Yapay zeka insanlığa karşı bir tehdit mi değil mi derken, insanlığın en eski zaaflarından birinin yapay zekaya karşı en büyük tehdit olmasına ne dersiniz?
Nvidia kurulduğunda yıl 1993’tü. 33 yıl öncenin bilgisayarları ile bugünün bilgisayarlarını birbiriyle kıyaslamak bile imkansız.
O zamanlar bilgisayarın bir ana işlemcisi (CPU) vardı, bir de bir çeşit fantezi gibi eklenen “ekran kartı.” Yani grafik işlemci. Ekranınızdaki görüntüler mesela fotoğraf ve videolar bu kartın gücüne göre güzel gözükür veya gözükmezdi.
Nvidia’yı kuran elektrik-elektronik mühendisleri o zamanlar Intel ve AMD gibi firmaların neredeyse tekel seviyesinde hakim durumda olduğu mikro işlemci piyasasında kendilerine “niş” alan olara işte bu grafik kartları seçtiler.
Bu büyük bir öngörüydü aslında. Gelecekte bilgisayar ekranının (hatta zaman içinde telefon ekranının) hayatımızdaki yegane ekran olacağını düşünüyorlardı.
Çok kısa zamanda Nvidia’nın grafik işlemcileri çok ünlü hale geldi. Onları ünlü yapan ilk grup insan, bilgisayar kullanıcıları dünyasının o zamanlar “marjinal” kabul edilen bir “niş” grubuydu: Bilgisayar oyunları oynayanlar.
Animasyonlara, video tadında animasyonlara dayalı video oyunlar piyasaya çıkmaya başlamıştı ve bu oyunları oynayanlar için kendi ellerinin tepki hızıyla ekranın yenilenme hızı arasında büyük bir ilişki vardı. Ekranın hızlı yenilenmesini, video görüntünün sürekli akmasını ve sürekli bir karşılıklı etkileşimi Nvidia kartlar sağlıyordu.
Arada Nvidia en az iki kez batma tehlikesi geçirdi. Her seferinde ucu ucuna ve şirket kurucu ortaklarından Jensen Huang’ın müthiş satıcılığı sayesinde kurtuldu.
Nvidia, 2010’lara kadar, kendi alanında çalışan, en uç teknolojileri geliştirse bile nihayetinde bir “grafik kart üreticisi”nden öteye gidemeyen, ama olağanüstü mühendislik ve inovasyon kapasitesi de yerinde duran bir şirketti.
Kaderi, Stanford Üniversitesinde çalışan iki bilgisayar bilimcinin, yapay zekanın ihtiyaç duyduğu yüksek hesaplama kapasitesine erişebilmek için onların grafik işlemci kartlarını alıp ana işlemci kart gibi kullanmasıyla değişti.
Jensen Huang buradaki büyük imkanı hemen gördü. Hemen şirket, zaten kendisine üstünlük veren alan olan dikey mimarili, yani üç boyutlu çalışan mikro işlemcileri geliştirmek için ArGe faaliyetini hızlandırdı.
Önce şirketin Blackwell adını verdiği mikro işlemciler serisi başladı; şimdilerde ise Vera Rubin serisi adında yeni bir seri üretime girdi.
Şöyle diyebiliriz: Nvidia’nın Blackwell serisi olmasa yapay zeka bugünkü seviyesinde olamazdı; yapay zeka olmasa Nvidia bugünü kadar önemli bir şirket olmazdı. İkisi birbirini destekledi ve büyüttü.
İşe erken ve doğru yerden girmenin büyük avantajını yaşıyor Nvidia; rakiplerinden birkaç yıl önde. Bu önderlik pozisyonu elbette ilanihaye süremez. Amerika’daki ve Çin’deki rakipleri bir gün gelir, onu yakalar. Nitekim Google örneğin kendi mikro işlemcisini yapıyor artık, emektar firma AMD büyük ilerleme sağladı. Kore’de Samsung belki Nvidia’nın en önemli rakibi. Ve elbette Çin’den de çok önemli çip şirketleri çıkacak.
Ama bunlar geleceğe dair şeyler, bugün Nvidia, tartışmasız biçimde sektörün bir numaralı şirketi. Bir hesaba göre yapay zeka veri merkezlerindeki işlemcilerin yüzde 80’ini bu şirket tasarlıyor ve satıyor.
Ve şimdi o şirket dünden beri başsız, lidersiz kalmış durumda.
Hem de neden? İnsanlığın İlyada destanından öğrendiği belki en eski ve en temel zaafı yüzünden: Jensen Huang, gönlünü (veya sadece cinsel enerjisini) bir de değil en azından iki kadına kaptırdığı için.
Jensen Huang’ın “romantik ilişki yaşadığını” itiraf ettiği Şanghaylı Alice Huang casus olmasa, belki bu konu o kadar da ileri gitmeyecek, CEO’nun istifasına varan olaylar zinciri başlamayacaktı. Ama Donald Trump’ın Beyaz Saray’ında Çin’e nasıl davranmak gerektiğiyle ilgili siyasi görüş ayrılıklarının da rol aldığı bir süreçte Jensen Huang kurup elleriyle büyüttüğü şirketinden (Trump’ın bütün ‘Sakın bırakıp gitme’ telkinlerine rağmen) ayrılmak zorunda kaldı.
İşin dedikodu tarafı insana çok çekici gelse de ister istemez önce ciddiyet tarafına bakmam lazım.
Amerika ile Çin arasındaki yapay zeka rekabetinde Nvidia’nın üstün performanslı Vera Rubin serisi çipleri ve esi Blackwell serisinin son işlemcileri çok önemli. ABD, bunların ihracını kısıtlayarak Çin’in ilerleme hızını yavaşlatıyordu.
Ama şimdi Nvidia’nın başsız kalması ve bir anlamda ruhunu kaybetmesiyle ABD’nin kendisinin de yavaşlaması söz konusu olabilecek.
Bu endişeler, zaten nasıl finanse edileceği ve nasıl para kazanacağı konusunda soru işaretlerinin giderek büyüdüğü yapay zeka endüstrisindeki “balon”un patlamasına sebep olabilir ciddiyette endişeler.
Devasa jeopolitik bir savaşın ortasında en kritik kırılmalardan birinin bir adamın karısını bir başka kadınla aldatmasının yatması ise belki yapay zeka korkularını dindirece, azaltacak bir şeydir.
