Türkiye, Çin’in ardından dünyanın en büyük ikinci bal üreticisi konumunu sürdürürken, Artvin’in yüksek rakımlı vadileri ve biyolojik çeşitliliği uluslararası basının dikkatini çekti. Financial Times (FT) yayımladığı haberde, Artvin’de üretilen özel balları, arıcılık sektörünün katma değer potansiyelini ve bölgedeki kırsal yaşamın durumunu inceledi.
ULUSLARARASI PAZARDA YÜKSEK FİYATLI ÖZEL BALLAR
Haberde, Türkiye'de üretilen bazı özel bal türlerinin uluslararası alanda yüksek fiyatlardan alıcı bulduğu belirtildi:
Centauri Balı: 2021 yılında mağaralardan çıkarılan balın kilogramı 10 bin euro seviyesinde alıcı buldu.
Elvish Balı: Artvin vadilerinde üretilen ürün, İngiltere’deki Harrods mağazasında 200 gramlık özel ambalajında 1250 sterline satıldı.
Deli Bal (Ormangülü Balı): Arıların ormangülü nektarından ürettiği ve tarih boyunca nörolojik etkileriyle bilinen bu bal türünün geçmişi Antik Yunan dönemine kadar uzanıyor.
Anzer Balı: Bölgenin tanınan ürünlerinden Anzer balının kilogram fiyatı 200 doların üzerine çıkabiliyor.
MANUKA BALINA ALTERNATİF: "PROFUNDA" PROJESİ
Ekonomim'in haberine göre, İstanbul merkezli girişimciler Zeynep Ekşioğlu ve Mustafa Multan tarafından yürütülen "Profunda" projesi kapsamında yapılan laboratuvar analizleri, Artvin balının antioksidan seviyesinin Yeni Zelanda’nın Manuka balı ile benzer düzeyde olduğunu ortaya koydu. Proje, ürünün sertifikalandırılarak yüksek katma değerle pazarlanmasını ve bölgedeki genç nüfusa istihdam imkanı sunulmasını hedefliyor.
KAFKAS ARISININ BİYOLOJİK AVANTAJI
Bölgedeki arıcılık faaliyetlerinde uzun hortum yapısıyla öne çıkan Kafkas ırkı arılar kullanılıyor. 7 milimetreyi aşan hortum uzunluğu sayesinde bu arılar, diğer türlerin ulaşamadığı derin nektar tüplerine erişerek özgün aroma profiline sahip ballar üretebiliyor.
KIRSAL YAŞAMI TEHDİT EDEN UNSURLAR
FT'nin analizinde, Artvin'deki yüksek üretim potansiyeline karşın kırsal bölgenin karşı karşıya kaldığı yapısal sorunlara da dikkat çekildi:
TEMA Vakfı’nın 2021 verilerine göre il genelindeki tarım arazilerinin yaklaşık yarısı maden ruhsat alanı kapsamında yer alıyor. Baraj inşaatları ve yol çalışmaları geleneksel arıcılık alanlarını daraltıyor.
Köylerdeki okul kapanmaları, su altyapısı eksiklikleri ve kadın-çocuk nüfusundaki düşüş, kırsal yerleşimlerdeki nüfus kaybını artırıyor.
Gezici arıcıların kovan başına ortalama 10 kilogram rekolte elde ettiği bölgede, yabani çiçek balının kilogramı yaklaşık 45 dolardan alıcı buluyor. Sektör temsilcileri, bilimsel tescil ve markalaşma süreçleriyle bu gelirin artırılabileceğini öngörüyor.
