Salih Cenap Baydar Köşe Yazıları, Analiz ve Değerlendirmeleri
Adaletin pusulası duygu mu ilke mi?
Adaletsizliklerle dolu bir dünyada yaşıyoruz.Yoksulluktan yatağa aç gönderilen çocuklar, çok düşük ücretlerle çalışmaya mahkum gençler,...
Kendi yalanlarının prangasında yaşamak
Yuhanna İncili’nde şöyle ilginç bir bölüm var:İsa kendisine iman etmiş olan Yahudiler’e “Eğer benim sözüme bağlı kalırsanız, gerçekten...
Patinaj illüzyonu
Erken sayılacak bir yaşta kaybettiğimiz çok kıymetli düşünürümüz rahmetli Prof. Dr. Vehbi Başer Hoca, uzun sohbetlerimizden birinde, ülkemizin...
Zorbalığın gece yarısı, iradenin şafağı
ABD, Venezuela’ya hukuksuz müdahalesiyle sadece bir ülkenin egemenliğine değil, insanlığın vicdan birikimine ve hukuk idealine ağır bir darbe...
Cündioğlu, Bilici ve Nişanyan’ı buluşturan Nihilizm: Hakikat mi, teslimiyet mi?
Trump’ın uluslararası hukuku çiğneyerek egemen bir devletin liderini derdest ettirmesi, sadece jeopolitik bir sarsıntı yaratmadı; yaygın bir...
Hak edilmeyen unvanın hükmü yoktur
Erkek ya da kadın, uzun ya da kısa, Türk, Kürt ya da Eskimo olarak dünyaya gelmiş olmamız konusunda herhangi bir katkımız söz konusu değildir.Bunların...
Dostoyevski’nin köpeği ejderhaya dönüşünce
Büyük Rus filozof ve romancı Fyodor Mihayloviç Dostoyevski, “Ölüler Evinden Anılar” adlı otobiyografik eserinde bizzat şahit olduğu bir hapishane...
Çürümenin kokusu: Tefessüh, dekadans, yozlaşma
Artık neredeyse rutinleşen ahlaki, hukuki, siyasi skandallar, toplumun tefessüh ettiği kanaatini hızla yaygınlaştırıyor.Tefessüh Arapça. İçten...
Linç kültürünü mesleksizlik besliyor
Sabah uyanınca elimize telefonumuzu alıp ‘günün dijital recmini’ izlemeye başlıyoruz.Gerekçe, bazen bir gaf, bazen yıllar önce atılmış...
Bindiğimiz dalı kesmek: Organik dayanışma ve linç
Sosyolojinin kurucu babalarından Émile Durkheim, şehirde sosyal ilişkilerin, birlikte yaşama pratiklerinin ve dayanışma modellerinin köylerdekinden...
Adalet olmadan kardeşlik olmaz
“Adalet”, Fransız Devrimi’nin meşhur bileşenleri özgürlük, eşitlik ve kardeşlik (Liberté, Égalité, Fraternité) arasında kendine yer...
Konforlu Delilik: Sürü Psikolojisi ve Fanatizm
Her geçen gün biraz daha kutuplaşan bir toplumda yaşıyoruz.Kutuplaşma hem fanatizmi besliyor hem de ondan besleniyor.Günümüzde artık “bağnazlık”...
İslam’ın evrensel mesajı ‘yerli ve milli’ sloganına sığar mı?
Kıymetli düşünürümüz Atasoy Müftüoğlu beyefendi, son dönem yazılarında, söyleşilerinde entelektüel neşterini zihinlerimizi zapt eden “yerli...
Mamdani’nin bozduğu ezberler
Zohran Mamdani, New York City'nin (NYC) yeni belediye başkanı seçildi.Mamdani’nin önce Demokrat Parti ön seçimlerinde ihtiyar kurtları yendi.Ardından,...
Kendimizi yoklayalım: Ne kadar fanatiğiz?
Fanatizm, genel olarak, toplumsal barışa ve bireysel akla zararlı bir tutum olarak kabul edilir.Fanatik tipler, toplumlar için büyük bir rahatsızlık...
