Düşün Yazarı ve Uzman Klinik Psikolog Hatice Keltek, Ulusal Kanal ekranlarında gazeteci Deniz Eyvazoğlu Behar’ın sunduğu Gün Ortası programına konuk oldu. Sanat ve medya dünyasında son dönemde tartışmalara yol açan gelişmeleri "sinema psikolojisi" perspektifiyle değerlendiren Keltek; yazar Orhan Pamuk’un kamuoyunda yankı uyandıran ifadelerinden sinema sektöründeki fon tartışmalarına, televizyon dizilerinin toplumsal bilinçaltına etkilerinden kadın kimliğinin inşasına kadar geniş bir yelpazede açıklamalarda bulundu.
ORHAN PAMUK'UN SÖZLERİNE KOLEKTİF KİMLİK ELEŞTİRİSİ
Orhan Pamuk’un, "Bütün Ortadoğu erkeklerinin kafalarındaki pisliklerden bende de biraz var" şeklindeki ifadelerini analitik bir dille eleştiren Keltek, bu durumu toplumsal psikoloji bağlamında değerlendirdi. Her insanın doğasında irrasyonel ve psikolojide "gölge" olarak tanımlanan yanlar bulunduğunu belirten uzman isim, konunun bireysel boyuttan çıkarılıp belirli bir coğrafyaya mal edilmesinin kolektif kimliğe yönelik doğrudan bir saldırı olduğunu ifade etti. Keltek, Pamuk’un bu genellemesinin toplumun kimlik algısında yaralayıcı bir etki bıraktığına dikkat çekti.
MASUMİYET MÜZESİ'NDE AŞK DEĞİL TAHAKKÜM VURGUSU
Değerlendirmelerinde Orhan Pamuk’un "Masumiyet Müzesi" adlı eserine de değinen Keltek, romandaki temel dinamiğin erkeklik ve hegemonya kavramları üzerinden okunması gerektiğini kaydetti. Eserdeki ana temanın aşk değil, "sahip olma arzusu" olduğunu belirten Keltek, kadın bedeni üzerindeki denetim mekanizmasının yalnızca belirli bir coğrafyaya özgü olmadığını; gücün tahsis edildiği her alanda ortaya çıkan evrensel bir kontrol arzusu olduğunu dile getirdi.
SİNEMA ENDÜSTRİSİ VE FON SAVAŞLARI
Berlin Film Festivali (Berlinale) sürecinde gündeme gelen "Sarı Zarflar" filmi ve oyuncu Özgü Namal’ın açıklamaları da programda ele alınan başlıklar arasında yer buldu. Sinemanın yalnızca sanatsal bir faaliyetten ibaret olmadığını, aynı zamanda devasa bir ekonomi ve iletişim ağı (network) mücadelesini barındırdığını hatırlatan Keltek, bir filmin çekim lokasyonunun her zaman ideolojik bir yasaklamaya işaret etmediğini bildirdi. Bu durumun çoğunlukla fon ve pazar tercihleriyle ilişkili olduğunu ifade eden Keltek, özgürlük söylemlerinin evrenselliği ve tutarlılığının bu bağlamda sorgulanması gerektiğini vurguladı.
EKRANLARIN TOPLUMSAL HAFIZAYA ETKİSİ VE EŞİK DÜŞÜRME
Televizyon ekranlarında dini değerlerin sıradanlaştırıldığı sahnelere yönelik de uyarılarda bulunan Keltek, sürekli tekrarlanan imgelerin toplumdaki hassasiyet eşiğini düşürebileceği tespitinde bulundu. Bu tür sahnelerin masum birer kurgudan ibaret olmadığını ve toplumsal bilinçaltında kalıcı izler bıraktığını aktaran Keltek, ekranların ve sanatın zihni biçimlendirme gücüne sahip olduğunu dile getirdi. "Bahar" dizisi gibi kadınların kendi varlık alanlarını kurmalarını destekleyen yapımları olumlu örnekler olarak gösteren Keltek, her sanatsal temsilin toplumsal hafızada mutlaka bir karşılık bularak kimlik inşası sürecine katıldığının altını çizdi.
