Türkiye'de eylül ayında patlak veren ve yaklaşık 456 bin yatırımcıyı doğrudan etkileyen yatırım fonu krizi, halkın ekonomik sorunlara ilişkin değerlendirmelerinde ilk sıraya yükseldi. ASAL Araştırma ve Danışmanlık tarafından 4-10 Ekim 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen "Türkiye Siyasi Gündem Ekim 2026 Araştırması", alışılmış ekonomik sorunlar sıralamasında dikkat çekici bir değişim yaşandığını ortaya koydu.
Araştırmada katılımcılara "Genel olarak düşündüğünüzde Türkiye ekonomisinin en önemli sorunu nedir?" sorusu yöneltildi.
Yanıtların yüzde 26,5'ini alan "Yatırım fonu ve borsa krizi", uzun süredir ekonomik sorun tartışmalarında öne çıkan enflasyon, gıda fiyatları ve barınma maliyetlerinin önüne geçti.
SPK'dan fon yatırımcılarının beklediği ödeme kararı: Önce para piyasası fonlarına ödeme yapılacak
FON KRİZİ YÜZDE 26,5 İLE İLK SIRADA
Araştırmaya göre Türkiye ekonomisinin en önemli sorunları şöyle sıralandı:
Ekonomik sorun | Oran |
|---|---|
Yatırım fonu ve borsa krizi | %26,5 |
Enflasyonun yüksekliği | %22,2 |
Gıda fiyatlarındaki artış | %13,0 |
Kira ve konut fiyatlarının yüksekliği | %6,8 |
Elektrik, su, aidat ve doğalgaz fiyatlarının yüksekliği | %5,5 |
İşsizlik | %5,0 |
Faizlerin yüksekliği | %5,0 |
Ekonomi yönetimi | %4,8 |
Akaryakıt fiyatlarının yüksekliği | %3,7 |
Diğer | %3,1 |
Fikrim yok / Cevap yok | %3,0 |
Sorun yok | %1,4 |
Yatırım fonu ve borsa krizini en önemli ekonomik sorun olarak görenlerin oranı, enflasyonu işaret edenlerden 4,3 puan daha yüksek çıktı.
Fon krizi, yüzde 13 ile üçüncü sırada bulunan gıda fiyatlarındaki artışın ise iki katından fazla yanıt aldı.
HAZİRAN AYINDA GIDA FİYATLARI İLK SIRADAYDI
ASAL Araştırma'nın haziran ayında aynı ekonomik sorun sorusuyla gerçekleştirdiği araştırmada farklı bir tablo ortaya çıkmıştı. 6-14 Haziran tarihlerinde yapılan ankette katılımcıların yüzde 21'i gıda fiyatlarındaki artışı Türkiye ekonomisinin en önemli sorunu olarak göstermişti.
İkinci sırada yüzde 18,5 ile kira ve konut fiyatları, üçüncü sırada ise yüzde 12,4 ile enflasyon bulunuyordu.
Ekim araştırmasında ise ilk sıraya yatırım fonu ve borsa krizi yerleşti.
Haziran ve ekim ayları arasındaki bu değişim, eylül ayında başlayan fon krizinin kısa sürede ekonomik gündemin merkezine yerleştiğini gösteriyor.
Borsa İstanbul’dan Tera Portföy kararı: Üç fonun işlem sırası kapatıldı
YAKLAŞIK 456 BİN YATIRIMCIYI ETKİLEYEN KRİZ
Türkiye'deki fon krizi, eylül ayında bazı yatırım fonlarında artan satış taleplerinin karşılanamaması ve fon payı iade ödemelerinde sorun yaşanmasıyla derinleşmişti.
Sermaye Piyasası Kurulu, 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketine ait toplam 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar vermişti.
Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre tasfiye kapsamındaki fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.
Kriz yalnızca doğrudan fon yatırımı bulunan kişilerle sınırlı kalmadı. Fon portföylerindeki hisse senetleri üzerinden Borsa İstanbul'da oluşan satış baskısı, sermaye piyasalarındaki dalgalanmayı daha geniş bir yatırımcı kitlesinin gündemine taşıdı.
SPK'nın fon tasfiyelerine ilişkin kararları, soruşturmalar, yatırımcıların paralarına ne zaman kavuşacağına ilişkin belirsizlik ve finans piyasalarındaki güven tartışmaları da süreç boyunca devam etti.