Tanrı hiçbir kurala uymak zorunda değilse
Hür iradenin olmadığı yerde, davranışları düzenleyen kuralların da anlamı kalmaz.Sebep sonuç ilişkisini reddetmek ile hür iradeyi reddetmek...
Tanrı istemezse yaprak düşmez mi?
“Sonuçtan sebep devşiren bir toplum” başlıklı yazıma pek çok yorum geldi.Yorumlar, genelde ileri sürdüğüm iddiayı doğrular nitelikteydi.Sebep...
Sonuçtan sebep devşiren bir toplum
İnsan aklının en temel reflekslerinden biri “neden” diye sormaktır.Bir şey olduğunda, onu neyin tetiklediğini bilmek isteriz.Bu, sadece merak...
Kelebekler! Kendinizi küçük görmeyin!
Tarihin elinde oyuncak mıyız?” başlıklı yazımda bahsettiğim “hür irade” meselesi üzerinde birkaç kelam daha etmek istiyorum.Kendini hayat...
Düz okuryazar olmadan dijital okuryazar olunur mu?
İletişim devriminin en önemli bileşenlerinden biri olan sosyal medyanın kitleler üzerinde derin etkileri oldu.Bu etkilerden birisi de, normalde okuma...
Çöküş sonrasını planlamak
İnsanlık tarihi zulüm, şiddet, zorbalık ve barbarlıklarla dolu.Geçtiğimiz iki asır boyunca da milyonlarca insanın hayatına mâl olan büyük...
Karanlık çökerken
Dünya oldukça karanlık ve kasvetli günlere doğru adım adım ilerliyor.Zulüm, haksızlık, adaletsizlik ve kaba kuvvetle sonuç almalar, toplumların...
Telsizden gelen ses yalan söylüyorsa
Siperde, başınızın üzerinde kurşunlar vızıldarken, elinizdeki telsizden gelecek haberleri bekleyen bir subay olduğunuzu düşünün.Telsiz cızırdıyor,...
Gurbetçilerle yerlilerin alıp veremediği ne?
Yaz tatilinin başladığı günlerde vatan hasretiyle Avrupa’dan yurda akın eden gurbetçilerimiz, tatilleri biterken hüzün içinde dönüş yoluna...
Besim Yusuf, iyi ki varsın!
Besim Yusuf (İngilizce yazımıyla Bassem Youssef) Mısırlı bir komedyen, televizyon sunucusu, yazar ve eski bir cerrah.Özellikle siyasi hicivleriyle...
Herkesin fikrine saygı göstermemiz lazım mı?
Sosyolojinin kurucu babalarından biri olan Emil Durkheim, toplumca kabul gören normların ve ortak değerlerin ortadan kalkması, davranışlarımızı...
Katı olan her şey bir kez daha buharlaşırken: Postmodern belirsizlik ve otorite
Mihail Bakhtin, asla bilinemez, öngörülemez ve hükmedilemez olan tabiat karşısında duyulan korku ve acziyet hissini, belirsizlik dehşetini ‘kozmik...
Tanrı, hükümdar ve değişmezlik illüzyonu
Mihail Mihayloviç Bakhtin (1895-1975), dil, edebiyat ve kültür üzerine geliştirdiği kavramlarla 20. yüzyıl düşünce dünyasını etkilemiş bir...
Siyaset üstü
Siyaset hem bizde hem dünyada yeni bir form almış görünüyor.Farklı toplum kesimlerini ortak hedefler çerçevesinde uzlaştırmak artık siyasetle...
Kızıl Elma neresi?
Ömer Seyfettin'in meşhur “Kızıl Elma Neresi?” başlıklı hikayesi, toplumumuzun kolektif hafızasında kök salmış bir zihniyet kodunu deşifre...
Keloğlan, keleş oğlan!
Mustafa Şahin 21 Haziran 2025 günü çok dikkat çekici bir yazı yayınladı.Maalesef hak ettiği ilgiyi görmeyen yazının başlığı “Sen Niye...
