Meteoroloji Uzmanı Prof. Dr. Orhan Şen, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamayla, halk arasında baharın müjdecisi olarak kabul edilen "cemre" olayına ilişkin detaylı bilgiler paylaştı. Şen'in aktardığı takvime göre, yılın ilk cemresi iki gün önce havaya düşerken, ikinci cemrenin 25-26 Şubat tarihlerinde suya, üçüncü ve son cemrenin ise 5-6 Mart tarihlerinde toprağa düşmesi öngörülüyor.
CEMRENİN KELİME ANLAMI VE BİLİMSEL ISINMA SIRASI
Prof. Dr. Şen, Arapça kökenli bir kelime olan cemrenin, baharın ufukta göründüğünü anlatan kültürel bir düşünceyi temsil ettiğini belirtti. Konuyu bilimsel bir çerçeveden de değerlendiren Şen, ısınma yönünden bakıldığında güneşin fiziksel ısıtma sırasının önce toprak, ardından hava ve en son su şeklinde gerçekleştiğini ifade etti. Uzman isim, halk arasındaki cemre sıralamasının bu yönüyle bilimsel bir mutlaklıktan ziyade, tarihsel bir inanış ve istatistiksel bir sonuç olarak görülmesi gerektiğinin altını çizdi.
BEDEVİ GELENEĞİNDE CEMRE KAVRAMININ YERİ
Açıklamasında cemre kavramının tarihsel arka planına dair geleneksel bir hikayeye de yer veren Şen, eski dönemlerde hayvancılıkla uğraşan bedevilerin kış aylarındaki ısınma pratiklerini anlattı. Şen'in aktarımına göre bedeviler, kış aylarında iç içe geçmiş üç çember oluşturarak her birinin içine soba kuruyordu. En dıştaki çember büyükbaş hayvanların, ortadaki çember küçükbaş hayvanların barınaklarına, en içteki çember ise bedevilerin kendilerine ayrılıyordu. Havaların ısınmaya başlamasıyla birlikte, şubat ayının 19-20'sinde en dıştaki, 26-27'sinde ortadaki ve 5-6 Mart tarihlerinde ise en içteki sobanın kaldırılması uygulaması "cemre" olarak adlandırılıyordu. Şen, havaların ısınmasını sembolize eden bu geleneğin köken itibarıyla daha çok güney enlemlerine ait bir uygulama olduğunu sözlerine ekledi.
Bu hafta 2 gün önce “cemre” havaya düştü. 25-26 sında suya 5-6 mart da toprağa düşecek. Arapcadan gelen bir kelime baharın ufukta göründüğünü anlatan bir düşünce. Isınma yönünden bakarsak önce toprak sonra hava ve su olmalı. Güneşin ısıtma sırası böyledir. Bir inanış bir…
— Prof.Dr.Orhan Şen (@TemizHava) February 21, 2026
