümleden olmak üzere Roux şu bilgiyi veriyor: “İlkbahar bayramı Müslüman Kazak-Kırgızlarda ‘kımız murunduk’ adıyla son yıllara kadar mayıs ayında yapılırdı. Başkurt kadınları ilkbaharı, erkekleri karıştırmadan, ‘karga toy’ adıyle kutlarlardı.” (Jean-Paul Roux, “Türklerin Ve Moğolların Eski Dini”, Çev. Aykut Kazancıgil, Kabalcı Yay., 2011)

***

Gelelim “yeniden keşfedilen” Nardugan Bayramı’na… Dediklerine göre bu bir “kış dönümü” şenliği. Yılın en uzun gecesinin geride bırakılıp günlerin uzamaya başladığı 22 Aralık’ta kutlanıyor. Tıpkı Avrupa paganlarının eski kış festivallerinin vaftiz edilmiş hali Noel gibi. Diğer adı Çam Bayramı olan bu günde kutsal Akçaçam ağaçları süslenir ve altında eğlenceler düzenlenirmiş. Noel çamı gibi yani. Eski Türklerdeki bu geleneğin Avrupa’daki Noel ve yılbaşı kutlamalarına ilham vermiş olduğu da iddia ediliyormuş.

İnternette araştırdığımda bulduğum bilgiler bunlar. Onun dışında Nardugan günü hakkında bilinen ciddi kaynaklarda bir malumata rastlamadım. İnternette araştırma yaptığınızda her yerde Murad Adji’nin kitabından alıntılar görüyorsunuz. Başka da “matbu” bir kaynağa referans yok zaten. Yazarın Türkçeye çevrilen kitaplarından birini merak edip almıştım ama sayfalarını şöyle bir karıştırdığımda içeriğini bir parça spekülatif bulduğum için okumadan bırakmıştım. Dün akşam tekrar açıp baktım. Kumuk asıllı Türkolog şunu yazmış: “Çam bayramı kışın tam ortasında, 25 Aralık’ta başlıyordu. Bu tarihte gün geceyi yeniyordu ve güneş yeryüzünü eskisinden daha fazla aydınlatıyordu. İnsanlar Ülgen’e dua ediyor ve iade edilen güneş için teşekkür ediyorlardı. Dualarının kabul edilmesi için de Ülgen’in çok sevdiği bir çam ağacını süslüyorlardı. Eve getirdikleri çam ağacının dallarına parlak renkli, kurdela benzeri bezler bağlıyorlardı ve yanına da hediyeler yerleştiriyorlardı.” (Murad Adji, “Kıpçaklar”, Atatürk Kültür Merkezi Yay., 2002, sh. 47)

Burada anlatılanların Noel kutlamasıyla benzerliği çok dikkat çekici elbette. Diğer yandan, bugünkü Noel ve yılbaşı motiflerinin esasen İskandinav kökenli olduğu düşünülürse ve İskandinavlarla eski Türk kavimlerinin uzun boylu ilişkileri hatırlanırsa ve iki kültür arasındaki etkileşim hesap edilirse bundan bir mana ve sonuç çıkarmak mümkün. Ama ne yazık ki yazar bu bilgilerin kaynağına ilişkin bir bilgi vermiyor ve bütün akıl yürütmelerimiz havada kalıyor!

Yazarımız ayrıca “Rusların Noel Baba’sı” olan Ded Moroz’un Türklerdeki adının “Ayaz Ata” olduğunu, bazı Türk kavimlerinin halihazırda kutladıkları kış bayramının da bu adı taşıdığını, yani onun da Türk kökenli olduğunu varsayıyor. Bunları okuyanlar da “Meğer Avrupalılar Noel Baba’yı da bizden çalmışlar” diye yorum yapıyor. Oysa bunun tam tersinin geçerli olmadığını ispatlayacak delillere ihtiyaç olduğu ortada. Sahanın uzmanı olmadığım için daha fazla bir şey söyleyecek durumda değilim. Umarım uzmanlar bu konuda bizi aydınlatıcı yayınlar yaparlar.

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
Yılmaz 04 Ocak 2019 21:41
Yıl başından kastedilen ne bilmiyorum ama yeni yılın başlangıcı kutlansa güzel olurdu. Sokaklar kışa has aydınlatmalarla süslenebilir, şehşr meydanlarında insanların çoluk çocuk ailece katılabileceği salep, kestane eşliğinde, konser ve kutlamalar yapılabilir, havai fişek gösterileri düzenlenebilirdi. Koca bir yıl bitip, yeni bir yıl başlıyor, yılın son günü tatlı bir şekilde geçirip, birbirine hayırlı yıllar dilemekte ne sakınca olabilir!? Yılbaşını Noel baba ve çam ağacından hakimiyetinden kurtarıp alternatif üretmek bukadar mı zor?
