Arşivde Ara

Dünya devi bankalar ANZ ve Goldman Sachs, jeopolitik risklere rağmen altın için yükseliş öngördü; ANZ yıl sonu hedefini ons başına 5 bin 800 dolar olarak koruduğunu açıkladı.

TCMB’nin 94. Hesap Dönemi bilançosu Resmî Gazete’de yayımlandı. Banka, 2025 yılını 1 trilyon 64 milyar liralık zararla kapatırken; altın rezervlerinin değeri 4,8 trilyon liraya ulaştı. Benzer mali tablolar, yüksek faiz ortamında Fed ve ECB gibi dev otoritelerde de gözlendi.

KKM ve döviz swap işlemlerinin yarattığı ağır fatura, Merkez Bankası bilançosunda devasa bir delik açtı. Ekonomi gazetecisi Önder Doğan'ın Resmi Gazete'de yayımlanan bilançolar üzerinden yaptığı çalışmaya göre; Merkez Bankası 2025 yılını 1 trilyon 64,9 milyar lira zararla kapattı. Son üç yılın toplam zararı 2,5 trilyon lirayı aşarken, geçmişte bütçenin en büyük destekçisi olan Banka'dan Hazine'ye önümüzdeki yıllarda da tek kuruş aktarılamayacak.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın savaş sonrası altın satış ve takas hamleleri, uluslararası piyasalarda dikkat çeken bir etki yarattı. Financial Times, bu adımların küresel altın fiyatlarında son yılların en sert düşüşlerinden birine katkıda bulunduğunu belirtti.

TCMB’nin 3 Nisan haftası verileri, Türk lirasını savunma stratejisi kapsamında altın rezervlerinin aktif bir enstrüman olarak kullanıldığını gösteriyor. Ekonomistlerin hesaplamalarına göre toplam altın satışı 57,3 tona yükselirken, yabancı yatırımcının tahvil ve hisse senedi piyasalarından çıkış eğilimi devam ediyor.

Bankacılık sektörünün toplam mevduatı 3 Nisan haftasında 388,6 milyar liralık artışla 29,4 trilyon lirayı aşarken; toplam kredi hacmi de aynı dönemde 24,2 trilyon lira seviyesine yükseldi.

Bölgesel gerilimin başladığı 28 Şubat'tan bu yana ilk kez yükselişe geçen TCMB rezervleri, 3 Nisan haftasında 6,3 milyar dolarlık güçlü bir artışla 161,64 milyar dolar seviyesine ulaştı.

DEVA Partisi lideri Babacan, katıldığı bir televizyon programında ekonomi yönetimi ve dış politikaya dair çok sert açıklamalarda bulundu. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ekonomik krizin sorumluluğunu Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın üzerine yıkmak için ekonomi toplantılarına başkanlık etmekten kaçındığını iddia eden Babacan, "İran savaşı başladığından bu yana piyasaya gizlice 49 milyar dolar sattılar" dedi.

Mahfi Eğilmez, Orta Doğu’daki savaşın finansal piyasalardaki etkilerini ele aldığı yazısında, ateşkes ilanına rağmen eski dengelere dönüşün hemen olmayacağını belirtti. Eğilmez, “Buna karşılık, ateşkes kalıcı bir barışa evrilirse toparlanma beklenenden hızlı olabilir” derken, önümüzdeki günlerde ateşkesin kalıcı olup olmayacağını yalnızca diplomatik açıklamaların değil, fiyat hareketlerinin de göstereceğini vurguladı.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Karasu, Türkiye’de ekonomik kriz nedeniyle eriyen ve ilan edildiği gün dahi açlık sınırının altında kalan asgari ücretin milyonlarca vatandaşı yoksulluğa mahkum ettiğini vurguladı. Karasu, “Mesele, asgari ücrete yapılacak sınırlı bir artış tartışmasının çok ötesindedir; ihtiyaç duyulan şey, insan onuruna yaraşır yaşamı güvence altına alan köklü bir ücret politikası ve adil bir ücret rejimidir” dedi.

