Back To Top
Araya girmek akıl karı mı?

Araya girmek akıl karı mı?

 - Son Güncelleme: 06.01.2020 Pazartesi 08:32
- A +

ABD’nin Kasım Süleymani’yi öldürülmesi İran’la arasında sonu belirsiz bir gerilim ve çatışmanın kapısını ardına kadar açmakla birlikte, Ortadoğu’da geçerli bütün dış politikalara yeni ayarı da kaçınılmaz kılıyor. Şimdiden belli ki İran bu hamleye karşı aynı türden cevap ya da cevaplar verecek ABD ise uzak coğrafyada olmanın avantajıyla bu çatışmadan geri durmayacak. Şimdiden sonra dünya, faili belli birçok saldırıya tanıklık edecektir. Saldırılar arttıkça özellikle bölge ülkelerinin hem ABD, hem İran’la ilişkileri sürekli revizyon gerektirecektir.

Başlangıç noktasında Türkiye iki ülkeyle de konuşabilen bir konumda bulunduğu için önümüzdeki dönemde bir arabulucu olamasa bile kolaylaştırıcı rol üstlenebilir. Netice itibariyle İran’la Astana süreci başta olmak üzere yakın bir diplomatik mesainin içindeyiz, ABD ile zaten her konuda temas sürdürmekteyiz. Kaldı ki ABD ile müttefik İran’la sınırdaş olmak nedeniyle iki ülke arasına girmek adına bahanemiz bir hayli fazla görünüyor. İlaveten; malum, biz böyle şeyleri de severiz…

Ne var ki bu aşamada asıl soru, İran ile ABD arasında arabulucuk ya da benzeri bir faaliyette bulunmanın faydası olup olmadığıdır. Bir yanda aşırı kızgın İran, öte yanda gemileri yakmış ve İran’a vereceği her zararın başkanlık koltuğunu daha da sağlamlaştıracağına inanan akıl dışı politikaların lideri bir ABD Başkanı… Denklemin iki tarafındaki aktörler sorunu çözmek, hafifletmek, kolaylaştırmak ya da yönetmek şöyle dursun büyütmeye odaklıdır.

İran bundan sonra hem temel gerilim gerekçesi olan nükleer silah üretme konusunda hem de şiddet yoluyla cevap için kendisini serbest hissedecektir. Trump’ın da tam aradığı ortam bu olacaktır. Dünya böylesine haşin ve kuralsız bir manzarayla karşı karşıyadır. Şartlar ne olursa olsun Türkiye’nin itidal safında aktif bir tutum izlemesi gereklidir ama olayın çapı iki tarafı sakinleştirecek enstrüman bulmanın zor olduğunu gösteriyor. Yani, araya girmesine girersin ama fayda elde etmek ya da sonuç alabilmek imkan dahilinde değildir. En azından yüksek hedefler konulacak bir girişimi akıldan geçirmesek iyi olur. İki ülkenin birbirleriyle geriliminden beslendikleri bu süreç, ancak heveslerini aldıklarında sakinleşecektir. Türkiye dahil hiçbir aracı, ne İran’a ne ABD’ye ne de ikisine birden sakinleştirici içiremez!

Öte yandan, Türkiye’nin iki ülkeyle görüşüyor olması bir avantaj olsa da aynı zamanda ikisiyle birden çözülemeyen sorunları bulunması da bir dezavantajtır. Bizzat Kasım Süleymani bile, Türkiye’nin Suriye’de yapmak istediği veya yaptığı herşeyin tam zıddı faaliyetlerin lideriydi dersek, ne demek istediğimiz anlaşılır.

Türkiye için rasyonel yöntem, dış politikada çoğu bölge odaklı meselelerini çözmek için yeni gerilim ortamını avantaj çevirmek olacaktır. Sadece İran ve ABD değil bu süreçte öne çıkmak mecburiyetinde kalacak birçok Batılı ülkeyle yakın ilişki hattına geçerek kendi dosyalarını hale yola koymayı denemelidir Gerilime kaşı sükunet, çatışmaya karşı diplomasiye temsil ederek kendi çıkarlarına odaklı rolü geliştirmelidir. Yaptığımız bir şey işe yarayacaksa da zaten sahici ve inandırıcı metodla olmalıdır. Dış politikamızı rasyonel bir çizgiye çekmek çevremizde yaşanacak gerilime karşı anlamlı ve önleyici bir tedbir de olacaktır.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
Akp yorumcuları iktidarın yanlış işlerini savunamadıklarında, 'bunlar erdoğan düşmanlığı' deyip sıyrılıyorlar. Yanlışa karşı çıkmak onurlu insanların yapabileceği bir şey, hele de günümüz Türkiye sinde. Hem, 'Erdoğan a muhalif olanların kazanacakları hiç bir şahsi menfaat yoktur, çeşit çeşit cezalardan başka.. Ayrıca Erdoğana karşı olmak suç değildir. Halbuki erdoğan yandaşlığı kişisel çıkarlar amacıyla yapılan bir iştir. Hangisi daha onurlu ve saygı değer olduğuna millet ve tarih karar verir. Çocukların, yıllar süren emeklerini çalan/ buna izin veren zihniyet ülke yönetemez.