Hasan 04 Ocak 2019 15:55
Bir ülkede adalet duygusu zedelenmişse, küçücük çocuklara tecavüz ediliyorsa, gelir dağılımında adaletsizlik baş göstermişse, aile kurumu yara almışsa, bunlara çözüm getirmesi gerekirken "yerli yılbaşı mümkünmü" yazının başlığı arkadaş başka işiniz yokmu yeni din geleneğimi yaratıyorsunuz siz isanın as. doğumunu rahmetle anın bir başkasının içkisi anlayışı size ne
KARAR OKURU 04 Ocak 2019 02:30
Vallahi ben bu nardugan, ayazata hikayelerine inanmıyorum. Son yıllarda sosyal medyada bu tür resimli mesajlar dolanıp duruyor. İslamiyeti arap dini diye tasvir edip türkleri hristiyanlık ve sembollerine böyle uyduruk hikayelerle yakınlaştırma çabaları var sanki. Sosyal medyada öyle manipülatif, kışkırtıcı mesajlar dolaşıp duruyor ki.. insan artık "ne oluyoruz ya, neden böyle mesajlar dolanıp duruyor, bunun arkasında kim veya kimler var" diye sorgulamaya başlıyor. Eskiden "türk mü müslüman mısın" dile ayrıştırıp kafa karıştırmaya çalışırlardı,şimd
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 17:53
Kim nasıl istiyorsa öyle kutlasın. Bunu da iddia konusu yapmayalım lütfen, bir önem taşımıyor.
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 15:24
Hala hemşehrilik bilincini aşamamış daha türkiye vatandaşı bile olamamış insanlara küresel kültürü, dünya vatandaşı olmayı anlatmaya çalış. Kolay gelsin.
Hıdırellez' de( 6mayıs), Said Nursi' nin talebeleriyle kırlara çıkmaya özen gösterdiği, tefekkür ve seyrettiği, karınca ve köpeklere yiyecek verdiği; hem sözlü hem yazılı kaynaklarda yazılı.( bknz Tarihçei Hayat b.s.Nursi).
Hızırı aramaya çıkıyordur senin Nurslu. Muhtemelen hızır diye isimlendirilen cin gözüne karınca ya da köpek görünmüştür. Hızırı yemliyordur yani.
Insiyator. .. 03 Ocak 2019 14:40
Her an yenidir. Hergün yenidir. Her hafta, ay yenidir. Sağlık ve Afiyet içinde isen senin için her an güzeldir,yenidir.. Zaman sadece hesap, kitap içindir. !.Adalet güzeldir. Adalet. Digeri piyasada dolasimda takvim günleri olan Mitolojik ve pagan inançlar zihin Sömürü araçlardır. İSLAMİYET yikmistir aslında bu sömürü araçlarını.Zihinleri ozgurlestirip Hak ve Adaleti tavsiye etmiştir. İki elinin yaptığından başkası fayda vermez İnsanoğluna. !.
okur 03 Ocak 2019 13:19
Mesih'in doğumu farklı, yılbaşı farklı. Yılbaşı genel, Christmas özel. Yeni yıl kutlaması tektanrılı dinlerin öncesine gider. hem söz konuus olan sadece yeni yıl kutlaması değil. *ötündeki dona kadar, kullandığın elektronik araçlara kadar batı, dünyayı istila etmiş, coca colanın girmediği köy kalmadı, kutlamıyorum demekle olmaz, hiçbir şey değişmez; değişim ve meydan okuma üretmekle olur.
okur 03 Ocak 2019 13:19
Mesih'in doğumu farklı, yılbaşı farklı. Yılbaşı genel, Christmas özel. Yeni yıl kutlaması tektanrılı dinlerin öncesine gider. hem söz konuus olan sadece yeni yıl kutlaması değil. *ötündeki dona kadar, kullandığın elektronik araçlara kadar batı, dünyayı istila etmiş, coca colanın girmediği köy kalmadı, kutlamıyorum demekle olmaz, hiçbir şey değişmez; değişim ve meydan okuma üretmekle olur.