MAK ARAŞTIRMA'DAN DİKKAT ÇEKEN TESPİT: FON KRİZİNİN SİYASİ ETKİSİ ÇOK DAHA BÜYÜK
Fon krizinin kamuoyundaki etkisine ilişkin dikkat çekici bir değerlendirme de MAK Araştırma'nın sahibi Mehmet Ali Kulat'tan geldi. Kulat, X hesabından yaptığı paylaşımda, sahadan elde ettikleri verilerin fon krizinin yalnızca ekonomik sonuçlarla sınırlı kalmadığını, siyasi etkilerinin çok daha büyük olduğunu gösterdiğini belirtti.
"Sahadan gelen veriler net: FON'un siyasete etkisi, FON'un kendisinden çok daha büyük!" ifadelerini kullanan Kulat, toplumun beklentisini ise "Vatandaşın tek bir beklentisi var: Şeffaflık ve herkese eşit işleyen bir yargı sistemi" sözleriyle özetledi.
Fon krizinin siyasi sonuçlarına dikkat çeken Kulat, toplumun genel ekonomik ve sosyal koşullarına ilişkin de uyarıda bulundu:
"Ama hepsinden büyük bir gerçek var ki; halkın ekonomik ve sosyal sorunları artık dayanılamaz boyutta!"
FON KRİZİ ARTIK YALNIZCA YATIRIMCILARIN SORUNU OLARAK GÖRÜLMÜYOR
Anketin en dikkat çekici yönü, doğrudan finansal piyasalarda yaşanan bir krizin, halkın ekonomik sorun değerlendirmesinde hayat pahalılığıyla ilgili başlıkların önüne geçmesi oldu. Enflasyon, gıda fiyatları, kira ve enerji giderleri milyonlarca hanenin günlük bütçesini doğrudan etkilerken, yatırım fonu ve borsa krizinin tek başına yüzde 26,5 ile ilk sıraya yerleşmesi sermaye piyasalarındaki gelişmelerin toplum nezdinde taşıdığı önemi gösteriyor.
Bununla birlikte araştırma, fon krizini en önemli sorun olarak gösteren katılımcıların tamamının doğrudan fon yatırımcısı olduğu anlamına gelmiyor. Cevaplar, katılımcıların kişisel maddi kayıplarını değil, Türkiye ekonomisine ilişkin en önemli sorun değerlendirmelerini ölçüyor.
DÖRT AYDA DİKKAT ÇEKİCİ DEĞİŞİM
ASAL'ın ekim araştırmasında enflasyon yüzde 22,2 ile ikinci sıraya yerleşirken, gıda fiyatları yüzde 13 ile üçüncü sırada kaldı. Kira ve konut fiyatlarının yüksekliğini ilk sırada görenlerin oranı yüzde 6,8, elektrik, su, aidat ve doğalgaz giderlerini gösterenlerin oranı ise yüzde 5,5 oldu.
İşsizlik ve faizlerin yüksekliği yüzde 5'er oranında yanıt alırken, ekonomi yönetimini en önemli sorun olarak değerlendirenlerin oranı yüzde 4,8'de kaldı.
Bu tablo, eylül ayında derinleşen fon krizinin yaklaşık bir ay içinde ekonomik sorun algısının en üst sırasına çıktığını gösterdi.
ARAŞTIRMA 28 İLDE 2 BİN 20 KİŞİYLE YAPILDI
ASAL Araştırma'nın "Türkiye Siyasi Gündem Ekim 2026 Araştırması", 4-10 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırma, Türkiye genelinde NUTS-2 sınıflandırmasına göre 26 bölgeyi kapsayan 28 ilde, 18 yaş ve üzerindeki 2 bin 20 kişiyle yapıldı.
Bilgisayar Destekli Telefon Anketi (CATI) yöntemi kullanılan araştırmanın güven düzeyi yüzde 95, açıklanan hata payı ise ±2,41 puan oldu.
ASAL'ın ekim ayında aynı katılımcı grubu üzerinden yaptığı genel sorun araştırmasında da fon krizi yüzde 16,5 ile ikinci sırada yer almıştı. O araştırmada ilk sırayı yüzde 46,6 ile ekonomi, enflasyon ve hayat pahalılığı almıştı.
