Konya'da son yıllarda sayıları hızla artan obruklar, bölge halkı ve tarımsal faaliyetler için büyük bir tehdit oluşturmaya devam ediyor. Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Arslan, geçmişteki obrukların doğal karstik sistemlerle oluştuğunu ancak son 30 yılda meydana gelenlerin tamamen insan eliyle, kontrolsüz yeraltı suyu kullanımı sonucu ortaya çıktığını belirtti.
Havzadaki yeraltı suyu seviyesinin yıllık 8-10 metreye varan düşüşler yaşadığına dikkat çeken Arslan, bu durumun yer altındaki mineralleri eriterek devasa boşluklar yarattığını vurguladı.
Bilim dünyası bu yaşı işaret etti: Fiziksel güç 35 yaşından sonra azalmaya başlıyor!
Türkiye’nin köy haritası şaşırttı: İşte en çok köyü olan il ve en uzun köy ismi!
"ÇAYDAKİ ŞEKER GİBİ ERİYOR"
Yer altındaki erime sürecini çarpıcı bir benzetmeyle anlatan Şükrü Arslan, su hareketliliğinin toprak yapısını nasıl bozduğunu şu sözlerle açıkladı:
"Şöyle söyleyebiliriz, aslında, çayın içine şeker atıyoruz, daha sonra kaşıkla karıştırdığınız zaman şeker nasıl eriyorsa, işte yeraltı suyunun yer altında aşağı ve yukarı yönlü devamlı hareketi oradaki toprak malzemeyi, kalsiyum karbonatça zengin malzemeyi eriterek bünyesine katmaya ve onları çözerek aşağılara çekmeye ve yukarılarda boşluklar oluşturmaya sebebiyet veriyor."
100 BİNDEN FAZLA RUHSATSIZ KUYU TEHLİKESİ
Obruk oluşumunun bu kadar sıklaşmasının temel nedeninin yeraltı sularının kontrolsüz kullanımı olduğunu ifade eden Arslan, kuyu sayılarına dair çarpıcı veriler paylaştı:
"Konya Kapalı Havzasında, Devlet Su İşleri verilerine göre, yaklaşık 35 bin civarında ruhsatlı kuyu var iken, ne yazık ki günümüzde 100 binin üzerinde ruhsatsız kuyu olduğu düşünülmekte. Bunda da totale baktığımızda bu 150 bin kuyuya tekabül etmektedir. Konya’da yeraltı suları seviyesi günümüzde bazı alt havzalarda 8-10 metre düşebiliyor. Yağışlı ve kurak dönem arasındaki statik su seviyesi farkı ise bazı bölgelerde 30-40 metreye kadar çıkıyor."
LİTOSFER TEORİSİNE YANIT: "NET KANIT YOK"
Konya’nın altındaki taş kürenin eriyerek magmaya aktığına dair uluslararası makalelere konu olan teorilere de değinen Arslan, bu durumun bir teorem olarak ortaya konduğunu ancak kanıtlanmadığını belirtti. Arslan, güncel obrukların kaynağını şöyle açıkladı:
"Bizim Konya’da son 30 yılda oluşan obruklarımız, taş kürenin üzerindeki genelde havzalarda görülen örtü tabakası dediğimiz güncel yaşlı alüvyal malzemelerden oluşmaktadır. Bu malzemelerin yer altındaki taş kürede oluşan damlalara bağlı olarak yüzeye kadar ulaşıp bu tarz bir akıntı oluşturmasını biz çok ihtimal dahilinde bulundurmuyoruz."
ÖRTÜ ÇÖKMESİ NEDİR?
Başkan Arslan, son dönemde oluşan yapıları "örtü çökmesi obrukları" olarak nitelendirdi. Bu sistemde, yeraltı suyunun akış hızı ve seviye değişimleri, mineralleri çözerek yer altında boşluklar oluşturuyor. Zamanla büyüyen ve birleşen bu boşlukların üzerindeki örtü tabakasının ağırlığı taşıyamayarak çökmesi sonucu bugünkü obruklar meydana geliyor.
