İsrail'in Lübnan saldırıları ve İran'ın "anlaşma ihlal edildi, ateşkesten çekiliriz" restinin ardından, Washington'dan da çok sert bir açıklama geldi. Kameralar karşısına geçen Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, cuma günü Pakistan'ın başkenti İslamabad'da başlaması planlanan barış müzakerelerini daha başlamadan bitirecek düzeyde sert açıklamalarda bulundu. Levaitt'in ardından Başkan Yardımcısı JD Vance de cuma günü Pakistan'da yapılacak görüşme öncesi çok sert açıklamalar yaptı. Vance, "Ortalıkta çok fazla 10 maddelik teklif var. İlk teklifi Steve Whitkoff ve Jared Kushner'a sunuldu. Bu teklif hemen ÇÖPE atıldı" dedi.
Başkan Donald Trump'ın daha önce "müzakere için uygulanabilir bir temel" olarak nitelendirdiği 10 maddelik plana ilişkin Beyaz Saray'dan kesin bir yalanlama geldi. Basın toplantısında konuşan Sözcü Leavitt, İran'ın sunduğu taslağı şu sözlerle hedef aldı:
"İranlıların başlangıçta öne sürdüğü 10 maddelik plan temelde ciddiyetsiz, kabul edilemez ve tamamen reddedilmiş bir plandır. Bu plan, Başkan Trump ve müzakere ekibi tarafından kelimenin tam anlamıyla çöpe atılmıştır."
Amerikan medyasında yer alan "planın kabul edildiği" yönündeki haberlerin asılsız olduğunu savunan Leavitt, ABD ordusunun operasyonlarıyla İran'ı ağır bir yıkıma uğrattığını ve Tahran rejiminin masada bu gerçekliği kabullenmek zorunda kaldığını öne sürdü.
"BİR DİLEK LİSTESİNİ KABUL ETMEMİZ TAMAMEN SAÇMALIK"
Açıklamalarında, müzakere masasında aslında ABD'nin kendi hazırladığı 15 maddelik yeni ve farklı bir planın olduğunu teyit eden Leavitt, ABD'nin kırmızı çizgilerinden asla taviz vermediğini vurguladı. Bu kırmızı çizgilerin en başında ise "İran'ın uranyum zenginleştirme programının tamamen sona erdirilmesi" geliyor.
Leavitt, ABD'nin duruşunu şu çarpıcı sözlerle özetledi: "Başkan Trump'ın kırmızı çizgileri değişmedi. Başkan Trump'ın bir İran dilek listesini anlaşma olarak kabul edeceği fikri tamamen saçmadır. Başkan sadece Amerika Birleşik Devletleri'nin en iyi çıkarlarına hizmet eden bir anlaşma yapacaktır."
"İLK PLANI CHATGPT YAZMIŞ OLABİLİR"
Sözcü Leavitt'in açıklamalarıyla eş zamanlı olarak, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de havalimanında gazetecilere yaptığı açıklamada sürece dair çarpıcı ifşaatlarda bulundu. Amerikan medyasını "sahte haber (fake news)" yaymakla suçlayan Vance, ortalıkta dolaşan ve reddedilmiş olan ilk tekliflerin halkı yanılttığını belirtti.
Müzakere sürecinde sanıldığının aksine tek bir plan olmadığını açıklayan Vance, durumu şu sözlerle ifşa etti: "Gördüğüm kadarıyla en az 3 farklı 10 maddelik teklif dolaşıyor. İlk 10 maddelik teklifin, dürüstçe söylemek gerekirse, muhtemelen ChatGPT tarafından yazıldığını düşünüyoruz. Bu teklif Steve Witkoff ve Jared Kushner'a sunuldu; hemen çöpe atıldı ve reddedildi!"
Trump'ın dünkü paylaşımında "üzerinde çalışılabilir" dediği metne de açıklık getiren Vance, "İkinci bir 10 maddelik teklif vardı ki bu çok daha makuldü. Pakistanlılar arasında gidip gelen bazı görüşmelere dayanıyordu ve Başkan'ın dün bahsettiği 10 maddelik teklif buydu" dedi. Vance ayrıca, sosyal medyada dolaşan ve ilk plandan bile daha maksimalist (aşırı talepler içeren) sahte bir üçüncü planın da olduğunu vurgulayarak bilgi kirliliği olduğunu iddia etti.
İRAN REST ÇEKMİŞTİ
Beyaz Saray'ın bu açıklaması, zamanlama açısından büyük bir diplomatik krize işaret ediyor.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın "10 maddelik planın 3 şartı ABD tarafından ihlal edildi, müzakere artık mantıksızdır" açıklamasını yaptığı ve Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapattığı saatlerde; Washington yönetiminin "Biz o 10 maddelik planı zaten çöpe atmıştık" yanıtını vermesi, Orta Doğu'daki kısa süreli barış illüzyonunun tamamen sona erdiğini kanıtladı.