RTE'nin "gözüne girmek'747 Boeing ucaginda beles seyahat etmek isteyen "Gazetecilere' önemle duyrulur,Babacan ve A.Davutoglu'na "camur atacaksin'dün aksam CNNTürk canli yayinda oldugu gibi,Ahmet Hakan'nin sözleri,RTE'nin cok hosuna gitti,Buket Aydin'da birseyler mirildandi fakat onun sözleri biraz "gargaraya'geldi..
RTE'nin araya girmesini önce "sahsi'sonra da Iran istemez.Araya girse ne yazar?Türkiye'yi artik kimse takmiyor,zig-zagli ,tutarsiz,inandiriciligi kalmamis bir ülke olduk bu iktidarin sayesinde..
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 16:25
11
14.17, Senin canın öyle istiyor.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 12:54
Batı , İslam /Şii devrimi ve İran’ın görünürdeki “Batı” düşmanlığına rağmen perde arkasında İran’a hep toleranslı ve adı konulmamış bir anlayışlı tavırla yaklaşmıştır. Çünkü Batı İranın bu düşmanlığının salt retorik olduğunu bilmektedir. İran’ın bütün Ortadoğu bölgesini hatta Afrika ve Uzak Doğunun Müslüman ülkelerindeki mezhep çatışmalarını körükleyen, bu toplumları zayıflatıp Batının manipülasyonuna açık hale getiren politikaları ile İslam birlik ve dayanışmasını bütün gücüyle önlemek için darbe, devrim, suikast da dahil her yola başvuran Batı politikaları tamamen örtüşmektedir.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 12:43
Birileri birilerinin kullanım süresi dolmuşlarını temizliyor! Kazan kazan!
e.k 06 Ocak 2020 12:37
Aklı selım urunu bır yazı tesekur ederız. Oldurulen General Suleymanı ıcın uzulecek yada sevınecek degılız. Olayın dolaylıda olsa bızı ılgılendıren yonlerı olabılır ancak bızım dısımızda gelısen bır olgudur. Umarız akp genel baskanı her zamankı jakoben ben bılırımcı tutumuyla kas yapayım derken goz cıkarıp Iran ıle Turkıye yı papaz etmez. Turkıye bu ıse cok fazla bulasmasa cok ıyı eder. Ulkenın menfaatlerı neyı gerektırıyorsa oyle davranılsın. Akp hukumetı Iran ıle aynı kıbleye donuyoruz falan dıye taraf olursa ıyı sonuclar dogurmaz.
musto 06 Ocak 2020 12:18
Bakıyorum da bazılarının ağızlarının suyu akıyor.İran devriminin zayıf döneminde Irak 8 sene Amerika, Avrupa ve Arap ülkelerinin korkunç bir silah ve para desteğiyle yenemedi Amerika da intikamını alamadı.İsterseniz Amerikanın kendi askeriyle yaptığı Vietnam,Kore,Irak savaşlarını bir inceleyin ceset torbaları gitmeye başlayınca kamuoyu karışıyor,Silah yığınağı yaptığı kürtler ve körfez ülkeleri ile mi yenecek.Her birinin içerisinde milyonlarca Şia nüfusun olduğu ülkeler domino taşı gibi birer,birer devrilirler.Kolay bir lokma değil adamın gırtlağında durur,en başta İsrail başına geleceği bilir
Karar Okuru 06 Ocak 2020 14:48
4
Yok yahu çok enteresan. ABD son 30 yılda onlarca devlet yıktı biride eskinin süper gücü Sovyetler idi. Eskiden Çinliler, Ruslar kendine özgü giyim ve üniforma giyerlerdi, şimdi hepsi Amerikalılara benziyor her alanda! Bu arada hiçbir devlet İran’ın arkasındayız diyemedi.
