Çetelerle neden baş edemiyoruz?

İzmir’de 116 ayrı suçtan aranırken Yunanistan’da yakalanan “Glock” lakaplı çete lideri Sercan Sayal, Türkiye’ye iade edildi.

Videoya yansıyan görüntülerde, üzerinde tişört altında bir şort ve terlikleriyle, iki yanında kaslı ve iri yapılı yüzleri kar maskeli iki polis tarafından başına bastırılmış ve eğik vaziyette götürülür şekildeki görüntüleri sosyal medyaya yansıdı.

Kimmiş bu Glock?

İzmir’in Aliağa, Gaziemir, Güzelbahçe ve Bornova ilçelerinde adeta korku imparatorluğu kuran Glock çetesi, özellikle oto galericileri ve akaryakıt istasyonu sahiplerini haraca bağlıyor, iş yerlerini kurşunluyor; kendilerine boyun eğmeyen iş insanlarını kaçırarak hücre evlerinde alıkoyuyordu. Bu bağlamda, çete üyelerinin, kaçırdıkları kişilere günlerce kerpeten ve İngiliz anahtarı gibi aletlerle işkence yaptıkları, şiddet ve tehdidi sistematik bir sindirme yöntemine dönüştürdükleri ifade ediliyor.

Üstelik çete, uyguladığı şiddeti gizlemek bir yana, işkence görüntülerini sosyal medyada yayınlayarak; “uyuşturucu şebekelerine hakettikleri dersi veriyoruz” mesajıyla kendisine sözde bir meşruiyet zemini oluşturuyor ve yasa dışı faaliyetleri hakkında kamuoyu nezdinde sahte bir algı oluşturuyordu.

İzmir Emniyet Müdürlüğü, Haziran 2024’te düzenlediği kapsamlı operasyonla örgüte ağır darbe indirdi. Operasyonda 18 şüpheli gözaltına alınırken aramalarda 13 ruhsatsız tabanca, bir AK-47 otomatik tüfek ve üç ruhsatsız av tüfeği ele geçirildi.

Haziran 2025’te Sayal’ın Atina’da saklandığı ve örgütünü buradan yönetmeyi sürdürdüğü yönündeki istihbarat üzerine Yunan güvenlik güçleri yaptıkları operasyonla firari lideri saklandığı yerde yakaladı.

Suçlunun iadesi kapsamında uzun süren diplomatik girişimler sonucunda Sayal, 12 Kasım’da özel uçakla Türkiye’ye getirildi.

Çekirdekten başlayarak caydırıcı, yıldırıcı ve marka değerli bir örgüt haline gelmek; cinayet, tehdit, kurşunlama, yağma, şantaj, adam kaçırma ve işkence gibi suçlardan oluşan ciddi bir suç portföyüne sahip olmayı gerektirir. Böyle bir suç şöhretinin edinilebilmesi için çok sayıda eylem ve vukuatın gerçekleşmesi, bunun için de belirli bir sürenin geçmesi gerekir. Belki beş, belki on yıl…

Şimdi, buradaki asıl sorun, bir çetenin kuruluşundan serpilmesine, suç dünyasında dal budak salmasına, liderinin ününe ün katmasına ve korkutucu bir figür haline gelmesine kadar geçen sürede, herhangi bir ciddi engelle karşılaşmadan nasıl bu kadar ilerleyebildiği; bu kadar fazla suçu işlemeye nasıl fırsat bulabildiğidir. Bu, mutlaka irdelenmesi, sorgulanması ve açıklığa kavuşturulması gereken bir konudur.

Bu süreç zarfında nasıl olup da yakalanamadılar? Çete üyelerinin hiç yakalanmamaları, haklarında ihbar, şikâyet ve suç kayıtları oluşturulmaması mümkün değil. Yakalandılarsa nasıl serbest bırakıldılar? Haklarında soruşturma açıldıysa ve yargılama yapıldıysa neden bir sonuç alınamadı?

Tehdit, kurşunlama, adam kaçırma ve cinayet suçlarını tetikçilere işlettilerse; açılan soruşturmalardan hareketle, suçu işleyenlerle azmettiricileri ve çeteyi yönetenler arasındaki bağlantılar neden ortaya çıkarılamadı ve özellikle çete liderine ulaşılamadı?

Daha önemlisi, farklı tarihlerde ve bölgelerde işlenen suçlar, ihbarlar, şikâyetler ve soruşturma dosyaları bir bütün olarak değerlendirilerek örgütün faaliyetlerini durduracak önleyici ve caydırıcı tedbirler neden zamanında alınamadı? Sorun mevzuatın yetersizliğinden mi, yoksa mevcut yetkilerin kullanılmasındaki ihmal, gecikme ve kurumsal koordinasyon eksikliğinden mi kaynaklandı?

Çete lideri Glock, Yunanistan’da yakalandığına göre oraya kaçana kadar Türkiye’de faaliyet gösterdiği dönemde neden yakalanmadı? Böylesine yaygın suçlarla ilişkilendirilen, kimliği ve faaliyet alanı bilinen bir örgüt liderine Türkiye’de daha erken müdahale edilemez miydi? Hakkında hangi tarihlerde soruşturma ve yakalama kararları çıkarıldı, bunların sonuçsuz kalmasının nedenleri neydi ve yurt dışına nasıl kaçabildi?

Yunan emniyetinin operasyonuyla yakalanıp Türkiye’ye getirilen çete liderinin, emniyetteki işlemlerinin ardından başı öne eğilmiş, şortlu ve terlikli halde merdivenlerden indirilmesinin üstün bir zafer ve görev başarısı olarak sunulması, bütün bu soruların cevaplandırılması gerektiği gerçeğini ortadan kaldırmıyor.

Elbette örgüt liderinin yakalanması ve Türkiye’ye iadesi önemlidir. Ancak sonradan elde edilen bu başarı, öncesinde yaşanmış olabilecek kurumsal başarısızlıkları, görev ve sorumluluk ihmallerini ortadan kaldırmaz. Güvenlik ve adalet sisteminin başarısı, yalnızca suçluları yakalamasıyla değil; esas suçların işlenmesini ve örgütlerin güçlenmesini ne ölçüde önleyebildiğiyle değerlendirilmelidir.

Örgüt liderinin sanki hiçbir suç işlemesine meydan verilmemiş gibi yakalanarak merdivenlerden o vaziyette indirilmesi bir görüntüdür. Buna karşılık, yıllarca varlığını sürdüren bir örgütün, daha önce çökertilebilecekken, yıllarca ayakta kalabilmesi ve arkasında böylesine ağır bir suç geçmişi bırakması, açıklığa kavuşturulması gereken asıl olgudur.

Önemli olan, suç örgütünü zirveye ulaştıktan sonra oradan indirmek değil, daha başlangıç aşamasında önünü keserek o zirveye tırmanmasını engellemektir.

Bu tablodan hareketle, örgütün bu ölçüde güçlenmesine; hangi kurumsal yetersizliklerin, ihmallerin veya zafiyetlerin imkan verdiğinin araştırılmasını gerektiriyor.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.