Koyun yünü, tekstil sektörünün yanı sıra rejeneratif tıpta da değerlendirilebilecek bir hammaddeye dönüşebilir. King's College London araştırmacıları, yünde doğal olarak bulunan keratin proteininden hazırlanan özel zarların, hasarlı kemiklerin yeniden oluşumunu destekleyebildiğini ortaya koydu.
Araştırmacılar özellikle kolajene alternatif olabilecek bir yapı geliştirmeye odaklandı. Keratin temelli malzeme önce insan kemik hücrelerinin bulunduğu laboratuvar ortamında, ardından canlı hayvanlarda test edildi.
Laboratuvar çalışmalarında kemik hücrelerinin keratin yapıların üzerinde geliştiği ve yeni kemik oluşumuyla uyumlu bir davranış sergilediği görüldü.
KOLAJENE ALTERNATİF ARANIYOR
Kolajen, uzun yıllardır kemik ve diş tedavilerinde kullanılan biyomalzemelerin başında geliyor. Bu tür iskeleler, hasarlı bölgeyi koruyarak yumuşak dokunun bölgeye ilerlemesini önlüyor ve yeni kemiğin gelişebilmesi için uygun bir alan oluşturuyor.
Ancak kolajenin bazı sınırlılıkları bulunuyor. Görece düşük mekanik dayanıklılığı ve hızlı parçalanabilmesi, özellikle yük taşıması gereken kemiklerin onarımında dezavantaj yaratabiliyor. Ayrıca kolajenin elde edilmesi de karmaşık ve maliyetli bir süreç olabiliyor.
Gazete Oksijen'de yer alan habere göre, araştırmacılar bu nedenle daha dayanıklı ve farklı kaynaklardan üretilebilecek alternatif biyomalzemeler üzerinde çalışıyor.
YÜNDEN ELDE EDİLEN KERATİN NASIL KULLANILDI?
Ekip, koyun yününden elde ettiği keratini kimyasal işlemlerden geçirerek daha kararlı bir yapıya dönüştürdü. Ardından proteinden ince zarlar oluşturarak bunları kemik onarımında kullanılabilecek birer iskele olarak değerlendirdi.
İlk aşamada malzemeler laboratuvarda insan kemik hücreleriyle buluşturuldu. Hücrelerin keratin yüzeyinde gelişmesi, malzemenin kemik dokusunun oluşumunu destekleyebileceğine ilişkin ilk olumlu sonucu verdi.
Bir sonraki aşamada ise keratin zarları, kendi başına iyileşmesi mümkün olmayacak kadar büyük kafatası kemik hasarları bulunan hayvanlarda test edildi.
DAHA AZ DEĞİL, DAHA DÜZENLİ KEMİK
Deneylerin en dikkat çekici sonucu, oluşan yeni kemiğin miktarından çok yapısal özellikleriyle ilgiliydi.
Kolajen kullanılan gruplarda toplamda daha fazla yeni kemik oluşmasına karşın, keratin temelli iskelelerin oluşturduğu kemik dokusunun lifleri daha düzenli bir biçimde hizalandı.
Bu düzenli yapı, keratin kullanılarak oluşan yeni dokunun sağlıklı ve doğal kemiğin mimarisine daha fazla yaklaşmasını sağladı. Araştırmacılar açısından bu bulgu, yalnızca ne kadar kemik üretildiğinin değil, ortaya çıkan dokunun kalitesinin ve organizasyonunun da önemli olduğunu gösteriyor.
TARIMSAL ATIK TIBBİ MALZEMEYE DÖNÜŞEBİLİR
Araştırmanın dikkat çeken yönlerinden biri de keratinin kaynağı. Koyun yünü, büyük miktarlarda üretilen bir tarımsal ürün olduğundan, araştırmacılar bu malzemenin tıbbi uygulamalarda değerlendirilmesinin sürdürülebilir bir seçenek oluşturabileceğini düşünüyor.
King's College London Diş Hekimliği, Ağız ve Kraniyofasiyal Bilimler Fakültesi'nden Dr. Sherif Elsharkawy, çalışmanın keratini kolajene alternatif olabilecek yeni bir biyomalzeme sınıfı olarak öne çıkardığını belirtti.
Araştırmacılara göre teknolojinin canlı bir hayvan modelinde kemik yenilenmesini desteklediğinin gösterilmesi, çalışmayı yalnızca laboratuvar düzeyindeki bir malzeme denemesinin ötesine taşıyor.
Bununla birlikte elde edilen sonuçlar henüz keratin bazlı malzemenin insanlarda kullanılmaya başlanacağı anlamına gelmiyor. Bulgular, yöntemin gerçek hastalarda denenebilmesi için önemli bir araştırma aşamasına ulaşıldığını gösteriyor.