musto 06 Ocak 2020 15:47
1
İnsan hayalinin geçekleşmesine set çeken bir rejimin yaşaması mümkün değildi bir Afganistan işgaliyle son buldu.Abd 2 dünya savaşı sonrası kibir ve abide devi olarak sahneye çıktı kendini dev aynasında gördü Ufacık bölünmüş bir Vietnama çağımızın en modern silah ve askeriyle 20 sene saldırdı yaktı yıktı sonunda kendi ülkesi karıştı arkasına bakmadan kaçtı, yıllarca İrandaki esir vatandaşını kurtaramadı.Irakta kendi askeri ile savaştı tekrar çekildi şimdi taşaronlar savaşını başlattı neticede illaki Amerikaya cesetler gidecek ve kamuoyu buna tepki gösterecek.
Şahin 06 Ocak 2020 15:47
3
@14:48: Amerikamı Sovyet Birliğini devirdi? Onlar kendileri devrildiler. İran 3000 yıldır bir devlettir, kimse şimdiye kadar savaşamadı onlara karşı.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 16:29
1
15.47, Kafan yerinde mi? Yavuz'un kovaladığı Şah İsmail Madagaskar'ın şahı mıydı? İran'da yakın tarihe kadar acemler iktidarda değildi.
TARİH 06 Ocak 2020 17:39
0
14:48 Gorbocov 'un yönetimini incelersen rusya'yı nasıl amerika'ya teslim ettiğini anlarsın. Pers topr. 8 tane Türk devleti 961 den 1925 e kadar hüküm sürdü .Lise tarihinde ayrıntılı var.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 11:59
Atatürk dış politikamızı rasyonel bir çizgiye çekemediği için mi bu Batı ile savaştı.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 12:56
1
Her şeye de ölmüşlerimizi bulaştırmasanız olmaz. Bir gün hükümdarlar bir başka gün cumhuriyetin kurucuları kurtulamadı torunlarından. Bir bırakın yakalarını...
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 13:42
6
12.56, Fikrin varsa söyle yoksa parazit yapma.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 16:33
1
Sizin cevabınız fikir mi, vicdan ve saygıdan önce adap kırıntısı arıyor insan ama nafile ümit benimkisi...
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 16:37
1
Bu arada Hacı Murat var yorum yapan adabıyla düşüncesini söylüyor, kimseye hakaret etmeden, saygısızlık yapmadan.
Karar okuru 06 Ocak 2020 11:26
Olan garip, çaresizce olur. İnsanımıza sahip çıkalım. Zorlama ile hiç problem çözülür mü?
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 10:54
Irak ın aldığı meclis kararında sünniler ve kürtler yok! İran güdümlü şiiler Irak içinde de karışıklık için uğraşıyorlar! Yapabildeler ırak ı iran ın bir şehri yapacaklar neredeyse. İran bitmedikçe ortadoğuya rahat yok!
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 11:25
1
Ortadoğu'da vatandaşını düşünen, yozlaşmış bir despotizm olmayan bir rejim var mı?
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 21:34
0
11.25, Madem Ortadoğu bu kadar kötü, bu ABD, Rusya bütün gelişmiş Batı orada ne yapıyor...
KARAR OKURU 08 Ocak 2020 15:31
0
21:34 - Amerika İsrail için burada. Rusya ise müslümanları ortadoğuda meşgul edemezse kafkaslarda kendi topraklarında savaşmak zorunda kalacak.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 10:32
Ne zamandır bunlar kötü günler daha kötüleri gelecek demiştim...Allah masumları korusun!