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 13:13
KARARDA MAGAZİN HABERLERİ İSTEMİYORUZ.MAGAZİN GAZETESİMİSİNİZ.BİZE NE ÖZLEM YILDIZ ,ACUNUN MAGAZİN HABERLERİ. BİRŞEY SÖYLEYİMMİ BU VİRÜS SİZİ DE BİTİRİR.
okur 03 Ocak 2019 13:13
Daha önce söyledim. İslamlaşma bir, Batılılaşma yahut modernleşme, neyse, iki. Türk tarihinin iki büyük olgusu. İkincisi sonraki. Bütün görkemi ve şiddetiyle devam. İsteseniz de istemeseniz de bu toplumda mini eteklisi de olacak, çarşaflısı da... halk müziği ve sanat müziği de, ama klasik batı müziği de... yılbaşı kutlanmaya devam edecek, Mekke'nin fethi de... sağ da sol da olacak... geçmişe atıfla, alaturka da olacak alafranga da, ama hem alaturka-alafranga da... kaçış yok. Gerilim devam edecek.Fakat bu kötü değil.
okur 03 Ocak 2019 13:04
ortadirek var mı, kaldı mı, bu zamana uyuyor mu bilmem. ama anadolu'da herhangi bir köye giderseniz, ortalamayı görürsünüz, yaygın olan yani, nedir bu? odun sobası vardır, hala vardır, mandalina portakal meyve, çay kola, çekirdek, çerez, yenir, içilirir, misafir ağırlanır, sohbet edilir vs. bence yerli ve milli işte neyse artık, bu kavramları çoğunluk kullanmaz bile, hayatında ne kadar yer ediyor? yerli ve milli, peh peh... türkün yılbaşısı budur... sadelik ve basitlik, gerisi kirli ideolojiler.
ERKAN DOĞAN 03 Ocak 2019 10:09
Sayın Yazar İnternet'te uyduruk dini bilgi aramanıza gerek yok. Bu alanın uzmanları zaten çok şey yazdılar bu konuda. Mircea Elideia Dinsel Düşünceler Tarihi 3.Cilt,James George Frazer Altın Dal 2.Cilt,Tanrı İnsan ve Ölümsüzlük, Joseph Champell Tanrının Maskeleri 4 Cilt,Gönül Tekin Hayat Ağacı, Şehyname..Bu eserler ilgi duyanlar için oldukça akademik ve dolu kaynaklar.Bunlar ile beraber biraz sembolizm ve simgecilik okumak faydalı olacaktır.
Sefa Özkan 03 Ocak 2019 11:23
0
İbrahim bey hoşgörülü kişiliğiyle bu yorumu onaylamış ama yorumu yazan arkadaş yazıyı hiç anlamamış ki. Yazarı internette dini bilgi arıyor sanmış kitap tavsiye ediyor.
ERKAN DOĞAN 03 Ocak 2019 14:58
2
Bu meselenin İslam ile de Hristiyanlık ile de Yahudilik ile de diğer pagan dinleri ile de direk bir ilişkisi var. Meselenin batı geleneği ile de Türkler ile de uzaktan yakından bir ilgisi yok. Bir zahmet bu kitapları bir oku ne kadar yararlı olduğunu ve ne anladığımı da anlamış olursun. Konu daha derin çam hem yaz hem kış her daim yeşil hali ile hayat ağacının yani yaşamın kendisinin simgesel yansıtmasıdır.
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 10:08
Islamcilar istedigini kutlaya bilir. Benim verdigim vergilerle kutlamasinda. Yollarda onumu kesmesinde. Gitsin evinde ne isterse onu kutlasin. Ha birde namazini da benim paramla kiliyor. Bu ne yuzdur arkadas.
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 14:39
3
DİB kapatılmalı. DİB'e giden vergimi helal etmiyorum.
serkan aydoğdu 03 Ocak 2019 09:25
siyasal islamcılar batı kültürünü her zaman kıskandılar siyasal islamcılardaki bu hasetligin sebebi batılılar avrupalılar gibi medeni olamadıklarından kültürlü olamadaklarından her zaman islamcılar ezik yaşadılar avrupanın adaletini kıskandılar medeniyetini kıkandılar hoş görüsünü kıskandılar cep telefonu bile üretemeyen uzaya astronot gönderemeyen islamcılar ve araplar her zaman bu hasetlikleriyle ezilip gidecekler noele yılbaşına karşı olmalarının sebebide bu işye batılılar gibi medeni degiller ışide bakın anlarsınız
evin 03 Ocak 2019 06:11
ne gerek var? ben yerli ve milli olmak yerine dünyalı olmayı tercih ediyorum...hepimiz dünyalı olsak daha yaşanabilir bir gezegen olurdu değil mi?
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 14:41
2
o dünyalılar arasında araplar yok galiba senin için.
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 16:02
4
Sen uzaylı mısın da dünyalı olmak istiyorsun. Herkes dünyalı. Emperyalizmin dayattığı kültürden olmak istiyorum diyorsan o senin bileceğin iş. Ona biz engel olamayız...
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 20:58
1
evin ne düşünüyor bilmem ama ben fikrimi söyleyeyim : "o dünyalılar arasında araplar" da var; memleketlerinde yaşamak şartıyla.
