Back To Top
Müslümanların devleti özgürlükçü olmak zorundadır

Müslümanların devleti özgürlükçü olmak zorundadır

 - Son Güncelleme: 14.06.2019 Cuma 09:03
- A +

Tarihin döngüsü içinde filozoflar, düşünürler, siyaset bilimciler modern devletin doğuşu konusunda farklı tezler ileri sürmüşlerdir. Modern devlet kuramı dediğimizde ilk aklımıza gelen isimler Niccolo Machiavelli, Jean Bodin, Thomas Hobbes, John Locke, Jean Jacques Rousseau’dur. Ve tabii ki öncelikle de Niccolo Machiavelli’nin tanrısallıktan arınmış, laik/ dünyevi devlet kurgusuyla başlamıştır. Sonrasında Bodin egemenlik kavramını ortaya atmış ve onun niteliklerini ortaya koymuştur. Hobbes ise toplum sözleşmesi kuramını geliştirerek modern devlet düşüncesini teorik bir temele oturtmaya çalışmıştır. John Locke devlet iktidarının sınırlandırılmasını, Jean Jacques Rousseau ise halk egemenliği teorisini savunmuştur.

Bu çerçevede, özellikle John Locke’in görüşlerinin Avrupa liberalizminin oluşumunda önemli katkıları olduğunu belirtmek gerekiyor. İktidara karşı konulması gerektiğinin altını çizen Locke göre devlet vatandaşlarının haklarını ve özgürlüklerini korumak için vardır.

Devletin inşasını “asabiyet” teorisi üzerine bina eden İbn-i Haldun ise asabiyeti sosyal grupları bir arada tutan bağ ve siyasi otoritenin temeli olarak görür. İbn-i Haldun dini, devletin temeli olarak gören Müslüman teolog ve filozofların tezini reddeder ve pek çok toplumun ilahi mesaj tanımadıkları halde mükemmel devletler kurabildiklerini söyler.

***

Modern devlet kuramı konusunda Avrupa’da yaşananlar özet olarak böyle. Peki özellikle 19. Yüzyıldan başlayarak bütün bir 20. Yüzyıl boyunca Müslüman dünyanın nasıl bir devlet tasavvuru vardı?

Müslümanların modern devlet kuramı bağlamında kapsamlı bir devlet tasavvuru olduğunu söylemek ne yazık ki pek mümkün değildir. Zira Müslüman düşünürler Raşit halifeler dönemini idealize ederek sonsuza dek peşinden koşulması gereken bir model olarak sunuyorlardı. Ancak bu öylesine ütopik bir devlet hayaliydi ki, tarif edilen devlet ancak bir peygamber tarafından hayata geçirilmesi mümkün olan ve sıradan insanların başaramayacağı bir modeldi.

Maalesef Müslüman toplumlar modern devlet kavramını ve liberal ahlakı doğru dürüst sorgulayıp İslam’ın evrensel mesajının rehberliğinde yeni bir model oluşturamadıkları için, Abdulvahhab el-Efendi’nin belirtiği gibi “Günümüzün İslamcıları, taraftarlarını zorla cennete sokmaya çalışan proto- faşistler haline getirme eğiliminde olmuştur ve tabii ki bu orijinal İslami siyasi toplum fikri değildir.” (Abdulvahhab el-Efendi, Nasıl Bir Devlet, 147)

Kabul etmek gerekiyor ki İslamcı düşünürlerin ve ulemanın önemli bir bölümü, geleneksel İslam siyaset teorisinin çok fazla hürriyetin Müslümanları doğru yoldan saptıracağı endişesini miras olarak devralmış, bu yüzden de İslam uleması halkı doğru yolda tutmak için İslami eğilimli otoriter liderleri bile desteklemeyi tercih etmişlerdir.

Oysa Hz. Peygamber, Hz. Ebubekir ve Hz. Ömer dönemi örneği üzerinden bir değerlendirme yapıldığında “İslam devleti arayışı önce özgürlük arayışı ile başlamalıdır. Düşünce, eylem, günah işleme, tevbe etme ve son olarak kişinin kendisini ve huzurunu Allah’a itaatte bulma özgürlüğü. Ancak o zaman gerçek İslam toplumu ve onun ürünü olan gerçek İslam devleti ortaya çıkabilir. O halde Müslümanın savaşımı, bir şey için bireylerin herhangi bir eyleme zorlanmama hakları, başka bir deyişle demokrasi için olmalıdır.” (Nasıl Bir Devlet, s.148)

Bu çerçevede devletin politik bir aygıt olduğunu, dolayısıyla her çağın şartlarına göre değişkenlikler göstermesi gerektiğini ve kesinlikle dini bir mesele olmadığının altını çizmek gerekiyor.