külyutmaz 06 Ocak 2020 10:23
Rus gazeteleri( bizdeki yandaş basına denktirler) Kasım Zebani'nin ortadan kaldırılmasına hiç tepki vermedi.Anlıyoruz ki Putin İran'a mıntıka temizliği yaptırdıktan sonra şimdi de Suriye'den dehliyor.Bunun için de ABD'yi kullanıyor.İran'ın biraz sağa sola hırlamasına izin verir sonra yerine oturtur.Anlamayanlara bir daha söyleyeyim: Bir Rus milliyetçisine göre Suriye Rusların öz malıdır.Tek karışında bile başka ülkenin tasarrufuna tahammülü yoktur. Rus basını demişken dikkatimi çekti, Rus basınında Erdoğan artık 'dostum Erdoğan' değil.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 12:52
0
Duruma bağlıdır. Yeni bir füze, askeri sistem veya mal satana kadardır o. Ortamın en müsait olduğu zaman yine ‘dostum’ olur.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 08:32
Araya girmenin akıl karı olmadığını Suriyede gördük. Hamasetle, bağırıp çağırmayla dış politika yürütülmez. Hele bu Orta Doğu bataklığı ise. Hani 32 kilometre derinlik teröristlerden temizlenip Suriyeli mülteciler yerleştirilecekti. Ne oldu yüksek perdeden söylenen sözler. Şimdi hepsini vatandaşlığa alacaklarmış. İktidarı kaybetmesinler de, gerisi teferruat Yazık bu ülkeye. Millet perişan, yokluk sefalet her geçen gün daha da artıyor.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 15:57
7
Yeminli erdoğan düşmanı. Bi şey bildiğin yok bari sus.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 08:21
Suriyenin içişlerine karışmanın bedelini ödeyen ve ödemeye devam eden Türkiye hala ders almadıysa sonumuz perişan. Bütün komşuları ile sorunlu olan ülkemizin Orta Doğu bataklığına daha fazla girmesi içinden çıkamayacağımız bir felakete yol açar. Türkiye Libya'ya asker göndermesi de başka bir felaket. Trablusgarp yönetimi düştüğü an bir yandan düşman kazanılacak,öte yandan yeni bir mülteci akınına maruz kalacağız. İktidarı kaybetmemek için yapılan bir takım icraatlar maalesef gittikçe ülke aleyhine sonuçlar doğuruyor. Hamasete bir yere varamayız.
Mustafa ALSANCAK 06 Ocak 2020 08:11
2) başladıklarında bizim vatandaşlarımız da ölebilir korkumuz var. Teröristler canlı bomba halinde halk arasında dolaşıp yüzlerce suçsuz insanların hayatlarını karartmışlardır. En büyük tehlike adımbaşında Amerikan askeri görülen Avrupa ülkelerinde bombalar patlarsa çok yazıktır. Fakat İranlı liderlerin intikam yeminleri büyük olayların çıkacağının bir işaretidir.Bir bakıma Amerika Ortadoğu’yu cehenneme döndürmek için fitili ateşlemiş oluyor. Belki Amerikada yaşayan Amerikalı kendilerine bir şey olmaz diye teselli bulabilir. Peki Amerika dışında yaşayan Amerikalıların hayatlarını kim garanti
Mustafa ALSANCAK 06 Ocak 2020 07:54
1) Bizim hükümet iki araya sıkıştığı içindir ki bir tarafı protesto etmeye kalksalar diğeri Türkiye’yi düşman gözü ile görecektir. İran’ı pek öyle hafife almamalıyız. Şu anda Tahran’da olanŞii Milis kuvvetlerinden başlayıp taa uzak doğu ülkelerine kadar kurulmuş olan İran’ın vurucuları uykuda görünseler de Yeni atanan generalden bir işaret alır almaz her ülkede bulunan askeri ve kültürel Amerikan merkezlerine ilk başlarda taciz ateşi ile Amerikalının hayatını kabusa döndürebilirler.Korkumuz odur ki Türkiye’de binlerce Amerikan askeri ve sivili olduğu bilinen bir şey.Yarın insanları havaya
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 11:01
4
O Şii milisler ancak müslüman ları vurur zaten molla iktidarda İsrail,amerika sayesinde duruyor geçin bunları yarın iki tane tenekeden füze gösterirler olur biter ıraktan elini çek uyarısıydı bu kuzu kuzu yaparlar bırakın hayalleri ahkam kesmeyi
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 07:47
Bulaşma ihale sana kalır. Bekle gör politikası için en doğru zaman.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 06:24
Bu gün Ortadoğu’da barış yoksa huzur yoksa bunun en büyük aktörü irandır
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 00:48
ABD İran'ı Ortadoğu'da güçlendirmek istemekte. Hem İran'a vurur gibi yapmakta ve hem İran'ın Ortadoğu'da daha da güçlenmesi için saman altından su yürütmekte. Saddam'ı bertaraf ederek Irak'ı Şiilere teslim eden ABD dir. Şimdi, Irak'tan çıkarak İran'ın Irak'taki nüfuzunu artıracak olan yine ABD dir. Niçin ABD İran'ın güçlenmesini istemekte? İslam'ın inanç yönünden zayıf ve kindar halkasının yani Şiilerin tüm Ortadoğu'ya hakim olma yolunu açarak Ortadoğu'da mezhep savaşı çıkmasını sağlamak ve bundan en büyük kazancı elde etmek ABD nin yüzyıllar sonrasına sarkan isteği ve planıdır.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 07:29
4
Saçmalık. İran İsrailin ve dolayısıyla ABD"nin düşmanı. Bu kadar basit.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 08:17
2
Çok ilginç! ‘İnanç yönünden kindar’ ülkeden ülkeye değişiyor demek ki...