Kıyamet yarın kopacaksa
‘Marshmallow deneyi ve hayatta kalma modu’ başlıklı yazımda gözlerini dünyaya yokluklar içinde açmış, haksızlıklara adaletsizliklere uğramış,...
Marshmallow deneyi ve hayatta kalma modu
1972 yılında psikolog Walter Mischel tarafından Stanford Üniversitesi’nde yapılmış, oldukça meşhur bir psikoloji araştırması var: Marshmallow...
Müslümansak üstün müyüz?
İsrail durduk yerde İran’a saldırıp gündemi değiştirene kadar, kendisi küçük ama tarihte bıraktığı izi çok büyük bir tekneyi konuşuyorduk.Madleen,...
Çare daha güçlü olmak mı gerçekten?
İsrail’in İran’a karşı 13 Haziran 2025 gecesi gerçekleştirdiği saldırı, uluslararası hukuku ve diplomasiyi hiçe sayan bir barbarlık gösterisi...
Yağmacı sadece yıkar. Yapamaz!
Mümtazer Türköne 31 Mayıs 2025’te medyascope sitesinde ilginç bir yazı yayınladı.Türköne önce çeşitli somut örneklerle -tarihteki bütün...
Sevdiğinin yalanından incinmek
Özdemir Asaf’ın meşhur “Lavinia” şiirinden mısralar takıldı aklıma:Yalanlar istiyorsan yalanlar söyleyeyim / İncinirsinÖzellikle “yalanlar...
Andor: Zulme isyanın hikayesi
Bir film ya da dizinin içindeki yan karakterlerden yahut olaylardan birine odaklanarak çekilen yeni yapımlara “spin-off” deniyor.Andor, Star Wars...
Laf salatası değil, yol haritası
Ülke olarak içinden geçtiğimiz siyasi ve ekonomik kriz sadece bir yönetim krizi değil; aynı zamanda bir vizyon, bir çözüm üretme ve bu çözümleri...
Krizden milliyetçilikle çıkamayız
Yaşadığımız büyük krizden Kemalizm ya da İslamcılık ideolojileriyle neden çıkamayacağımızı önceki yazılarımda ele almıştım.Ülkemizde...
Krizden İslamcılık ile çıkamayız
Yaşadığımız büyük krizden, Kemalizm ideolojisi ile neden çıkamayacağımızı bir önceki yazımda izah etmeye çalışmıştım.Bazı kimselerin...
Krizden Kemalizm ile çıkamayız
Türkiye, ekonomik, siyasal ve toplumsal alanlarda iç içe geçmiş derin krizler yaşıyor.Bu karmaşık tablonun içinden çıkmak için yeni fikirler...
Yanlış şarkılar, yanlış fikirler
Bazen, bazı mecralarda çok “yanlış şarkılar” çalınır.Yanlış şarkı olur mu? Olur! Müzik bir iletişim aracıdır ve her şarkı, güftesiyle,...
Sürüyü sorgulamak
Vahşi doğada bir antilop sürüsünü ya da gökyüzünde ahenkle uçan bir kuş katarını izlerken hissettiğimiz hayranlığı düşünelim. Bu kusursuz...
Kültürel gecikme dijital uçuruma dönüşürken
William Ogburn'un ortaya attığı “Kültürel Gecikme” kavramı, nesiller arasında açılan uçurumu anlamlandırma çabamızda işe yarayabilir.Tam...
Emojiler, oyunlar ve isyan: Yeni kuşağın şifreleri
Netflix'in “Adolescence” isimli dizisinde, son derece sıradan bir İngiliz ailesinin daha 13 yaşında katil olan oğullarının hikayesi anlatılıyor.Dizide...
Vicdanın sesini boğmak
“Kafamızdaki Sesler” başlıklı yazıma sığdıramadığım bazı düşüncelerimi fikircografyasi.com platformunda yayınladığım “Kafamızdaki...
Kafamızdaki sesler
Tekil, tutarlı ve bütüncül bir benliğe sahip olduğumuza inanırız.Bilincimizi, hadiseler karşısında istikameti tek başına belirleyen bir kaptan...
