Osmanlı döneminde İstanbul Gümrük Emini olarak görev yapan İshak Ağa’nın Beykoz’daki üç büyük mirasından biri yok edildi. İshak Ağa’nın mirası; Beykoz Meydanı’ndaki meşhur Onçeşmeler, Ortaçeşme’deki anıtsal yapı ve Yalıköy Serbostan Mustafa Ağa Camii önündeki çeşmeydi. Ancak bu tarihi üçlü set, Yalıköy’deki akılalmaz bir müdahale ile bozuldu.
ÖZGÜN FORM TAMAMEN SİLİNDİ
Diğer iki çeşmeden farklı olarak Yalıköy’deki eser, bir ‘sütun çeşme’ formundaydı. Kültür envanterinde ve Su Vakfı kayıtlarında; silindir biçiminde bir gövdeye sahip olduğu, üzerinde gül motifi ve üç satırlık kitabesi bulunduğu açıkça belirtilen 1741 tarihli yapı, Beykoz’un en karakteristik sivil mimari örneklerinden biriydi. Sosyal medyada infial yaratan görüntülerde, bu silindir yapının tamamen yıkıldığı, yerine ise hiçbir tarihsel derinliği olmayan dikdörtgen bir mermer kütlesinin kondurulduğu görüldü.
300 YILLIK KİTABE NEREDE?
Üzerinde “Sâhibu’l-hayrât ve’l-hasenât Es-Seyyid İshak Ağa Voyvada-i Galata” yazılı olan tarihi kitabenin akıbeti ise meçhul. Restorasyonun temel kuralı olan ‘özgün malzemeyi koruma’ ilkesinin hiçe sayıldığı bu işlem; Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetindeki bir caminin önünde, koruma kurullarının gözü önünde bu nadide eserin nasıl yok edilebildiği sorusunu gündeme getirdi. Gümrük Emini emanetinin, ruhsuz bir mermer yığınına dönüştürülmesi ‘ihya’ değil, açık bir ‘imha’ olarak nitelendirildi.
VAKIFLAR’DAN YANIT BEKLENİYOR
KARAR olarak konuyla ilgili Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne; çeşmeye yapılan müdahalenin kurum onayıyla olup olmadığını, 300 yıllık tarihi kitabenin şu an nerede tutulduğunu ve restorasyonun hangi kurul kararına dayandırıldığını sorduk. Haberimizin hazırlandığı süreçte kurumdan herhangi bir açıklama yapılmadı.