***

Günümüzde despotik yönetimlerde yaşamaya mahkum olan Müslüman toplumların, öncelikle İslam siyaset düşündeşinden devraldıkları mirası sorgulama zarureti bulunmaktadır. Zira bu miras, daha doğrusu İslami ilkelere dayalı bir devlet, bireyleri İslam’a göre yaşamaya zorlama hakkının bulunduğu şeklinde yanlış bir kanaat oluşturmaktadır. Oysa İslami yönetimin amacı, hiçbir ayrımcılığa tabi tutmadan bütün bireyleri tercihlerinde özgür bırakmak ve onların özgürlüğünü korumaktır.

Unutmayalım ki, Hz. Peygamber tarafından oluşturulan Medine Vesikası’na (sözleşmesi) taraf olanlar arasında Medine’de yaşayan ve bir kısmı Yahudi olan değişik kabileler vardı... Bu modelin sunduğu çözüm, toplumların bir araya geldiği yeni bir devlet türüne işaret ediyor. Bu devlette toplumlar, her şeyden güçlü hakim bir devlete teba olarak değil, kendi gönülleriyle birleşen ve her biri tam özgürlük içinde kendi hayat tarzını takip eden toplumların üyeleri olarak bir araya gelmişlerdi. (a.g.e, s.163)

