Kazakistan’da devlet yapısını ve siyasi sistemi kökten değiştirecek olan yeni anayasa taslağı, halkın onayına sunuluyor. Tek meclisli parlamento sistemine geçişin en önemli adımı olan referandumda, milyonlarca seçmen ülkenin geleceğini oylamak üzere sandığa gidiyor.
OY VERME İŞLEMİ BAŞLADI
Kazakistan genelinde anayasa referandumu kapsamında oy kullanma süreci yerel saatle 07.00 itibarıyla başladı. Ülke genelinde kurulan 10 bin 388 sandıkta vatandaşlar oylarını kullanmaya devam ederken, yurt dışında yaşayan Kazakistan vatandaşları için de 54 ülkede özel sandık merkezleri oluşturuldu.
Kayıtlı 12 milyon 461 bin 796 seçmenin bulunduğu ülkede halka, "Kazakistan Cumhuriyeti'nin yeni anayasasını kabul ediyor musunuz?" sorusu yöneltiliyor. Seçmenler, pusuladaki bu soruya "evet" veya "hayır" tercihlerinden birini yaparak yanıt veriyor. Oy verme işlemlerinin yerel saatle 20.00’de tamamlanması bekleniyor.
YÜZDE 84’Ü YENİLENEN KAPSAMLI REFORM
Referanduma sunulan metin, mevcut anayasanın yüzde 84’lük bir bölümünü etkilediği için basit bir değişiklikten ziyade "tamamen yeni bir anayasa taslağı" olarak nitelendiriliyor. Toplam 11 bölüm ve 96 maddeden oluşan bu yeni taslak, Kazakistan’ın yönetim modelinde köklü bir revizyonu öngörüyor.
Reform paketinin en dikkat çekici maddesi, mevcut yapının yerini alacak olan tek meclisli parlamento sistemine geçiş olarak öne çıkıyor. Bu değişim, devlet yönetiminde yetki dağılımının yeniden düzenlenmesini ve yasama organının yapısının sadeleştirilmesini hedefliyor.
SÜREÇ NASIL İŞLEDİ?
Anayasal reform süreci, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in 8 Eylül 2025’te yaptığı ulusa sesleniş konuşmasıyla ivme kazanmıştı. Tokayev, bu konuşmasında ülkenin siyasi mimarisinin kapsamlı bir şekilde yeniden inşa edileceğini duyurmuş ve tek meclisli sistem önerisini kamuoyuyla paylaşmıştı. Cumhurbaşkanı Tokayev, hazırlanan taslağın halk oylamasına sunulmasına ilişkin kararnameyi ise 11 Şubat 2026 tarihinde imzalayarak referandum takvimini resmileştirmişti.
TAKVİM: TEMMUZ’DA YÜRÜRLÜK, İKİ AY SONRA SEÇİM
Referandumdan "evet" kararı çıkması halinde, yeni anayasanın 1 Temmuz 2026 tarihinde resmen yürürlüğe girmesi planlanıyor. Yeni sistemin hayata geçmesiyle birlikte, anayasal takvim uyarınca en geç iki ay içerisinde yeni parlamento seçimlerinin yapılması ve yasama organının bu yeni yapıya göre oluşturulması öngörülüyor.
