Journal of Clinical Psychology’de yayımlanan bir çalışmaya göre yetişkinlerin yaklaşık yüzde 45’i her yıl en az bir yeni yıl kararı alıyor. Ancak bu kararları başarıyla sürdürebilenlerin oranı yalnızca yüzde 8 ila 10 arasında kalıyor.
Uzmanlara göre temel sorun motivasyon eksikliği değil, niyet ile davranış arasındaki kopukluk. Yılbaşı gibi sembolik başlangıçlar güçlü bir heves yaratsa da bu heves, somut ve uygulanabilir planlarla desteklenmediğinde kısa sürede sönüyor. Beynin yeni davranışları alışkanlığa dönüştürmesi zaman aldığı için, belirsiz hedefler sürdürülebilir olmuyor.
“Daha sağlıklı olacağım” gibi ölçülemeyen hedefler, ilerlemenin takip edilmesini zorlaştırıyor. Araştırmalar, net tanımlanmış, zamanı ve sınırları belli hedeflerin başarı ihtimalini artırdığını gösteriyor.
BAŞARISIZLIK DEĞİL, ANLATIM BİÇİMİ BELİRLEYİCİ
Londra Üniversitesi’nden Prof. Dr. Janina Steinmetz’e göre mesele sadece hedeflerin tutmaması değil, bu durumun nasıl yorumlandığı. Steinmetz, The Conversation’daki yazısında, bir karardan vazgeçerken kullanılan dilin yeniden deneme isteğini doğrudan etkilediğini vurguluyor.
Örneğin, hedefinden vazgeçmeyi maddi yetersizlikle açıklayan kişilerin daha disiplinli ve kararlı algılandığı görülüyor. Bunun nedeni, paranın çoğu zaman kişinin kontrolü dışında bir faktör olarak değerlendirilmesi.
KONTROL DUYGUSU MOTİVASYONU ARTIRIYOR
Uzmanlar, Geçmiş Başarısızlıklarda Kontrol Dışı Etkenlere Odaklanmanın Duygusal Yükü Hafiflettiğini Söylüyor. Ancak Geleceğe Bakarken Yaklaşımın Değişmesi Gerekiyor. “zamanım Yoktu” Yerine “zaman Yaratmadım” Demek, Kişinin Kendi Programı Üzerinde Söz Sahibi Olduğu Hissini Güçlendiriyor. BU Bakış Açısı, “bir Dahaki Sefere Farklı Yapabilirim” Düşüncesini Besleyerek Yeniden Başlama Cesareti Kazandırıyor.
KEYİF ALINMAYAN HEDEFLER UZUN SÜRMÜYOR
Yeni yıl kararlarının bozulmasının bir diğer nedeni de hedeflerin fazla zorlayıcı ve keyifsiz olması. Uzmanlara göre sadece sonuca odaklanmak yeterli değil; süreçten haz almak da önemli. Spor salonunda mutsuz olan ya da kendini yetersiz hisseden birinin motivasyonu hızla düşebiliyor.
Bu yüzden hedefleri daha ulaşılabilir hale getirmek, küçük ilerlemeleri fark etmek ve süreci eğlenceli kılmak öneriliyor.
YENİ BAŞLANGIÇ İÇİN TAKVİM ŞART DEĞİL
Her ne kadar yeni yıl güçlü bir “temiz sayfa” etkisi yaratsa da uzmanlar, değişim için 1 Ocak’ı beklemenin şart olmadığını vurguluyor. Bahar ayları, kişisel dönüm noktaları ya da hayatın herhangi bir anı, yeni bir başlangıç için yeterli olabiliyor.
Sonuç olarak uzmanlara göre yeni yıl kararlarından vazgeçmek bir yenilgi değil. Asıl belirleyici olan, bu deneyimi nasıl anlamlandırdığımız ve bir sonraki denemeye nasıl hazırlandığımız.