Yaşadığımız yüzyılda Müslüman toplumların oluşturacağı devlet modeli, adı ne olursa olsun, kesinlikle çoğulculuğa dayalı ve özgürleştirme prensibini ve de hukukun üstünlüğünü esas alan bir devlet olmalıdır.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
Rubil GÖKDEMİR 20 Haziran 2019 21:31
SEVGİLİ ARKADAŞLAR, "SİYASAL İSLAMCILIK", HUKUK VE DEMOKRASİ... 23 Haziran İstanbul seçimlerinin hemen arefesinde Mısır'ın devrik Cumhurbaşkanı M.Mursi'nin sözde mahkeme salonunda ölümüyle birlikte, bizim de yaptığımız gibi insani, ahlâkî ve hukuki telâkkilerle bu zulme karşı çıkıp, rahmet dileyenlerin dışında, bu vefat vesilesiyle bazı siyasilerin buradan saçma sapan bir kıyaslamayla mağduriyet devşirmeye çalıştıklarını hepimiz zaten gördük. İşin bu tarafı çok da şaşırtıcı değildi... Ancak M.Mursi'nin vefatı sebebiyle son zamanlarda, "siyasal islâmcılık" geleneğinden gelmelerine karş
E.K 15 Haziran 2019 11:58
Sn Ocaktan'in yazisini dun zaman bulup okuyamamistim...Cerceveletilip duvara asilacak bir yazi...Elinize saglik.
Muhtefi. . 14 Haziran 2019 20:59
Öyleymişte, Böyleymişte eskiden filan Kral, yok o Alim Tarih Kendi döneminde Kronojik incelenir. Bir toplum Atla giderken diğeri Uçakla gidmiyordu .:))..Biz İlk Önce Muslumanligimizı Değerlendirelim örneğin YALAN minimize olsun. !.Ahlak,Edep Zirve olsun geriye bişey kalmaz bu kadar basittir. Özgürlük,Demokrasi ve herşey Adaletsizlik ve Cikarciliktan dolayı kayboluyor. :))..İş yaptığımız veya Hizmet satın aldığımızda neye bakiyoruz Dürüstlüğe ve Kaliteye, Ülke yönetimide böyledir .fark etmez. !.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 15:47
Metin P! Şapka giymediği iddiasıyla asılan bir kişi var. O da İskilipli. Ama ne yazık ki o da şapka giymediği için değil düşmanla işbirliği yaptığı, onların isteğine uygun fetvalar hazırladığı, affedilmesine rağmen yine durmadığı için asıldı. Öyle binlerce kişi falan yok. Çarpıtma. Cumhuriyet kişilere kulluk bilincinden vatandaşlık bilincine taşıdı. Bu öyle kolay olmadı. Şimdi senin istediğine inanmana ne engel var.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 14:19
Müslümanların yönetici olduğu devletlerde özgürlük olmaz.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 20:38
2
Evet, doğru diyorsun, küfür için öyle... Ama gavurların yönetimde olduğu ülkelerde de inanç için özgürlük olmaz...
M. taraklı 14 Haziran 2019 23:02
0
Özgürlük olur,müslüman yöneticiler hal diliyle örnek olurlarsa ve Kur'an bilgisizlerin tekelinden kurtarılırsa,okursak,anlarsak herşey düzelecektir.
Hamdi TOZKOPARAN 14 Haziran 2019 13:46
İslam coğrafyasında dönem dönem İslam referanslı yönetimler gelmiş ve maalesef makam ,para ve kadın olan meyillerden dolayı güç zehirlemesi yaşamışlar ve devletin gücünü kendi menfaatları doğrultusunda kullanmak ve gücünü muhafaza etmek için toplumun hassasiyetini kullanmakta sakınca görmemişler.Ülkeyi kaos ve senaryolarla götürmek ve milletin sırtında sürükle düzelmez kamburlar oluşturup varlıklarına devam ettirmek.Umarım halkımız uyanır,kardeşçe,ötekileştirmeyen Siyasi bir oluşuma fırsat verirler.
ERKAN DOĞAN 14 Haziran 2019 13:04
Sayın Ocaktan Sürekli Müslüman devleti deyip duruyorsun. Devletin dini olmaz devlette Müslüman yada Hristiyan olmaz. Devletlerin vatandaşları olur ve vatandaşın dini olur.Zaten başımıza ne geliyorsa devleti Müslüman yapmaktan geliyor. Sorunu çözüm diye sunma yanlışlığına düşüyorsunuz.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 12:50
Müslümanların ülkesi özgürlükçü olmalımı dediniz. Bir adet bile örneği yokken siz özgürlükten bahsediyorsunuz.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 12:30
Hiçbir modelde yasama, yürütme ve yargı kurumları olmadan özgür bir yönetim biçimi olamaz. İster müslüman, ister Hristiyan devleti olsun.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 12:16
Tabi ki her şey özgür olsun ama onunda bı bedeli olmalı.gunah isledin özgürsün.ama cezası olmayacak mı bu dünyada.peygamber efendimiz zamanında cezası yokmuymus
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 12:16
Benim bildiğim özgürlük şöyledir.bir ülke alınırsa gayri müslimler ya müslüman olmalı yada cizye vermeli.sizin özgürlük anlayisinizda bu da var mı???
METİN P. 14 Haziran 2019 11:11
mehmet ocaktan abi;çok mantık hataları yapıyorsun.islam devletinin hem bir ütopya olduğunu söylüyorsun hem de ideal islami devletin sadece peygamber zamanında uygulandığını yazıyorsunn.bu kadar mı çelişkiye düşülür.var olan ve uygulanan bir şey nasıl ütopya olabilir.
Kul Tevfik 14 Haziran 2019 10:59
Taha AKYOL'un yazısından sonra okumak gerek..isabetli tesbitler...
Takipci 14 Haziran 2019 09:33
Din ve Ozgurluk birarada cok zor. Dinlerde ozgurluk olmaz, dindarlık zaten ozgur olmamaktır, adi uzerinde 'kul' olmak.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 12:39
1
bu tanım, var olan algıya göre bir tanım. insanlar dinlerini özgür iradeleri ve düşünceleri ile seçip, dini özgür bir düşünce sistematiği içinde yorumlayabilirler. Pratik yaşamda yukarda yazdığım durum nadir olarak görülüyor. ancak böyle bir durum olabiliyor.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 09:00
Batı hatasını anlayıp düşünürlerini, felsefecilerini, bilim adamlarını baştacı yaparken biz İmam Gazali'nin önderliğinde bilimle, felsefeyle uğraşan herkesi kâfir ilân ettik. Sonuçta kılıç gücü hariç, gram ilerleyemezken adamlar bizim kâfir dediğimiz insanların bilgilerini temel yaparak aldı yürüdüler.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 08:50
Bizim geleneksel İslam inancımızda insanlar bilmez, düşünemez. Kim bilir? Çoban bilir. İnsanlar sadece güdülmesi gereken varlıklardır. Yüzyıllarca bu hep böyle oldu. İlk defa bu döngü Cumhuriyet'le kırıldı. Şimdi onu da yıkmak için çabalıyorlar. Bizde yöneticisi de din adamı da kibre boğulmuş durumda. Şıhlar, şeyler, meleler düzeni yeniden kuruldu. İnsanları uçuruma sürüyorlar yine.
METİN P. 14 Haziran 2019 13:00
3
Cumhuriyet rejiminde insanlar güdülmediler mi?Hatta ve hatta koyu bir diktatörlük ve baskı rejim kurulmadı mı?Ezan yasklanmadı mı?Binlerce insan şapka giymediği için asılmadı mı?Bu rejimde mi insanlar düşünecek ve serbest irade sahibi olacak?Parti ve seçimlerin olmadığı bir yerde düşünce nasıl gelişecek?Ama doğru seçimler yapıldı o da şu şekilde:Açık oy gizli tasnif.BUYURUN DEMOKRASİ CENNETİNE VE SOFRASINA!
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 08:29
Ders gibi bir yazı olmuş. Teşekkürler
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 03:28
Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir diyenlerle hayır Allah’ındır diyenlerin sürtüşmesi hiç bitmez. Halifelikte, Allah adına o yetkiyi ben kullanıyorum diyerek ortaya çıkmıştır zaten. Hadi çık işin içinden. Ortalama vatandaşa sorun egemenlik milletin mi Allah’ın mıdır diye.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 02:34
İyi ama kimin hukuku üstün olacak? Müslümanlar benim hukukum Kuran hadis diyor. Çık işin içinden.
Karar Okuru 14 Haziran 2019 01:50
Din ve ozgurluk bir oksimorondur. Kuru yagmur gibi.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 21:48
0
Hem dinden hem özgürlükten haberin yok...
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 01:21
Ne kadar İslam ülkesi gördüysem hepsi emperyalizmin hizmetinde.. Üst düzey yöneticiler Dünyalıklarını ABD,İngiltere ,İsviçre ve batılı ülkelerde kurarken doğal kaynaklardan halkına sus payı veriyorlar onlarda bir şekliyle karın tokluğu ile çalışıyorlar bazılarında oda yok.. demokrasi ya yok adalet ise üstünlerin hukuku şeklinde şeriat hükümleri de sadece halk için geçerli oluyor..
Merakli 14 Haziran 2019 01:11
Gene dusunme sekliniz "yanlis", ne yazik ki. Niye kisaca "Demokratik ve bireylerin ozgurlugune dayali bir devlet istiyoruz" demiyorsunuz da illa ki isi Muslumanlik ile bagdastirmaya calisiyorsunuz? Ben de boyle bir devlet isterim ama inancli biri olarak soyleyeyim Islam'i referans alirsaniz soylenbilecek tek sey "Kuran hukumlerinin her seyin uzerinde oldugu bir duzen" olur. Bundan sonrasi teferruattir.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 00:55
Güzel yazı hocam teşekkürler... Güzel söz: Namaz beş vakit ahlâk yirmi dört saat...
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 00:50
Sizler yine şükredin daha önceki iktidarlar köylüsünuz dediler. Köylüler geldi biz yine mağduruz. Hocam ben bu ülkede hiç özgür olmadan öleceğim. Adalet hukuk görmeden öleceğim. Suçlular dışarıda suçsuzlar içeride. Suçlular terfi ediyor suçsuzdur görevden alınıyor.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 06:03
9
İçeri girip de suçluyum diyen olmaz zaten.. Kshpe Fetçcüler bile suçsuzuz diyor...
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 00:41
Hocam kimler miş peygamberden daha mükemmel yönetim kuranlar gerçekten çok merak ediyorum.
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 03:31
3
Hz Muhammed döneminde Mekke’de kaç kişi yaşarmış? Aklınıza İstanbul gibi bir şehir mi geliyor? Kasaba kadar bir yeri yönetmiş.
Richard 14 Haziran 2019 14:46
3
O zamanlar Mekke diye bir şehir olup olmadığı belli değil. Kuran dahil dönemin hiç bir kaynağında böyle bir şehirden bahsedilmiyor. Kabe'den bahseden bir Roma kaynağı var ama. Arap kabilelerin yılda bir kere toplanıp kadın ve mal ticareti yaptığı kutsal bir mekanmış. Karataş denen meteorun düştüğü yer kutsal kabul edildi herhalde.
Hz. Muhammed'den bin yıl önce yaşamış Aristo herhalde 10 milyonluk şehirlerde yaşıyordu. Sözleri hala çağdaş olduğuna göre... Allah akıl fikir versin diyeceğim ama iman olmadıktan sonra akıl fikir doğru düşünmeye yetmiyor...
KARAR OKURU 14 Haziran 2019 00:36
Kalemine sağlık Mehmet Bey.
İbrahim DİRİ 14 Haziran 2019 00:31
Medine vesikasını imzalayan yahudi ve diğer gurublara sonra ne oldu,islam nerde,hangi şartlarında özgürlük ve demokrasi var! kendinizi kandırmayın hocam Demokrasiye islamdan meşruiyet aramak şeriata giden yolun yarısıdır.Yapmayın bunu!
METİN P. 14 Haziran 2019 11:06
0
yahudiler antlaşmaları ayak altına aldılar da bir müslüman kadının eteğini açtılar ve dananın orada koptu.daha önce de bedir savaşından dönen müslümanları şöyle tehdit etmişlerdi:savaş bilmeyen bir toplumu yenmeniz sizi aldatmasın.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN