Yerli ve milli MSAI

Cumhurbaşkanı Erdoğan önümüzde ay G20 zirvesi için Miami’ye gidecek. Bakan Mehmet Şimşek G20’den sonra New York’a geçerek MSAI üst yönetimi ve büyük yatırımcılarla görüşecek.

MSAI, biliyorsunuz, uluslararası endeks sağlayıcı bir şirket.

Bir bakıma borsa işlemlerinin Moody’s ve Fitch’i… Borsaları izliyor, “koordine işlemler” gibi sahtekarlıkların işaretini görürse uyarıyor, düzelmezse not kırıyor, yaptırım uyguluyor.

Bizim BİST’teki “koordineli” vurgunları görmüş, mayıs ayında uyarmış, reform yapılması için mehil vermişti…

Bakan Şimşek, dünkü açıklamasında “Sermaye piyasalarının işleyişini güçlendirmeye yönelik kalıcı reform hazırlıklarında önemli bir aşamanın geride bırakıldığını, sektör temsilcilerinin görüşlerinin de alınarak hazırlanan taslağının büyük ölçüde tamamlandığını” söyledi.

Belli ki New York’a geçtiğinde MSAI ile bu taslağı konuşacak. Tatminkâr bulunursa, dönüşte tasarı kanunlaşacak.

YA EVRENSEL STANDARTLAR?

Hani ne oldu, bu iktidar “yerli ve milli” değil miydi? “Dış güçlere karşı ekonomik İstiklal Savaşı” veriyordu? “Hans’ın Corc’un değil, Ahmet’in Mehmet’in notuna” bakardı?

Dış güçler’in uygun bulacağı bir kanun teklifini “Gazi Meclis”e onaylatmak “yerli ve milli” bir tavır mıdır?!

Bu söylem siyasi demagojiydi. Şimşek’in yaptığı doğrudur. Geçmişte Turgut Özal’ın ve Kemal Derviş’in IMF ile yaptıkları görüşme ve antlaşmaların doğru olması gibi.

Ülkenize sermaye gelmesini, yatırıma gelmiyorsa bile borsaya gelip şirketlerimizin hisselerini satın alarak değerini yükseltmesini istiyorsanız, yerli yabancı demeden “yatırımcı”nın güveneceği kuralları ve kurumları oluşturmak zorundasınız.

Reformlar döneminde Başbakan Erdoğan, bir yabancı yatırımın açılış töreninde ne demişti:

“Paranın dini, imanı, milleti, vatanı olmaz; para paradır. Para cıva gibidir, kendisine uygun nereyi bulursa para oraya akar.” (10 Mart 2011)

Bu doğrudur. Yanlış olan, “yerli ve milli” diyerek anayasa ve kanunlarımızdaki evrensel hukuk ilkelerini ihlal etmek veya değiştirmek, “hukuk güvenliği”ni sarsmaktır.

Örnek mi?.. İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi, Şahin Alpay ve Mehmet Altan hakkında AYM’nin verdiği “ihlal ve tahliye” kararını uygulamayı reddettiğinde Moody’s Türkiye’nin kredi notunu “Ba1"den "Ba2"ye düşürmüştü. Gerekçesi şuydu: “Mahkemeler AYM kararını uygulamıyor… hukuki öngörülebilirlik zayıf…” (7 Mart 2018)

Görüyor musunuz ekonomi-hukuk ilişkisini?

YERLİ VE MİLLİ REYTİNG

Daha çarpıcı örnek, fon dolandırıcılığı ile de ilgili… Reyting (kredi derecelendirme) kuruluşları 2012-2013 döneminde Türkiye’yi “yatırım yapılabilir ülke” ilan etmişlerdi. Fakat, sonra hukuk ihlalleri ve “faiz sebeptir” gibi heterodoks politikalar yüzünden Türkiye’nin notunu aşağıya çekmeye başladılar…

Hükümet bunun sebeplerini ortadan kaldırmak yerine “yerli ve milli derecelendirme kuruluşu” kurmaya karar vermişti. Kasım 2019’da JCR (Japan Credit Rating) adlı bir derecelendirme şirketini hükümet satın aldı…

Bir tür yerli ve milli MSAI yani.

Şimdilerde anlaşıldı ki, Tera gibi şirketlerin hisselerinin şişirilmesinde, iktidar şirketi olan JCR’nin yüksek notları hayli etkili olmuş…

Ama dünya borsaları MSAI’ya bakıyor..

Enflasyonu patlatan ve gelir dağılımını feci şekilde bozan “emirle faiz indirtme” yani realitede “ucuz kredi” dağıtma popülizmi, “nass var” diye takdim edilmişti, değil mi?

Faiz yüzde 50’ye çıkarılınca nass yok muydu?!

Etiket içeriği değiştirmiyor işte.

HUKUKA GÜVEN?

Milli ve yerli kavramı, yerinde kullanıldığında fevkalade değerli ve önemlidi. Milli değerler, milli kültür, milli ve yerli teknoloji… Tabii bunları “evrensel” düzeye çıkarma iradesiyle birlikte…

“Yerli ve milli” kavramını, Türkiye’nin hukukta ve insani gelişme kıstaslarında evrensel standartlara yönelmesine karşı konumlandırmak fevkalade yanlıştır.

Osman Kavala, Selahattin Demirtaş, Tayfun Karaman, Can Atalay, Şaban Yasak gibi AİHM ve/veya AYM kararlarını uygulamadan “hukuka güven” nasıl oluşturulabilir?

“Yeni anayasa” deniliyor değil mi? Mesela Batı’dan gelen “kuvvetler ayrılığı”na ne diyeceğiz?!

Ne denilirse denilsin kuvvetler ayrılığı tıpkı ileri teknoloji gibi Türkiye için hayat memat meselesidir.

Tarih hayaliyle “tarih şuuru”nu karıştırmamak lazım.

Kavramları, terimleri içeriğini doğru bilgilerle tanıyarak yerli yerinde kullanmak lazım. Kavramlar karıştırılsa ortaya karışık zihin çıkar ve sonuçları böyle olur.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.