Back To Top
Büyük resmi görmek: Paranoyadan Apofeniye

Büyük resmi görmek: Paranoyadan Apofeniye

 - Son Güncelleme: 21.05.2019 Salı 09:41
- A +

Çok sayıda insanımız kendilerini sarıp sarmalayan derin endişeleri izhar ediyorlar:  

“Düşmanlarımız dört bir yandan bizi kuşattı. Haçlı seferi kapımızda. Bir takım dış güçler içimizdeki açık gizli hain işbirlikçileri ile bize karşı topyekûn bir saldırıya hazırlanıyorlar.” 

Bu derin endişeye kapılanlara, kim bu dış güçler diye sorduğumuzda büyük ölçüde Avrupa ülkelerini, İsrail ve Amerika’yı işaret ediyorlar. Tapınak şövalyelerinden masonlara, İngiliz derin devletinden Soros’un Açık Toplum Vakıfları’na ve Rothschild ailesine uzanan bir yelpazedeki olağan şüpheliler de listenin üst basamaklarında yerlerini alıyor. 

Sabah akşam kapalı kapılar ardında, karanlık odalarda bizi parçalamak, yıkmak, yok etmek için plan üstüne plan yapan hain güçlerle mücadele veren bir ülke olduğumuz argümanı bu aralar pek popüler!  

Gün geçmiyor ki kerameti kendinden menkul bir “analist” televizyonlara çıkıp, çevremizi saran düşmanların gizli hamlelerini, akıl almaz ilişkiler ağlarını ifşa etmesin.  

Aslında bir anlamı olmayan ama komplocu zihinleri mükemmelen besleyen “keşiflerle” karşılaşıyoruz her gün. “Bakın o savcının kardeşi ne iş yapıyormuş!”, “O sözü söyleyen profesörün gençliğinde yazdıkları kendisini ele verdi!”, “Avrupalı siyasetçinin karın ağrısı anlaşıldı!”, “Türkiye düşmanı falanca bakın kimin torunu çıktı!” türünden başlıklarla, dev bir yapbozun parçalarını adım adım yerine koyduğuna inanıyor birçok insan! 

Derin komploların farkına varma, “büyük resmi” görme diye paketlenip cazip hale getirilen fikirler, çoğu kez irrasyonel oldukları ölçüde etkili, siyaseten çok derece faydalı manipülasyon araçları. 

***

Alman sinirbilimci ve psikiyatr Klaus Conrad’ın 1958 yılında şizofreninin başlangıç aşamaları üzerine yazdığı kitabında ortaya attığı, “apofeni” (Almanca apophänie veya İngilizce apophenia) diye bir kavram var. İnsanların birbirinden ilgisiz, bağımsız gibi görünen ya da öyle olan soyut ve somut varlıklar arasında bir bağlantı, bir desen, eşleşme bulma eğilimine apofeni deniyor. Başka bir deyişle apofeni, beyinlerimizin rastgele hadiseler, kişiler, bilgiler arasında bir bağlantı ya da anlamlı bir desen yaratma temayülünü, tamamen tesadüfi durumları kabul etmeyip o durumlara anlam yüklemesini ifade ediyor. 

Conrad’a göre bu hâl, ağır bir psikiyatrik hastalık olan şizofrenin ilk aşamalarına işaret edebiliyor.  

Apofeninin bir şekli de “pareidolia”. Sıradan, özel bir anlam taşımayan bir şekil ya da sesi tanıdık bir şeye benzetme temayülüne bu isim veriliyor.  

Toplumumuzda birçok insan apofeni gibi pareidolia’yı da kucaklıyor. Seccade desenlerinde, cami halılarında haçlar ya da yüzler görüp bunların kötü niyetli birilerinin namazlarımızı ifsat etmek için mahsus yaptıkları bir şey olduğunu ileri sürenler mi ararsınız, ünlü markaların logolarında dine hakaret eden harfler kelimeler yakalayan hurufiler mi ararsınız, video kliplere sübliminal mesajlar saklayan masonik örgütlerin “numaralarını” yakalayanlar mı ararsınız, meşhur pop şarkıları tersten oynatıldığında sübliminal mesajların ifşa olduğuna yürekten inananlar mı ararsınız, bizde hepsinden çokça bulunuyor. 

Aslında komplo teorileri, “sıradan” insanların görebildiklerinin arka planındaki “gerçeklerden” haberdar olma, zahirin ötesine geçip işin “bâtınına” vakıf olma hissi verdiği için insanların egosunu okşayarak cazip hale geliyor. 

“İyi” komplo teorilerinin kısmen gerçeğe istinat etmesi gerekiyor. Hakikatle bağını büsbütün koparmış inanışlar -mesela filanca tarihte dünya yok olmadan hemen önce bizi almaya gelecek uzaylıların varlığına dair komplo teorileri- şizofreninin ileri aşamalarında ortaya çıkıyor. Ama Türkiye’yi çökertmek için kasvetli, karanlık ve gizli tapınaklarda toplantılar yapan kukuletalı adamlarla ilgili hikayeler kendilerine çok daha kolayca müşteri bulabiliyor. 