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 09:59
4
00:48 olarak yazıyorum. ABD başkanların egemen olduğu bir ülke değildir. Başkan en fazla 8 yıl sonra değişir. Değişmeyen Amerikan dünya politikasıdır. Bu politikanın temeli hem kapitalizm, hem emperyalizm ve hem de makyavelizmdir. İsrail Amerikanın Ortadoğu'daki tek müttefikidir. ABD diğer ülkeleri kendi çıkarları için piyon olarak kullanmaktadır. İran en önemli piyondur. İran bugüne kadar sözlü sataşma haricinde İsrail'e hangi zararı verebilmiştir?
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 12:35
1
Çok doğru tesbit tebrik ederim olay budur
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 13:45
2
08.17, Bu seküler Amerikanın bir tane Hristiyan veya Yahudi askeri öldürdüğünü gördün mü? Sekülerlerin kini sadece İslam'a...
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 13:53
2
7.29, İran kimsenin düşmanı değil. Sen Süleymani'nin bir tane İsrail ya da Amerikan askeri öldürttüğünü duydun mu? Emperyalizm Süleymani'nin dirisinden de ölüsünden de istifade etti...
Şahin 06 Ocak 2020 16:03
0
@13:45: Amerika ikinci dünya savaşında Almanlaya, İtalyaya karşı, sonra Sovyetlere, Vietnam ve Koreye karşı savaştı. Coğu o ülkeler kendileri ateist diye tanımlasalar bile onlar hristiyan veya budistler. Şuan sade müslümlan ülkeler ile problemleri yok, mesela Venezuelaya bak. Amerika herkes ile savaşıyor.
KARAR OKURU 07 Ocak 2020 01:10
0
Saddam varken Irak ta şiiler adam yerine konmuyordu. Şimdiyse sünniler adam yerine konmuyor. Yani değişen bir şey yok. Amerika da müslüman dünyasını bölmek için elinden geleni yapıyor. Aşağıda da birisi Amerikanın seküler olduğunu söylemiş. Amerika bizzat bir din devletidir. Evangelisttir.
KARAR OKURU 07 Ocak 2020 22:11
0
00:48 olarak yazıyorum. 08:21 Projenin tepe yöneticisi öldürüldüğü için ABD nin İran'a hizmet ettiği iddiası temelsiz demiş. Temelli, temelli ! Öldürme olayından dolayı yabancı (ABD) askerlerin Irak'ı terketmesi için Irak karar aldı. ABD temelli Irak'ı terkederse Irak kime kalır? ABD İran'ı değil öldürme olayı ile Sünnileri kontrol altında tutmaya çalışmakta. ABD Sünnilere "Bakın" demekte, "sizin düşmanınızı öldürdüm, sizin birşey yapmanıza gerek kalmadı, sevinin". Irak'taki ve Suriye'deki Sünniler de sevinmekte! İran ise yeni komutan atayıp saflarını sıklaştırarak yoluna devam etmekte...
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 08:21
0
İran Ortadoğu’da geniş bir Şii hattı kurmak istiyor Lübnan’dan Suriye’ye Irak’a oradan Yemen’e uzanan. Öldürülen komutan bu projenin tepe yöneticisi. Dolayısıyla ABD’nin İran’a hizmet ettiği iddiası temelsiz. ABD, İran’ı temelde İsrail’e ve kendi stratejik hedeflerine en büyük tehdit olarak gördüğü için rahat bırakmayacak ve Trump açısından da seçime hizmet edebileceği için İran’la çatışmayı göze almaktadır. İsrail ise her zaman perde arkasından buna çalışmaktadır. İran’ın kontrol altında tutulması ABD’nin Ortadoğu müttefiklerinin ve Sünnilerin de ortak amacıdır.
musto 06 Ocak 2020 00:46
Parçalanacak ilk etapta yedi ülke vardı sonuncusu İran sıra ona geldi.
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 00:41
Suriye'ye girerken gayet destekliyordunuz ne oldu üstadım?
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 09:15
5
Suriye’de ihtilafın ilgililerinden biri ve mecburen taraftık...
KARAR OKURU 06 Ocak 2020 00:30
Yazıyı, ‘Bir ülkenin, bir devletin en üst kademesindeki komutanını öldürmek herhalde karşılıksız kalmaz’ açıklamasından önce yazdınız sanırım...
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN