Suriye'de Beşar Esad rejiminin devrilmesinden bir yıl sonra, Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara liderliğindeki yeni hükümet, ülkenin doğusundaki stratejik noktaları kontrol altına alarak merkezi otoriteyi tesis etmeye başladı. New York Times muhabirlerinin bölgede geçirdiği iki haftalık süreçte hazırladığı rapor, Haseke ve Rakka gibi Kürt grupların kalesi olarak bilinen şehirlerdeki gerilimi ve toplumsal değişimi gözler önüne seriyor.
Bölgedeki dengelerin değişmesindeki en büyük etken, Trump yönetiminin Kürt gruplara olan desteğini çekerek Ahmed el-Şaraa’nın birleşik Suriye projesini destekleme kararı alması oldu. Bu diplomatik hamle sonrası Suriye Demokratik Güçleri (SDG), Halep ve çevresindeki mahalleleri kaybederken, savunma hatlarını Kürt nüfusun yoğun olduğu Haseke'ye çekmek zorunda kaldı.
Hükümet güçleri, ABD öncülüğündeki koalisyon uçaklarının uçuşları eşliğinde Haseke'ye giriş yaptı.
ABD ile yapılan anlaşma uyarınca, Kürt silahlı güçleri Suriye Savunma ve İçişleri Bakanlığı bünyesine entegre edilecek.
Yeni hükümet, ülkeyi birleştirmek için hem askeri güç hem de müzakere yöntemlerini bir arada kullanıyor.
"BASKICI POLİS REJİMİNDEN KURTULUŞ"
Hükümet güçlerinin ilerleyişi bölge halkı arasında farklı tepkilere neden oluyor. Yıllardır SDG yönetimi altında yaşayan Arap nüfus, bu değişimi "baskıcı bir polis devletinden kurtuluş" olarak nitelendirip kutlamalarla karşılarken; Kürt nüfus ihtiyatlı, dirençli ve bazen de kabullenmiş bir tutum sergiliyor.
"2013 yılında tüm köyümüz boşaltılmıştı. Burada bir kuş bile uçamaz hale gelmişti. Şimdi geri döndük ve evimizi onarıyoruz." — Ahmed el-Ahmad (40), Al Belasha köyü sakini.
Buna karşın bazı Kürt sakinler, mülkiyet haklarının iade edilmesi ve şehrin geri kalanına yeniden bağlanmaktan memnuniyet duyduklarını belirtiyor. Ancak SDF bünyesinde savaşan ve özerklik hayali kuran birçok kişi, bu durumu bir "ihanet" olarak değerlendiriyor.
YIKILMIŞ ALTYAPI VE REHABİLİTASYON SÜRECİ
Yıllar süren çatışmaların ardından bölgenin fiziksel ve ekonomik durumu oldukça ağır. Elektrik kesintileri nedeniyle mahallelerde jeneratör sesleri yankılanırken, Rakka gibi büyük şehirlerde çöpler yollara taşmış durumda ve ulaşım geçici rampalarla sağlanıyor.
Rakka'daki Cezaevi: 11 hakimden oluşan bir heyet, Rakka'daki ana hapishanede bulunan 1.600 tutuklunun dosyasını incelemek üzere hafta sonu boyunca mesai yaptı.
Uzlaşma Merkezleri: SDF üyeleri, silahlarını teslim edip serbest dolaşım belgelerini almak için uzlaşma merkezlerinde uzun kuyruklar oluşturuyor.
Ekonomik Kriz: Bölge halkı yükselen yakıt fiyatlarından şikayetçi; ayrıca SDF yönetimine bağlı olarak kurulan yerel ekonomi çöktüğü için binlerce kişi işsiz kalmış durumda.
Rakka'nın yeni atanan valisi Abdurahman Salamah, Suriye'nin tek bir otorite altında birleşmesi gerektiğini vurgulayarak, "Ülkenin tek bir parçası bile kontrolden çıkmışken Suriye ayakta kalamaz," ifadelerini kullandı. Şaraa hükümetinin önündeki en büyük zorluk, bu devasa toprak parçasını güvenli hale getirirken derin toplumsal yaraları sarmak ve ekonomiyi yeniden canlandırmak olacak.