Gram altın, ons fiyatındaki yükselişin etkisiyle 6 bin 770 lira seviyesine çıktı. Çeyrek altın 11 bin 260, Cumhuriyet altını 45 bin 540 liradan satılıyor. Ons altın 4 bin 725 dolar seviyesinde işlem görüyor.

Orta Doğu’da patlak veren savaşın etkisiyle hızlanan yabancı sermaye çıkışlarını karşılamak amacıyla Merkez Bankası’nın gerçekleştirdiği döviz satışları 49,2 milyar dolara ulaştı. Swap hariç net rezervlerin Mayıs 2025’ten bu yana en düşük seviye olan 18,4 milyar dolara gerilemesi, jeopolitik risklerin rezervler üzerindeki baskısını gözler önüne serdi.

DEVA Partisi lideri Babacan, MB'nin son 40 günde "arka kapı operasyonlarıyla" net 49 milyar dolar döviz sattığını öne sürerek iktidara sert tepki gösterdi. Türkiye'nin herhangi bir savaşa girmediğini vurgulayan Babacan, "Bu 49 milyar doları kim aldı?" diye sorarak, ucuz dövizin Türkiye'den yüksek faiz elde edip yurt dışına çıkan yatırımcılara gittiğini iddia etti.

Gram altın, ons fiyatındaki yükselişin etkisiyle 6 bin 895 liraya çıktı. Çeyrek altın 11 bin 530, cumhuriyet altını 46 bin 480 liradan işlem görüyor. ABD-İran ateşkesi sonrası düşen tahvil faizleri ve Fed’in faiz indirimi beklentisi altın fiyatlarını destekledi. Piyasalar, Fed tutanakları ile Avro Bölgesi ÜFE verisine odaklandı.

Küresel jeopolitik gerilimin yerini geçici bir ateşkese bırakması, Borsa İstanbul’da bayram havası estirdi. Güne yüzde 3,34’lük güçlü bir primle başlayan BIST 100 endeksi, bankacılık hisselerinin öncülüğünde 13.353 puan seviyesine ulaştı. Türkiye’nin kredi risk primi (CDS) ise gerileyen tansiyonla birlikte 268 baz puana indi.

Enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle Türkiye ekonomisine yönelik tahminler yeniden güncellendi. JPMorgan, yıl sonu enflasyon ve faiz beklentilerini yukarı çekerek sıkı para politikasının daha uzun sürebileceğine işaret etti.

İBB davasının 17’nci oturumu gergin başladı. Savcı, İmamoğlu’nun "Tek suç örgütü iddia makamıdır" sözlerini sorguladı. İmamoğlu’nun tepkisi üzerine savcı, "Haddinizi aşarsanız haddinizi bildiririz" dedi.

Bloomberg'de yayımlanan çarpıcı bir analiz, Orta Doğu'daki savaşın sadece bölgesel güvenliği değil, Amerikan finansal hegemonyasının temel taşı olan "Petrodolar" sistemini de yıktığını ortaya koydu. 1974 yılında Henry Kissinger tarafından kurulan ve Körfez'in petrol gelirlerini ABD Hazine tahvillerine yatırmasını öngören sistem, savaşın her iki ucundan aldığı darbelerle durma noktasına geldi. Artık Merkez Bankaları, Amerikan tahvilinden çok altın tutuyor.

Hürmüz Boğazı çevresinde artan jeopolitik riskler ve ABD’den gelen sert açıklamalar, küresel piyasalarda yön arayışını derinleştirdi. Yatırımcılar gelişmeleri izlerken, altın fiyatlarında sınırlı geri çekilme dikkat çekti.

Türkiye’nin dış ticaretindeki rekabet gücünün en önemli göstergelerinden biri olan TÜFE bazlı Reel Efektif Döviz Kuru endeksi, mart ayında bir önceki aya göre 1,83 puan artarak 104,61 seviyesine ulaştı. Endeksteki bu yükselişte, yerel enflasyonun seyri ve nominal kurlardaki değişimlerin bileşkesi belirleyici oldu.

Uluslararası finans kuruluşu Citigroup, yıl sonu enflasyon beklentisini %29 seviyesinde korurken, yukarı yönlü risklerin belirginleştiğine dikkat çekti. Bankanın ekonomistleri, Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği enerji maliyetlerindeki artışın, dezenflasyon sürecini daha zorlu bir patikaya soktuğu vurgulandı.

İBB davasında 16. oturum bugün başladı. Duruşmada söz alan Ekrem İmamoğlu, mahkeme heyetine seslenerek "Burada birtakım uygulamalar kul hakkına sebep oluyor. Merkez Bankası'nı dolandıranlar serbest, burada hayatını devlete adamış insanlar tutsak." dedi.

Ekonominin geleceğine dair uyarılarda bulunan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) Kurucusu Prof. Dr. Veysel Ulusoy, enerji maliyetlerinin 'roket ve tüy' etkisiyle fiyatları hızla yukarı taşıyacağını belirtti. Alım gücünün erimesi ve yapısal sorunlara dikkat çeken ekonomist, kalıcı çözüm için hukukun üstünlüğünün ve kurumsal güvenin şart olduğunu ifade etti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Merkez Bankası, Bakan Mehmet Şimşek'in Londra temaslarına ilişkin iddiaları yalanladı. Bakanlığın açıklamasında Şimşek'in faiz politikası hakkında asla yorum yapmadığı vurgulanırken, Merkez Bankası da yurt içi veya yurt dışında kamuoyuna açık olmayan hiçbir bilgi veya politika değerlendirmesinin paylaşılmasının söz konusu olmadığını bildirdi.

Savaş nedeniyle akaryakıt yüzde 15 zamlanırken çarşı pazardaki fiyatlar da yangından payını aldı. Enflasyon oranlarını kendine özgü hesaplama yöntemleriyle düşürmekle suçlanan TÜİK’in verileri ise savaştan etkilenmedi. Mart ayındaki artışın yüzde 1,94 olarak açıklanması vatandaşın ve ekonomistlerin tepkisine neden oldu.

TCMB'nin döviz kurlarını frenlemek için yürüttüğü arka kapı satışları rezervleri kurutma noktasına getirdi. Menkul kıymet rezervi 2,84 milyar dolarla tarihi dip seviyesini görürken, 120 tonluk altın satışıyla birlikte ekonomistlerden 'cephane tükeniyor' uyarısı geldi.

İran’ın Hürmüz Boğazı’nda geçişleri tamamen durdurmak yerine dolar dışı para birimleriyle tahsilat yapan yeni bir düzen kurduğu yönündeki Bloomberg analizi, küresel finans piyasalarında geniş yankı uyandırdı. Değerlendirmelere göre bu hamle, yalnızca enerji ticaretini değil, uzun yıllardır küresel sisteme yön veren petrodolar yapısını da hedef alıyor.

Savaşın küresel piyasalara vurduğu ağır darbe sürerken, CHP Genel Başkan Yardımcısı Özcan'dan iktidara yönelik çok sert bir ekonomi eleştirisi geldi. Türkiye'nin stratejik döviz rezervlerinin "siyasi hırslar" uğruna tüketildiğini savunan Özcan, net rezervlerin 20 milyar dolara kadar gerilediğini belirterek iktidara seslendi: "Açlık sınırının yarısı kadar maaş alan emeklinin, umudunu kaybeden gencin hesabını kim verecek?"

Dünya genelinde merkez bankaları şubat ayında Polonya öncülüğünde 19 ton net altın alımı yaparak rezervlerini güçlendirmeye devam ederken; Türkiye’deki azalışın swap işlemleri kaynaklı olduğu ve Mart ayında kullanılan 50 ton altının vade sonunda rezervlere döneceği açıklandı.

ABD, İsrail ve İran arasında 28 Şubat'ta başlayan çatışmaların ardından artan enerji maliyetleri, Türkiye ekonomisi üzerinde döviz talebi baskısı yaratmaya devam ediyor. Merkez Bankası'nın swap hariç net döviz pozisyonu şubat ayından bu yana sert bir düşüşle 9,3 milyar dolara gerilerken, bankanın son üç haftada 121 ton altın rezervini swap ve doğrudan satış işlemlerinde kullandığı bildirildi.

TCMB haftalık istatistiklerine göre toplam rezervler, 27 Mart haftasında bir önceki haftaya kıyasla 22,1 milyar dolarlık sert bir düşüş yaşayarak 155,3 milyar dolar seviyesine geriledi.

Trump'ın İran operasyonlarına ilişkin gerçekleştirdiği Ulusa Sesleniş konuşması, küresel piyasaları sakinleştirme hedefinin aksine belirsizlikleri artırdı. Trump'ın net bir çekilme takvimi sunmaması ve operasyonların şiddetleneceğini açıklaması üzerine ABD hisse senedi vadeli işlemleri gerilerken, petrol fiyatları ve tahvil getirileri yükselişe geçti.

Goldman Sachs, Türkiye ekonomisine yönelik yayımladığı analizde enerji kaynaklı risklerin enflasyon görünümünü bozabileceği uyarısında bulundu. Bankacılık sektöründe şubat ayı kârlarının aylık bazda gerilediğine dikkat çeken banka, jeopolitik risklerin sürmesi durumunda Merkez Bankası’ndan 300 baz puanlık bir faiz artışı gelebileceğini öngördü.

Gelecek Partisi lideri Davutoğlu, partisinin grup toplantısında hem küresel savaşın ekonomik sonuçlarına hem de Türkiye ekonomisindeki kırılganlıklara dikkat çekti. 'Türk şirketlerinin sudan ucuz hale geldiği' haberlerinin ardından iktidara “savaş kalkanı” çağrısında bulunan Davutoğlu, kamu harcamalarından vergi politikalarına, tarımdan enerjiye kadar uzanan kapsamlı bir acil tedbir paketi önerdi.

Gelecek Partisi lideri Davutoğlu, partisinin Ekonomi Koordinasyon Kurulu tarafından hazırlanan savaşın ekonomiye etkilerine karşı raporunu kamuoyuyla paylaştı. Orta Doğu'daki savaşın Türkiye'yi en kırılgan döneminde yakaladığı belirtilen raporda; Merkez Bankası rezervlerindeki erimeden gıda krizine, turizmdeki devasa kayıp beklentisinden tarım arazilerini tehdit eden 'zehirli yağmur' riskine kadar birçok çarpıcı uyarı ve çözüm önerisi yer aldı.

Gram altın, ons fiyatındaki yükselişin etkisiyle güne artışla başladı ve 6 bin 722 liradan işlem gördü. Çeyrek altın 11 bin 300, cumhuriyet altını 45 bin 520 liradan satıldı. Ons altın 4 bin 700 dolara yükseldi.

Bölgesel gerilimlerin gölgesinde Türk lirası likiditesini yönetmeye çalışan TCMB, fonlama maliyetini %40’a çıkarırken piyasadaki likidite açığı 1 trilyon lirayı aştı. Bankacılık sektörü, TL mevduat payını korumak için faiz yarışına girdi; yeni müşterilere sunulan oranlar %45,5 seviyesini gördü.

Merkez Bankası, Orta Doğu’daki savaşın gelişmekte olan piyasalarda yarattığı satış baskısı ve rezervlerdeki erimenin ardından, yerel bankalarla döviz swap işlemlerini yaklaşık bir yıl sonra yeniden devreye aldı. Adım, lira likiditesini rahatlatma ve sıkı para politikasını koruma çabasının yeni halkası olarak değerlendiriliyor.

Prof. Dr. Ali Hakan Kara, Merkez Bankası’nın geçtiğimiz hafta tüm zamanların en yüksek haftalık rezerv satışına imza attığını duyurdu. Kara’nın analizine göre, bölgedeki savaşın başlangıcından bu yana döviz kurlarını dengelemek amacıyla yapılan müdahalelerin toplam hacmi 40 milyar dolar barajını geçti.

Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Cevdet Akçay, Orta Doğu’daki gerilimin önceki dalgalanmalardan farklı olarak yalnızca piyasa fiyatlamalarını değil, ekonomik temelleri de etkileyebileceği uyarısında bulundu. Akçay, Merkez Bankası’nın süreci günlük bazda izlediğini ve gerekli görülmesi halinde ilave adımların devreye alınacağını söyledi.

Merkez Bankası Başkanı Karahan, döviz likiditesinin desteklenmesi gereken dönemlerde altın kaynaklı işlemlerin kullanılmasının son derece doğal bir tercih olduğunu ifade ederek, "İşlemlerin önemli bir kısmı vadeli altın-döviz takası niteliğinde yani vadesi geldiğinde söz konusu altınlar yeniden rezervlerimize geri dönecek." diye konuştu.

Merkez Bankası, 5 milyar USD tutarında 1 hafta vadeli döviz karşılığı TL Swap alım ihalesi açtı.

Merkez Bankası, Mart 2026 itibarıyla yeniden devreye alınan eşel mobil sisteminin enflasyon üzerindeki etkilerini mercek altına aldı. Banka tarafından yayımlanan analizde, akaryakıt fiyatlarındaki artışın dezenflasyon süreci üzerindeki baskısının vergi ayarlamalarıyla %70’e yakın oranda sınırlanabileceği vurgulandı.

Brookings Enstitüsü’nden Robin Brooks, Türkiye ekonomisine ilişkin analizinde Türk Lirası’nın büyük döviz ve altın müdahaleleriyle ayakta tutulduğunu savundu. Brooks, Merkez Bankası’nın rezerv ve altın hamlelerinin kur baskısını geçici olarak frenlediğini, ancak mevcut tablonun sürdürülebilir olmadığını öne sürdü.

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek ile TCMB Başkanı Karahan, küresel finansın kalbi Londra’da dev yatırım gruplarıyla bir araya gelmeye hazırlanıyor. İki isim, Türkiye’nin yeni ekonomi programını ve dezenflasyon sürecini uluslararası piyasalara bizzat anlatacak.

Ticari kredi çekip parayı dövize yatırma eğilimine karşı bankalar teyakkuza geçti. Hafta sonu kendi içlerinde kritik yapan bankacılar, kredi musluklarını kesmek yerine faizleri yüzde 50’nin üzerine taşımaya hazırlanıyor. Bu duruma isyan eden iş dünyası ise kurunun yanında yaş da yanacağını belirterek, yüksek faizlerin ekonomide çarkları durdurduğunu, çözümün bu olmadığını söyledi.

DEVA Partisi lideri Babacan, İsrail-ABD-İran hattındaki savaşın yalnızca cephedeki çatışmalarla sınırlı kalmayacağını, ateşkes sağlansa bile bölgedeki kriz ikliminin süreceğini söyledi. Türkiye’nin kuzeyinde, güneyinde ve artık doğusunda da savaş olduğunu belirten Babacan, “Çember daralıyor” diyerek iç meselelerin süratle ve toplumsal birlik içinde çözülmesi çağrısında bulundu.

İYİ Parti lideri Müsavat Dervişoğlu, küresel dengelerin hızla değiştiğini belirterek Türkiye’nin bu sürece uygun hareket etmesi gerektiğini söyledi. Ukrayna, Gazze ve İran’daki gelişmelere dikkat çeken Dervişoğlu, uluslararası hukukun zayıfladığını ifade etti. “Türkiye olarak değişen bu konjonktüre uygun hareket etmek mecburiyetindeyiz” diyen Dervişoğlu, toplumların yeniden milli egemenlik zeminine yöneldiğini vurguladı.