Komplo teorisi sevdalıları, ülkemizi yıkmanın kime ne fayda sağlayacağını ya sorgulamıyorlar ya da son derece naif gerekçelere kendilerini inandırıyorlar. Zaten rasyonel sorgulamalar, komplo teorilerini cazip yapan duygusal tatminleri, heyecanları öldürdüğü için öteleniyor. 

Bazı psikolojik rahatsızlıkları toplumsal seviyede yaşıyoruz. İnşallah bu geçici bir haldir ve bir an önce toplumsal ruh sağlığımıza yeniden kavuşuruz. 

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 21 Mayıs 2019 11:40
Capsiz bir iktidar ve medyasi iktidarda kalabilmek icin kendi tabanlarina kafayi yediriyorlar...
kararcı 21 Mayıs 2019 11:17
bu yazı benim gözümde bu konuda bir araştırma yapılmadan deyim yerindeyse sahaya inilmeden masa başında yazılmış bir yazıdır. bu komplo teorileri diye küçümsediğiniz konuların benzerleri tarihte yaşanmış olaylar. şimdi örneğin israilin kurulması-kurdurulması ve kudurtulmasını osmanlının parçalanmasını yaşanmış darbeleri ve benzeri birçok olayı ve bu olayların diğer ülkelerdeki benzerlerinin spontan olarak gerçekleştiğini mi savunuyorsunuz. tabiki komplo t. büyük bir kısmı boştur ama çeşitli fikir ve olaylarla desteklenen birçok komplo t. son
Karar Okuru 21 Mayıs 2019 10:08
Baydar efendi çok baygın kelam etmiş. O kadar çok reel somut olay varken onları okumamak baygınlık ve aymazlık alameti. Aslında yazısında temas ettiği psikolojik vak'aya kendi tersinde müptela olmuş. Dürbününü ters tutmuş tersinden bakmış.
KARAR OKURU 21 Mayıs 2019 09:21
Kısmen gerçeklik payı olan ama bizim siyasetçilerin önderliğinde basın ve tv eliyle pire iken deve yapılan (siyasi çıkar için) , sonrada tipik memleket siyasetçisi bakışı ile bir müddet sonra kendi söylediği yalana kendisi inanır hale gelen idarecilerden kurtulmadıkça bu böyle devam eder.
Programcı 21 Mayıs 2019 09:10
Oh be boşuna sıkıntı, stres yapmışız, salalım gitsin o zaman. Kurbağa misali hafif hafif ısınınca demek ki haşlanmıycaz. Arkadaşlarımız arasında bile bizden hoşlanmayanlar, bize yanlış yapmak isteyenler, bizi kandırmak isteyenler var sanıyorduk boşuna telaş etmişşiz. Dünya da demek ki kötü insanlar yok, boşuna kendimizi kasmışız. Bundan sonra herkese güvencem, Allah da devleti yöneten yöneticilerimize zeval vermesin. Onlar da işini layıkıyla yapıyorlar nasılsa.
Ben 21 Mayıs 2019 08:34
Bu komplo teorilerinin çoğu yanlış. Bir kısmı doğru olsa dahi bunu tam olarak bilmenin imkanı olmadığı için bir yerden sonra iş iman etmeye varıyor. Buna iman edenler iman etmeyenleri 'gerçek'leri saklamakla suçluyorlar. Daha ötesi de şu. Bunların bir kısmı doğru olsa dahi durmadan konuşmanın kimseye bir faydası yok. Komplolar kitlelere bir yandan ümitsizlik ve çaresizlik aşıladığı gibi bir de faydasız bir nefret üretiyor. Akıl tutulması yaşayan beyinler gerçekleri doğru değerlendirip ayakları yere basan çözümler gerçekleştiremiyorlar.
İsmail 21 Mayıs 2019 08:25
Sürekli teyakkuz ve seferberlik durumu toplumsal psikolojimizi bozdu sağlıklı düşünemez oldu ülke insanı, çok doğru bir tespit, İyi ki varsınız
KARAR OKURU 21 Mayıs 2019 03:27
Bence yanılıyorsunuz. Irak,suriye,afganistan, libya'ya yapılanlar, iran, venezuala, filistin'e yapılmakta olanlara baktığımızda "komplo teorileri" diye küçümsemeye kalkıştığınız yorumların boş olmadığını algılıyor insan. Ayrıca ülke olarak yıllardır benzeri zorlama gelişmeleri sık yaşadığımız için olayları mantıklı olarak değerlendirme ve taşları yerine oturtma konusunda oldukça deneyim kazandık. Artık dünyada olup biten herşeyden haberdar olup Türkiye'de olup bitenlerle karşılaştırma yetisine sanip olduk. Lütfen geldiğimiz bu aşamayı ve
okuyan adam 21 Mayıs 2019 14:12
2
o ülkelerin halkları kendi kendi yapıyorlar hepsi cahil sürüsü
Ahmet ipek 21 Mayıs 2019 03:21
Çok güzel ifade etmişsiniz. Gelecek projesi olmayan minimal kafaları oyalamak için güzel yöntemler bunlar. Kendisini ve içinde bulunduğu toplumu geliştirmek yerine, yetersizliklerini örtbas etmeye çalışan insan işi bunlar.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN