2026 kuru üzüm sezonunda üreticinin karşı karşıya kaldığı sorunlar derinleşiyor. ÇİFTÇİ-SEN, hem yaş üzüm fiyatlarındaki düşüşün hem de kuru üzüm alım fiyatlarının üreticiyi zorladığını belirterek TARİŞ ve TMO'nun uygulamalarına tepki gösterdi.
Sendikanın açıklamasına göre bu yıl üzümlerde beklenen tatlanmanın gerçekleşmemesi, kuru üzüm üretiminde de verim kaybına yol açtı. Önceki yıllarda 1 kilogram kuru üzüm elde etmek için yaklaşık 5-5,5 kilogram yaş üzüm yeterli olurken, bu sezon aynı miktar kuru üzüm için 7-7,5 kilogram yaş üzüm gerekiyor.
Bu durum üreticinin maliyetini artırırken, yaş üzüm fiyatlarında yaşanan gerileme de gelir beklentisini düşürdü.
YAŞ ÜZÜM BİRKAÇ GÜNDE 8 LİRAYA GERİLEDİ
ÇİFTÇİ-SEN'in verdiği bilgilere göre geçen yıl 16-18 lira seviyesinde olan sumalık yaş üzümün kilogram fiyatı, bu sezon yaklaşık 11 liradan işlem görmeye başladı. Fiyatlar kısa süre içinde 7-8 liraya kadar geriledi.
Üreticiler bir yandan artan girdi maliyetleriyle mücadele ederken diğer yandan ürünlerini daha düşük fiyatlardan satmak zorunda kaldıklarını belirtiyor.
KURU ÜZÜMDE ALIM FİYATI DA DÜŞTÜ
TARİŞ ve TMO tarafından açıklanan kuru üzüm fiyatları da üreticilerin tepkisini çekti.
ÇİFTÇİ-SEN, 2024 ve 2025 yıllarında çekirdeksiz kuru üzüm için kilogram başına 120 lira ve üzerinde fiyat açıklanmasına karşın, TARİŞ'in bu sezon avans fiyatını 80 lira olarak belirlediğini aktardı. TMO'nun açıkladığı fiyat ise 90 lira oldu.
Sendika ayrıca TARİŞ'in, kendisine borcu bulunan ortaklarından borç miktarı kadar üzüm almaya başladığını ileri sürdü.
TMO'NUN RANDEVU UYGULAMASINA TEPKİ
Üreticilerin bir başka sorununun ise TMO'ya ürün tesliminde yaşandığı belirtildi.
ÇİFTÇİ-SEN'in açıklamasına göre bazı üreticilere, Çiftçi Kayıt Sistemi'ndeki (ÇKS) kayıtlarında Sultaniye çekirdeksiz üzümün “sofralık” olarak görünmesi ve “kurutmalık” ibaresinin bulunmaması gerekçesiyle alım randevusu verilmedi.
Sendika, önceki yıllarda TMO'nun randevu sisteminde bu ayrımın aranmadığını savundu.
“ÜRETİCİ TÜCCARA MAHKÛM EDİLİYOR”
ÇİFTÇİ-SEN, Sultaniye üzümü yetiştiren çiftçilerin ürünlerinin bir bölümünü sofralık olarak sattığını, kalanını ise kurutarak değerlendirdiğini belirtti.
ÇKS kaydında “kuru üzüm” ifadesinin yer almamasının ürünün TMO tarafından alınmaması için gerekçe yapılamayacağını savunan sendika, uygulamanın üreticiyi özel tüccarlara yönlendirdiğini ifade etti.
Sendika, mevcut koşulların zaten yüksek maliyetlerle mücadele eden üreticilerin zararını artıracağını belirterek TMO'nun uygulamadan vazgeçmesi çağrısında bulundu.
