Orta Doğu’yu saran ateş hattı, küresel ilaç tedarik zincirinin en kritik halkalarını kopardı. Reuters ve AFP’nin sektör analizlerine dayandırdığı verilere göre; Dubai, Doha ve Abu Dabi gibi dünyanın en büyük kargo aktarma merkezlerinin devre dışı kalması, hayat kurtarıcı tıbbi malzemelerin akışını felce uğrattı. Uzmanlar, önlem alınmazsa 4 ila 6 hafta içinde bölgedeki hastanelerde kanser ilacı stoklarının tükenebileceği uyarısını yapıyor.
SOĞUK ZİNCİRDE "ZAMANLA YARIŞ"
NTV'nin haberine göre, kanser tedavisinde kullanılan biyolojik ilaçlar ve monoklonal antikorlar, üretimden hastaya ulaşana kadar çok hassas sıcaklık koşullarında saklanmak zorunda. Ancak savaşın yarattığı kaos, bu "soğuk zincir" koridorlarını güvensiz hale getirdi:
Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması nedeniyle deniz yolu bir seçenek olmaktan çıkarken, hava sahası kısıtlamaları uçuş sürelerini uzatıyor.
Uzayan rotalar, artan yakıt fiyatları ve ilaçları soğuk tutmak için gereken ekstra kuru buz ihtiyacı, taşıma maliyetlerini rekor seviyeye taşıdı.
Sıcaklık kontrollü konteynerlerin, çatışmalar nedeniyle belirsiz sürelerle aktarma noktalarında beklemesi, milyonlarca dolarlık ilaçların bozulma riskini doğuruyor.
İSTANBUL VE UMMAN "UMUT KAPISI" OLDU
Küresel ilaç devleri, devre dışı kalan Körfez limanları yerine alternatif rotalar üzerinde çalışıyor. Avrupa ve Asya arasındaki trafiğin bir kısmı Çin ve Singapur üzerinden dolaştırılırken, bölgeye erişim için yeni bir lojistik ağ planlanıyor:
İlaçların İstanbul ve Umman üzerinden getirilerek, Suudi Arabistan’ın Cidde ve Riyad havalimanları vasıtasıyla kara yoluyla dağıtılması hedefleniyor.
Lojistik firmaları, değişen askeri yasaklara göre 24 saat boyunca anlık rota güncellemeleri yapıyor.
SADECE İLAÇ DEĞİL, "ŞİŞE TIPASI" BİLE KRİZ NEDENİ
Moody’s tarafından yayımlanan analize göre, kriz sadece ilacın kendisiyle sınırlı değil. Modern tıp dünyası, "küçük parça" kıtlığı riskiyle de karşı karşıya.
Ambalaj Kıtlığı: Serum torbası plastikleri, cam şişeler ve hatta ilaç dozajının ayarlandığı şişe tıpaları gibi yan ürünlerin tedariki sekteye uğradı.
Süreç Durabilir: Analistler, bazen en karmaşık ilacın bile basit bir şişe tıpası eksikliği nedeniyle hastaya ulaştırılamadığına dikkat çekiyor.
