Günün büyük bir bölümünü sandalyede, koltukta veya ofis masasında geçirmek modern dünyanın kaçınılmaz bir gerçeği haline geldi. Ancak bilim dünyası, "oturma" eylemine bakış açımızı tamamen değiştirecek çarpıcı bir keşfe imza attı. Her oturuşun beyin üzerinde aynı etkiyi yaratmadığını kanıtlayan araştırmacılar, "aktif oturma" ve "pasif oturma" arasındaki o ince çizgiye dikkat çekiyor. Yanlış oturma alışkanlığı bilişsel çöküşü hızlandırırken, doğru şekilde vakit geçirmek beyni genç tutabiliyor.
HER OTURUŞ AYNI DEĞİL: AKTİF VE PASİF AYRIMI
Avustralya'nın prestijli kurumlarından Queensland Üniversitesi tarafından yürütülen ve tam 85 farklı çalışmanın verilerini harmanlayan devasa araştırma, ezberleri bozdu. Halk sağlığı uzmanı Paul Gardiner ve ekibi, oturma süresinden ziyade oturma kalitesinin beyin sağlığıyla olan ilişkisini masaya yatırdı. Araştırmanın sonuçları oldukça net: Vücudunuz hareketsiz olsa bile zihninizin neyle meşgul olduğu, yaşlılık dönemindeki zihinsel keskinliğinizi belirliyor.
TELEVİZYON KARŞISINDAKİ TEHLİKE: DEMANS RİSKİ KAPIDA
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, "pasif oturma" olarak adlandırılan eylemlerin beyin üzerindeki yıkıcı etkisi oldu. Özellikle saatlerce televizyon izlemek gibi bilişsel bir çaba gerektirmeyen aktiviteler, demans (bunama) riskiyle en güçlü bağa sahip olan alışkanlıklar arasında yer alıyor. Pasif oturma sırasında beyin adeta "uyku moduna" geçiyor ve zihinsel kapasite zamanla köreliyor. Bilim insanları, hiçbir etkileşim kurmadan sadece ekranı seyretmenin bilişsel sonuçlarının uzun vadede oldukça ağır olabileceği konusunda uyarıyor.
BEYNİ GENÇLEŞTİREN FORMÜL: AKTİF OTURMA NEDİR?
Peki, otururken beynimizi nasıl koruyabiliriz? Araştırmacılar burada "aktif oturma" kavramını devreye sokuyor. Eğer oturduğunuz yerde zihninizi çalıştıracak bir eylemle meşgulseniz, beyniniz bu süreçten fayda sağlıyor. İşte beyni koruyan o aktiviteler:
- Kitap Okumak: Zihni sürekli aktif tutan, hayal gücünü ve odaklanmayı artıran en güçlü eylem.
- Strateji ve Kart Oyunları: İskambil, satranç veya benzeri oyunlar, beynin problem çözme yeteneğini tetikliyor.
- Bilgisayar Kullanımı: Aktif bir şekilde bilgi taramak veya bir işle meşgul olmak, pasif izlemeye göre çok daha sağlıklı kabul ediliyor.