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 04:04
65 yasindayim. Kendimi bildim bileli Bati kulturune karsi duyulan nefret ve kiskanclik hic eksilmedi bu ulkede. Kemalist iktidarlar zamaninda her Noel'de ve yilbasinda "agac katliami" diye ortaligi velveleye verirlerdi. Efendim Hristiyan vatandaslar evlerine yilbasi agaci koyuyormus da zavalli agaclari kesiyorlarmis, vs. O zaman da toplasan 50 bin Hristiyan vatandas ya var ya yoktu bu ulkede. Simdi dindar iktidar var, Noel'e, yilbasina gavur bayramidir, aman ha siz kutlamayin gunah islersiniz diye homurdananlar eksik olmuyor. Acikli bir durum.
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 03:09
Milletler için fetihlerin kutlanması çağdaş bir şeydir. Müslümanlara her fırsatta çağdaş olmaları için nasihat edenler, çağımıza ait bir eylem olan Mekkenin fetih kutlamalarından niçin rahatsız olurlar. Yoksa çağdaşlıktan maksat körü körüne Batıyı taklit etmek midir? Çağdaş olan milli ise Batıcı kafalara rahatsızlık veriyor.
Karar Okuru 03 Ocak 2019 08:57
1
Tarihler uydurma oldugu icin isyan ediyor herkes. Ayni kutlu dogum haftasini 23 Nisani golgelemek icin kakistirmaniz gibi. Niyetiniz besbelli.
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 15:48
0
8.57, Niye gölgeleme olsun. Farklı kültürlerin insanları farklı etkinlik yapmak istiyor. Sana zorla Mekke'nin fethini kutla diyen yok. Niyetim gavura benzememek. Senin niyetin ne?
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 02:25
Allah için kimden bahsediyorsun. Karar yazarlarında moda haline geldi. Kafalarında bir Türkiye canlandırıp onun üzerinden nasihat ediyorlar
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 01:55
İyi ki uzman değilsiniz. Bir de uzman olsaydınız.
Yaw he he 03 Ocak 2019 01:40
Sayın yazar. Boşuna bu kadar araştırma. Müslümanların hiç yılbaşı dertleri olmadı. Hicri yılbaşı da bidat olarak çıktı dediğiniz gibi. Tersinden de düşünelim: Batılılar bizim hicri yılbaşımızı bizimle kutlarlar mıydı. Asla. Bizdeki özenti ne o zaman. Söyleyeyim: Celladına aşık olmak. Yazık. Başlığınıza da yazık. Daha ne kadar şu fuzuli konularla iştigal edeceğiz. Bu nedir biliyormusunuz: Kendimize tanınan imkânların verdiği sarhoşlukla ‘Müslümanca tavrımızı”, ‘İslâmî hassasiyet’lerimizi yitirmek, İsmet Özel’in deyişiyle
Yaw he he 03 Ocak 2019 02:06
5
İsmet Özel’in deyişiyle “baygın meyvelerin lezzeti”ne kapılmalarıdır.
Hasan 04 Ocak 2019 16:38
0
herkes bir yerden besleniyor yani yıl başini kutlamakla hiristiyanmı olunur allah askına neymiş hiristiyan geleneğimiş iyi güzelde sende içki içme sana zorla camiye gel diyen varmı eya sana zorla içki iç diyen varmı yahu neyimiz batılılara benzemiyor en fazla yalan atan biz hile yapan biz insan hakkı yiyen biz bu ne biçim dindarlık bunun adı sekürelizm anlıyan anlar
İbrahim DİRİ 03 Ocak 2019 00:59
Milli bir yılbaşı peşinde değiler,sahibi sandıkları din anlayışını etkin kılmak için nefret silahını kullanıyorlar,1 ocak hiç bir dinin kutsal günü değil sadece bir takvim yılının başlangıcı.
KARAR OKURU 04 Ocak 2019 02:47
0
O takvim yılı başlangici da hz.isa'nın doğum günü olduğu kabul edilen gün her ne hikmetse. Vakti zamanında papa'nın biri tarihin başlangıcını, tanrı olarak kabul ettikleri isa'nın doğum günü olarak belirleyen bir takvim icad etmiş, gregoryen takvimi. Bu takvime göre her yılbaşında hz.isa'nın doğum gününü kutluyoruz biz muhafazakar veya laik, ateist vb tüm türk vatandaşları, dünyada kutlayan herkes gibi. Tabii biz garip türk vatandaşları yeni yıla girdik derken isa'nın da doğum gününü kutladığımızdan haberimiz yok ne yazık ki. Traji komik olan da
KARAR OKURU 03 Ocak 2019 00:42
‘karga toy’... corbeaux... kut ve karga... “Türklerin Ve Moğolların Eski Dini”... sağol!..
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN