Avrupa Komisyonu tarafından yürütülen incelemenin ön değerlendirme sonuçları, TikTok’un tasarımının kullanıcılar üzerinde bağımlılık etkisi yarattığını ve dijital ortamda güvenliği artırmak amacıyla çıkarılan Dijital Hizmetler Yasası’nın (DSA) ihlal edilmiş olabileceğini gösterdi.
Komisyon, 6 Şubat’ta yayımladığı ön değerlendirmede, TikTok’un kullanıcılarının fiziksel ve ruhsal sağlığına zarar verebilecek bağımlılık yaratan tasarım özelliklerini yeterince değerlendirmediğini belirtti. Açıklamada, kullanıcıları sürekli ekran kaydırmaya yönlendiren ve dikkat süreçlerini zayıflatan bazı tasarım unsurlarına dikkat çekilerek, platformun bu yapıyı değiştirmesi çağrısında bulunuldu.
ULUSLARARASI AF ÖRGÜTÜ’NDEN DESTEK VE ÇAĞRI
Uluslararası Af Örgütü Çocukların ve Gençlerin Dijital Hakları Araştırmacısı Lisa Dittmer, Avrupa Komisyonu’nun bulgularını olumlu karşıladıklarını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“TikTok yıllardır, büyük teknoloji şirketlerinin çocukların zamanını ve dikkatini her ne pahasına olursa olsun yakalama yarışında başı çekiyor. Geç de olsa TikTok’un tasarımının bağımlılık yaptığını kabul eden bu açıklamayı olumlu değerlendiriyoruz.”
Dittmer, Avrupa Komisyonu’nun artık bu tür suistimalleri durdurma ve çocuklara, gençlere ve yetişkinlere daha güvenli bir çevrimiçi ortam sağlamak amacıyla çıkarılan Dijital Hizmetler Yasası’nı uygulama konusunda kararlı olduğunu göstermesi gerektiğini vurguladı.
“ÇOCUKLARIN DİJİTAL HAKLARI KORUNMALI”
Çocukların sosyal medya platformlarına erişimine yönelik tartışmaların sürdüğünü hatırlatan Dittmer, devletlerin çocukların dijital dünyaya katılma haklarını da korumakla yükümlü olduğunu belirtti. Bu yükümlülüğün, çocukların haklarını kısıtlamak yerine, DSA gibi yasal düzenlemelerin etkili biçimde uygulanmasıyla yerine getirilebileceğini ifade etti.
Dittmer, önde gelen sosyal medya platformlarının “toksik tasarım” anlayışıyla mücadele edilmesi gerektiğini vurgulayarak, bunun çocukların ve gençlerin çevrimiçi güvenliği açısından kritik olduğunu kaydetti.
ARKA PLAN: TİKTOK VE BAĞIMLILIK TARTIŞMALARI
Avrupa Komisyonu’nun ön değerlendirmesi, TikTok’un kullanıcıları sürekli platformda tutmaya yönelik, bağımlılık potansiyeli taşıyan tasarım özelliklerini yeterince analiz etmediğine işaret etti. Özellikle, kullanıcıları durmaksızın içerik tüketmeye yönlendiren ve “otopilot” etkisi yarattığı belirtilen özellikler eleştiri konusu oldu.
Uluslararası Af Örgütü’nün daha önce yürüttüğü araştırmalar da TikTok’un çocuklar ve gençler üzerindeki ruhsal ve fiziksel sağlık risklerine dikkat çekmişti. Kuruluşun Fransa’da yürüttüğü ve Ekim 2025’te yayımlanan araştırmada, TikTok’un aşırı kişiselleştirilmiş “Senin İçin” akışı üzerinden, ruhsal sağlıkla ilgili içeriklere ilgi gösteren çocukları ve gençleri kendine zarar verme ve intiharı romantize eden içerik sarmallarına yönlendirmeye devam ettiği bulgularına yer verilmişti.
