İnsan beyninin yaklaşık 4 milyon yıllık süreçte ortalama 300 gramdan 1.500 grama kadar büyümesi, evrim tarihindeki en önemli değişimlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Araştırmacılar bu gelişimi anlamak için fosil kalıntıları, diş yapıları, metabolizma ve fizyolojiye ilişkin verileri birlikte inceledi. Çalışmanın sonuçları, beynin büyümesinin tek bir besin kaynağıyla açıklanamayacağını gösteriyor.
İLK DÖNEMLERDE MEYVELER ÖNEMLİ BİR ENERJİ KAYNAĞIYDI
Yaklaşık 4 milyon yıl önce yaşayan erken insan atalarının beslenmesinde meyvelerin önemli bir yer tuttuğu tahmin ediliyor. Araştırmaya göre bu canlıların günlük enerji alımının üçte ikisinden fazlası meyvelerden sağlanıyor olabilir.
Science dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmaya göre, meyvelerde bulunan doğal şekerler, beynin ihtiyaç duyduğu enerjinin karşılanmasında rol oynamış olabilir. Araştırmacılar, ilerleyen dönemlerde beslenmeye farklı enerji kaynaklarının eklenmesiyle bu katkının da devam ettiğini düşünüyor.
Burada söz konusu olanın işlenmiş veya ilave şeker değil, meyve ve bal gibi doğal kaynaklardan gelen şekerler olduğuna dikkat çekiliyor.
BEYİN GELİŞİMİ YALNIZCA ET TÜKETİMİYLE AÇIKLANMIYOR
İnsan evrimiyle ilgili beslenme araştırmalarında et ve yağ açısından zengin hayvansal gıdaların, yüksek enerji ihtiyacına sahip beynin gelişimindeki rolü uzun süredir tartışılıyor.
Yeni çalışma ise hayvansal gıdaların önemini reddetmiyor. Bunun yerine et, yağ, meyve, bal, kuruyemiş ve diğer bitkisel kaynakların birbirini tamamlayan enerji kaynakları olabileceğine işaret ediyor.
MEYVE ARAMAK DA ZİHİNSEL BECERİ GEREKTİRİYORDU
Araştırmanın dikkat çeken noktalarından biri, meyve tüketiminin yalnızca sağladığı enerjiyle değerlendirilmemesi.
Ormanlık alanlarda meyve arayan erken insan atalarının hangi meyvenin nerede bulunduğunu, ne zaman olgunlaştığını ve hangi dönemlerde erişilebilir olduğunu hatırlaması gerekiyordu. Araştırmacılara göre bu tür davranışlar hafıza ve bilişsel becerilerin gelişimini desteklemiş olabilir.
Bazı fosil primatlarda ve erken insan atalarında görülen diş çürükleri de şeker açısından zengin ve daha yumuşak besinlerin tüketildiğine ilişkin ipuçları sunuyor.
EVRİMDE TEK BİR “MUCİZE BESİN” YOK
Çalışma, insan beyninin gelişimini yalnızca et tüketiminin artışıyla açıklamak yerine beslenme çeşitliliğine dikkat çekiyor.
Avcılık, meyve toplama, kuruyemiş ve tohumlardan yararlanma, kemik iliğine ulaşma gibi farklı beslenme stratejilerinin bir arada kullanılması, erken insanların yüksek enerji gerektiren beyinlerini desteklemiş olabilir.
Araştırmacıların vardığı genel sonuç ise insan evrimindeki beslenme değişiminin tek bir gıdanın öne çıkmasından ziyade, farklı ve besin değeri yüksek kaynaklardan yararlanabilme becerisinin gelişmesiyle şekillendiği yönünde.
