Türkiye genelinde gıda güvenliğini sağlamak ve tüketiciyi doğru bilgilendirmek amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı, et ürünleri üretim standartlarında devrim niteliğinde bir adım atıyor. Hazırlanan "Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği" taslağı kapsamında; sucuk, pastırma, kavurma, döner ve burger gibi sıklıkla tüketilen gıdalarda çeşni kullanımından yağ oranlarına kadar tüm üretim ve etiketleme kriterleri baştan aşağı yeniden düzenleniyor.
DÖNER VE BURGER ETİKETLERİNDE NELER DEĞİŞİYOR?
Tüketicinin satın aldığı ürünü şeffaf bir şekilde görebilmesi için döner etiketlerindeki belirsizlik ortadan kaldırılıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte ürünler, üretim tekniğine göre "yaprak döner", "yaprak-kıyma döner" veya "kıyma döner" adıyla satışa sunulacak. Bugüne kadar mevzuatta net bir karşılığı olmayan "burger" ise ilk kez tebliğe dahil edilerek köfte üretim standartlarına tabi tutulacak.
SUCUK, PASTIRMA VE KAVURMADA NELER YASAKLANDI?
Geleneksel et ürünlerinin kendine has tat, aroma ve yapısal özelliklerinin korunması amacıyla bazı katkı maddelerinin kullanımına kesin yasak getiriliyor:
Sucuk, pastırma ve kavurma üretiminde fıstık ve peynir gibi çeşni maddeleri kullanılamayacak.
Bu geleneksel ürünlerde yapay tatlandırma sağlayan tütsüleme işlemi tamamen yasaklanacak.
Ürünün gramajını artırmak amacıyla nişasta, soya ve benzeri dolgu maddelerinin kullanımına yönelik denetimler sıkılaştırılacak.
TAVUK DÖNERDE YAĞ ORANI DÜŞÜYOR MU?
Taslak metin, beyaz et (kanatlı eti) ürünlerine dair teknik parametreleri de güncelliyor. Kanatlı eti döneri ve hazırlanmış kanatlı karışımlarında izin verilen maksimum yağ oranı %20'den %15'e düşürülürken; kanatlı sucuğundaki kalsiyum limiti kilogram başına 350 miligramdan 400 miligrama çıkarılıyor.
SAF ET KULLANILACAK
Bakanlığın hazırladığı bu yeni tebliğ taslağı, gıda sektöründe uzun süredir eleştirilen "maliyet düşürme odaklı" tağşiş hamlelerinin (soya, nişasta ve diyet lifi dolguları) önünü kesmeyi hedefliyor. Özellikle dönerin içeriğinin etiketlere açıkça yansıtılması ve sucuğun geleneksel formunun korunması, haksız rekabeti bitirirken halk sağlığını güvence altına alacaktır. Protein kaynağı olarak yalnızca etin kendi doğasının ve zorunlu üretim bileşenlerinin (süt, yoğurt, yumurta) kabul edilmesi, piyasadaki endüstriyel et ürünlerinin kalitesini zorunlu olarak yukarı çekecektir.
YENİ ET TEBLİĞİ NE ZAMAN DEVREYE GİRECEK 2026?
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği taslağının resmi yürürlük tarihi henüz netleşmemiştir.
Bakanlık, et ve et ürünlerinde köklü değişiklikler içeren bu yeni mevzuat çalışmasını tamamlamış olup, düzenlemenin yakın zamanda Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi beklenmektedir. Tebliğ resmi olarak yayımlandığında, üreticilere yeni standartlara uyum sağlayabilmeleri için belirli bir geçiş süresi tanınacaktır.
Ürün Grubu | Kriter / İçerik | Yeni Düzenleme Şartı |
Döner | Etiket Tanımı | Yaprak, Yaprak-Kıyma veya Kıyma Döner olarak belirtilecek. |
Sucuk & Pastırma | Çeşni ve İşlem | Fıstık, peynir ilavesi ve tütsüleme işlemi yasaklanıyor. |
Burger | Resmi Tanım | Mevzuata ilk kez girerek köfte kriterlerine tabi tutulacak. |
Kanatlı Döner | Yağ Oranı | İzin verilen maksimum yağ oranı %20'den %15'e düşürülecek. |
Yeni Et Tebliği ile Neler Değişiyor?
Hazırlanan yeni taslak, tüketiciyi korumayı, haksız rekabeti önlemeyi ve geleneksel ürünlerin yapısını muhafaza etmeyi amaçlamaktadır. Öne çıkan başlıca değişiklikler şunlardır:
• Burger İlk Kez Mevzuata Giriyor: Tebliğe ilk kez "burger" tanımı ekleniyor ve köfte kriterlerine benzer standartlarda üretilmesi zorunlu kılınıyor.
• Geleneksel Ürünlerde Yasaklar: Sucuk, pastırma ve kavurma gibi geleneksel ürünlerde tütsüleme işlemi ile fıstık, peynir gibi çeşni maddelerinin kullanımı yasaklanıyor. [
• Döner Etiketlerinde Yeni Dönem: Dönerlerin içeriği ve hazırlanış şekline göre etikette "yaprak döner", "yaprak-kıyma döner" veya "kıyma döner" ifadelerinin açıkça belirtilmesi zorunlu oluyor.
• Dolgu ve Protein Sınırlaması: Diyet lifleri, nişasta ve soya gibi dolgu maddelerinin kullanımı sıkılaştırılıyor; et ürünlerine dışarıdan ek protein veya azot kaynağı ilavesi engelleniyor]
• Kanatlı Dönerde Yağ Oranı: Hazırlanmış kanatlı eti karışımları ve kanatlı dönerindeki azami yağ oranı %20'den %15'e düşürülüyor.
