Doğu Karadeniz’in hırçın doğası ve sisli vadileri, dünya turizminin yeni gözdesi haline geliyor. Rize’nin Çamlıhemşin ilçesinde, Fırtına Vadisi’nin derinliklerinde adeta bir kartal yuvasını andıran Zil Kale, artık sadece bölge halkının bildiği bir yerel hazine olmaktan çıktı. 2025 yılı verilerine göre rekor seviyede turist ağırlayan tarihi yapı, Avrupalı gezginlerin rotasında ilk sıralara yerleşti. Bu yoğun ilginin ardından kalede yeni bir dönem başlıyor: Kültürel mirasın uluslararası tescili için UNESCO süreci resmen ilan edildi.
ZİYARETÇİ SAYISINDA REKOR ARTIŞ: 180 BİNİ AŞTI
Son yıllarda doğa ve kültür turizmine olan eğilimin artması, Rize’nin tarihi dokusunu ön plana çıkardı. 2025 yılında Zil Kale’yi ziyaret edenlerin sayısı 181 bin 446 olarak kayıtlara geçti. Özellikle Avrupa ülkelerinden gelen turist gruplarının bölgeye olan ilgisi, Doğu Karadeniz turizminin çehresini değiştiriyor. Yerli turistlerin yanı sıra yabancı ziyaretçilerin de akınına uğrayan kale, bölge ekonomisinin en önemli lokomotiflerinden biri haline geldi. Yetkililer, ziyaretçi sayısındaki bu artışın her yıl yaklaşık yüzde 20 bandında seyrettiğini belirtiyor.
UNESCO DÜNYA MİRASI İÇİN RESMİ ADIMLAR ATILDI
Zil Kale’nin küresel bir marka haline gelmesi için düğmeye basıldı. Rize İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, sadece kaleyi değil, bölgenin simgesi olan tarihi kemer köprüleri de kapsayan geniş bir dosyayı UNESCO’ya sunmaya hazırlanıyor. İl Kültür ve Turizm Müdürü Alper Avluk, hazırlanan dosyanın bölgenin kültürel kimliğini korumak ve uluslararası alanda tescil ettirmek adına hayati önem taşıdığını vurguladı. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne girişin, bölgeye gelen turist profilini daha nitelikli hale getirmesi ve koruma-kullanma dengesini sürdürülebilir bir yapıya kavuşturması hedefleniyor.
ASIRLIK SAVUNMA HATTI: 750 METRE YÜKSEKLİKTE BİR MİMARİ MUCİZE
Fırtına Deresi yatağından tam 100 metre, deniz seviyesinden ise 750 metre yükseklikte sarp bir kaya üzerine inşa edilen Zil Kale, mimari yapısıyla görenleri büyülemeye devam ediyor. 8 burç ve bir gözetleme kulesinden oluşan kalenin temellerinin 5. yüzyıla kadar dayandığı biliniyor. 14. ve 15. yüzyıllarda bugünkü formuna kavuşan yapı, Osmanlı döneminde de stratejik önemini korudu. 19. yüzyılın sonuna kadar bölgedeki kervan yollarının güvenliğini sağlayan kale, günümüzde ise tarih meraklılarını geçmişe götüren bir zaman tüneli görevi görüyor.
TURİZMDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE YENİ STRATEJİLER
Rize şehir merkezine yaklaşık 1,5 saatlik mesafede, Çat Vadisi üzerinde yer alan Zil Kale için planlanan tek şey UNESCO tescili değil. Yetkililer, spor turizmi ve doğa aktiviteleriyle birleşen yeni bir turizm modeli üzerinde çalışıyor. UNESCO süreciyle birlikte, bölgedeki ziyaretçi yoğunluğunun sadece yaz aylarına sıkışmaması, turizmin 12 aya yayılması amaçlanıyor. Bu sayede Doğu Karadeniz, hem kültürel mirasını koruyacak hem de dünya turizm pazarındaki payını artıracak.
