Güne yorgun başlamak, gün boyu süren konsantrasyon eksikliği ve şiddetli horlama... Birçok kişi bu belirtileri günlük hayatın yorgunluğuna bağlasa da, altında yatan sebep "uyku apnesi" olabilir. Uyku sırasında solunumun durmasıyla karakterize olan bu hastalık, vücudun oksijensiz kalmasına ve hayati organların yıpranmasına yol açıyor. Göğüs Hastalıkları ve Uyku Bozuklukları Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Yılmaz, uyku apnesinin nedenlerini, belirtilerini ve modern tedavi yöntemlerini detaylandırarak merak edilen soruları yanıtladı.
UYKU APNESİ NEDİR VE NEDEN OLUR?
Uyku apnesi, uyku esnasında solunumun 10 saniye ve üzerinde durması olarak tanımlanır. Prof. Dr. Ahmet Yılmaz, bu durumun nedenlerini şu şekilde açıklıyor: "En yaygın türü olan tıkayıcı uyku apnesi (OSAS), üst solunum yolundaki kasların gevşemesi ve hava yolunun daralmasıyla oluşur. Obezite, kısa ve kalın boyun yapısı, geniz eti veya büyük dil gibi anatomik faktörler temel nedenler arasındadır. Ayrıca sigara ve alkol kullanımı da boğaz kaslarını gevşeterek bu süreci tetikler."
BELİRTİLERİ NASIL ANLAŞILIR?
Hastalığın en tipik belirtisinin "tanıklı apne" olduğunu belirten Dr. Yılmaz, "Hastanın yanındaki kişi, uyuyan kişinin nefesinin kesildiğini ve ardından gürültülü bir horlama ile tekrar nefes aldığını fark eder. Sabahları ağız kuruluğu, şiddetli baş ağrısı ve ne kadar uyursa uyusun geçmeyen yorgunluk hissi, uyku apnesinin en net sinyalleridir" dedi.
TEDAVİ EDİLMEZSE HANGİ RİSKLERİ TAŞIYOR?
Uyku apnesinin sadece bir uyku kalitesi sorunu olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Yılmaz, uyardı: "Vücut her apne sırasında strese girer ve kan oksijeni düşer. Bu durum tansiyonun yükselmesine, kalp ritim bozukluklarına ve uzun vadede kalp yetmezliği veya inmeye (felç) neden olabilir. Ayrıca gün içindeki aşırı uykululuk hali, trafik ve iş kazası riskini kat kat artırmaktadır."
ÇÖZÜMÜ VAR MI? İŞTE MODERN TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Peki, uyku apnesinden kurtulmak mümkün mü? Prof. Dr. Ahmet Yılmaz, tedavi sürecini şu adımlarla özetliyor:
UYKU TESTİ (POLİSOMNOGRAFİ): Kesin teşhis için hastanın bir gece uyku laboratuvarında izlenmesi gerekir.
CPAP CİHAZI (ALTIN STANDART): Pozitif hava basıncı veren bu cihaz, bir maske yardımıyla hava yolunu açık tutarak apneyi tamamen ortadan kaldırır.
YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİĞİ: Kilo verilmesi, alkolün bırakılması ve yan yatış pozisyonu hafif vakalarda büyük iyileşme sağlar.
CERRAHİ MÜDAHALE: Anatomik darlıklar (burun kemiği eğriliği, büyük bademcik vb.) söz konusuysa operasyon seçenekleri değerlendirilir.
