Çalışma hayatındaki ücret krizlerine yönelik emsal niteliğindeki hukuki süreç, N.D. isimli bir proje yöneticisinin maaşının 20 gün gecikmesiyle başladı. İşverenle yaşadığı gecikme sorunu üzerine 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinde yer alan "ücretin ödenmemesi" maddesini işleten N.D., iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti.
KISA SÜRELİ GECİKME SAVUNMASI HUKUKEN REDEDİLDİ
İşçi; içeride kalan kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve fazla mesai alacaklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle İş Mahkemesi'nde dava açtı.
Dava sürecinde savunma yapan işveren şirketin avukatı, Yargıtay uygulamalarına atıfta bulunarak kısa süreli maaş gecikmelerinin çalışana haklı fesih hakkı tanımayacağını iddia etti. Ayrıca personelin proje yöneticisi pozisyonunda olduğu ve kendi mesai saatlerini kendisinin belirlediği savunuldu. Dosyayı inceleyen İş Mahkemesi, davacının nisan ayına ait maaşının, iş sözleşmesinin feshinden 5 gün sonra (28 Mayıs tarihinde) hesaplara yatırıldığını tespit etti. Mahkeme heyeti, önceki aylardaki maaşların düzenli olarak ay başında ödendiği gerçeğinden yola çıkarak, nisan maaşının kanunda belirtilen süreden çok sonra yatırılmasını işçi lehine 'haklı fesih' gerekçesi saydı ve şirketi kıdem tazminatı ödemeye mahkum etti. Davacının fazla mesai talebi ise somut delillerle ispatlanamadığı için reddedildi.
YARGITAY 9. DAİRESİ İSTİNAF KARARINI ONAYLADI
İşveren tarafının yerel mahkeme kararına itiraz etmesi üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesi'ne (İstinaf) taşındı. İstinaf heyetinin de yerel mahkeme kararını yerinde bulmasının ardından, davalı şirket dosyayı temyize götürdü.
Yargı sürecinin son aşamasında dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, alt mahkemelerin verdiği kararı onadı. Yüksek Mahkeme'nin yerleşik içtihatlarına giren bu emsal kararla birlikte, maaşı bir gün dahi geciktirilen işçinin İş Kanunu kapsamında istifa etmesi durumunda doğrudan kıdem tazminatına hak kazanacağı hukuken kesinleşmiş oldu.
'MAAŞIM GECİKTİ NASIL İSTİFA ETMELİYİM'
rama motorlarında çalışanların sıkça araştırdığı "Maaşım gecikti, nasıl istifa etmeliyim?" sorusunun hukuki yanıtı fesih bildiriminin şeklinde gizlidir. Yargıtay kararlarından faydalanarak kıdem tazminatını almak isteyen bir işçi, sözlü istifa yerine mutlaka noter kanalıyla 'İhtarname' çekmelidir.
İhtarnamede fesih gerekçesi olarak açıkça "4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/II-e bendi uyarınca ücretlerimin gününde ödenmemesi sebebiyle iş sözleşmemi haklı nedenle feshediyorum" ibaresi yer almalıdır. İstifa dilekçesine "Kendi isteğimle ayrılıyorum" veya "Gördüğüm lüzum üzerine" gibi yuvarlak ifadeler yazan çalışanlar, maaşları gecikmiş olsa dahi mahkemede hak kaybına uğrama ve tazminatlarını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmaktadır.
PRİM, İKRAMİYE VE YOL/YEMEK ÜCRETİNİN GECİKMESİ FESİH SEBEBİ Mİ?
Çalışanların bordro uyuşmazlıklarında düştükleri en büyük yanılgı, haklı fesih için sadece net asıl maaşın gecikmesinin şart olduğunu düşünmeleridir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında geçen "ücret" kavramı geniş yorumlanmaktadır. İşveren asıl maaşı gününde yatırsa bile; çalışanın düzenli hak ettiği satış primi, bayram ikramiyesi, resmi tatil mesai ücreti (UBGT) veya sözleşmede yer alan yol/yemek yardımlarından herhangi birini geciktirir ya da eksik yatırırsaysa, bu durum da işçiye derhal ve kıdem tazminatlı olarak işi bırakma hakkı verir.
