Resmi Gazete’de yayımlandı: Hastanelerde 'SMS Onaylı' yeni dönem başladı! Elektronik Rıza nedir, nasıl yapılır?

Sağlık hizmetlerinde hasta hakları ve bilgilendirilmiş rıza (onam) sürecini tamamen dijitalleştiren yeni bir dönem başladı. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan “Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik”, 27 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Arama motorlarında "Hastanelerde SMS onaylı dönem nedir?", "Elektronik rıza nasıl verilir?" ve "e-Nabız SMS onayı nasıl yapılır?" sorularına yanıt arayan vatandaşlar için kağıt form devrini kapatan yeni uygulamanın tüm detayları netleşti.

HASTANELERDE SMS ONAYLI YENİ DÖNEM NEDİR?

Bugüne kadar ameliyat, endoskopi veya diğer tıbbi müdahaleler öncesinde hastalardan fiziki kağıt belgelerle (ıslak imzalı) alınan "bilgilendirilmiş rıza (onam) formu", yeni yönetmelikle birlikte dijital ortama taşındı. Düzenleme kapsamında hastalar, kendileri için hazırlanan tıbbi müdahale belgelerini artık dijital ekranlardan inceleyebilecek ve onay işlemlerini doğrudan cep telefonları aracılığıyla sisteme işleyebilecek. Bu uygulama, hem kağıt israfını önlemeyi hem de onam sürecini çok daha şeffaf ve güvenli hale getirmeyi amaçlamaktadır.

TIBBİ MÜDAHALE İÇİN SMS İLE ONAY NASIL VERİLECEK?

Yeni sistemde hastaların tıbbi müdahalelere onay verme süreci adım adım şu şekilde işleyecektir:

1. Sağlık personeli, hastanın yapılacak işlemle ilgili bilgilendirilmiş rıza formunu dijital sistemde hazırlar.

2. Hastanın daha önceden sistemde doğrulanmış olan cep telefonu numarasına, formun tam metnine erişim sağlayan bir bağlantı (link) SMS olarak gönderilir.

3. Hasta, bağlantıya tıklayarak tıbbi müdahalenin risklerini ve detaylarını inceledikten sonra işlemi kabul ederse, sistem cep telefonuna tek kullanımlık bir SMS şifresi iletir.

4. Hasta, bu onayı doğrudan kendi e-Nabız uygulaması üzerinden yapabileceği gibi, gelen SMS şifresini ilgili sağlık personeline söyleyerek hastane sistemi üzerinden de doğrulamayı tamamlayabilir. Şifrenin sisteme girilmesiyle rıza işlemi hukuken geçerli sayılır.

KİMLİK DOĞRULAMASI VE CEP TELEFONU KURALI NASIL UYGULANACAK?

Elektronik rıza sürecinin başlatılabilmesi için hastanın kimliğinin ve sisteme kayıtlı cep telefonu numarasının mutlaka doğrulanmış olması gerekmektedir. Kimlik doğrulaması yapılmamış kişiler için elektronik ortamda işlem başlatılmasına izin verilmeyecektir. Sağlık kuruluşunun sistemi üzerinden ilk kez doğrulanan cep telefonu numarası, 12 ay boyunca geçerli kabul edilecektir. Bu bir yıllık süre dolduğunda, hastanın elektronik onay işlemlerine devam edebilmesi için telefon numarasını sistemde yeniden doğrulatması şart koşulmuştur.

ELEKTRONİK RIZA BELGELERİ NEREDE SAKLANACAK?

Hastanelerde fiziki arşivleme sorununu da çözen bu yönetmeliğe göre, elektronik ortamda verilen tüm bilgilendirilmiş rıza belgeleri, Sağlık Bakanlığı’nın merkezi sağlık veri sisteminde kriptolu olarak saklanacaktır. Hastalar, geçmişte geçirdikleri operasyonlara veya tıbbi işlemlere dair verdikleri tüm elektronik onay belgelerine istedikleri zaman kendi e-Nabız hesapları üzerinden ulaşabileceklerdir.

YAŞLI VE AKILLI TELEFONU OLMAYANLAR NE YAPACAK?

SMS onaylı elektronik rıza sistemi, tıbbi süreçleri hızlandıran ve güvenliği artıran dijital bir kolaylık olarak tasarlanmıştır; ancak geleneksel yöntemleri tamamen ortadan kaldırmamaktadır. Yeni yönetmelik kapsamında, dijital erişimi olmayan veya özel durumu bulunan hastalar için tıbbi onam süreçleri şu istisnai kurallara göre işletilecektir:

• Akıllı Telefon Kullanmayan veya Okuma Yazması Olmayanlar: Cep telefonu kullanmayan, SMS onayı yapamayan veya okuma yazması olmayan hastalar için fiziki evrak (kağıt) dönemi tamamen kapanmış değildir. Bu hastalar için bilgilendirilmiş rıza formları eskisi gibi kağıt üzerinden çıktı alınarak, hasta yakını veya bir sağlık personeli şahitliğinde ıslak imza ile alınmaya devam edecektir.

• Bilinci Kapalı ve Acil Durumdaki Hastalar: Hasta Hakları Yönetmeliği'nin temel ilkesi gereği; acil servislerde hayati tehlikesi bulunan, bilinci kapalı olan veya derhal müdahale edilmediği takdirde uzuv kaybı yaşayacak hastalar için SMS veya ıslak imza ile onay süreci beklenmez. Hekimler, hastanın hayatını kurtaracak tıbbi müdahaleyi resen ve derhal gerçekleştirir.

• Çocuklar (18 Yaş Altı) ve Yasal Kısıtlılar: Reşit olmayan çocuklar veya zihinsel engeli/yasal kısıtlılığı bulunan hastaların elektronik onay işlemleri, bizzat hastanın yasal temsilcisi (anne, baba veya mahkemece atanmış vasi) tarafından yapılacaktır. Yasal temsilci, kendi cep telefonu ve e-Nabız profili üzerinden hastanın rıza sürecini dijital olarak tamamlayabilecektir.

HASTANELERDE SMS ONAYLI RIZA SİSTEMİ İŞLEYİŞİ