Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve küresel piyasalardaki hareketlilik petrol fiyatlarını yukarı taşırken, Türkiye’de 4 Mart itibarıyla yeniden devreye alınan "eşelmobil sistemi" akaryakıt fiyatlarındaki artışın tüketiciye yansımasını önemli ölçüde sınırladı. Mart ayı boyunca oluşan dev maliyet artışlarının büyük bir kısmı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanarak pompa fiyatlarına yansıtılmadı.
Motorine gelmiş geçmiş en büyük zam geliyor: Litresi 90 liraya dayandı
POMPADAKİ "GÖRÜNMEZ" İNDİRİM: MOTORİNDE 17, BENZİNDE 12 LİRA
Yapılan hesaplamalara göre, eşelmobil sistemi sayesinde akaryakıt fiyatlarında ciddi bir sübvansiyon sağlandı. Mart ayı içerisinde petrol fiyatlarındaki sert yükselişle birlikte oluşan maliyet farkları şu şekilde gerçekleşti:
Motorin: Litre başına yaklaşık 17 liralık artış baskısı sisteme dahil edilerek eritildi.
Benzin: Litre başına yaklaşık 12 liraya yakın bir tutar pompa fiyatlarına yansıtılmadı.
Özellikle Mart ayının ikinci yarısında baskı ivme kazandı. 20 Mart’ta 5 lirayı, 24 Mart’ta ise 6,5 lirayı aşan potansiyel zamlar, eşelmobil mekanizmasıyla ÖTV’den mahsup edildi.
DEPO BAŞINA 830 LİRALIK TASARRUF
Türkiye Gazetesi'nin haberine göre; sistemin tüketici üzerindeki etkisi rakamlara döküldüğünde, bir depo akaryakıtta sağlanan tasarruf dikkat çekici boyutlara ulaştı. 50 litrelik bir deponun maliyeti üzerinden yapılan hesaplamalar şunları gösteriyor:
Motorinli araçlarda: Bir depo dolumunda yaklaşık 830 liralık ek maliyetin önüne geçildi.
Benzinli araçlarda: Bir depo başına yaklaşık 500 liralık bir yük devlet tarafından karşılandı.
GÜNLÜK VE AYLIK MALİYET TABLOSU: 43 MİLYAR LİRALIK YÜK
Türkiye genelindeki günlük tüketim verileri, sistemin mali boyutunu ortaya koyuyor. Günlük 80 milyon litre mazot tüketimi üzerinden yapılan hesaplamaya göre, sadece motorinde günlük 1,3 milyar liralık yük vatandaşın cebine yansımadı. Benzinde ise günlük karşılanan tutar 187 milyon lira seviyesine ulaştı.
Mart ayının bütününe bakıldığında ise motorin ve benzin toplamında yaklaşık 43 milyar liralık bir maliyet artışının devlet tarafından sübvanse edildiği belirtiliyor.
EŞELMOBİL OLMASAYDI FİYATLAR NE OLURDU?
Mevcut uygulama kapsamında, meydana gelen fiyat artışlarının yüzde 75'ine kadar olan kısmı ÖTV’den karşılanabiliyor. 4 Nisan itibarıyla güncel pompa fiyatları motorinde yaklaşık 77 lira, benzinde ise 62-63 lira bandında seyrediyor. Şayet vergiden karşılanan bu farklar fiyatlara dahil edilseydi;
Motorinin litre fiyatının yaklaşık 94 liraya,
Benzinin litre fiyatının ise 73 liraya çıkacağı hesaplanıyor.
