Erken evrede çoğu zaman hiçbir belirti vermeden ilerleyen prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında ilk sıralarda yer alıyor. Tanı sürecinde uzun süredir başvurulan PSA testleri ve prostat MR’ı kritik rol oynasa da, muayene esnasında dakikalar içinde yüksek çözünürlüklü görüntü sunan mikroultrason teknolojisi tanı sürecinde yeni bir sayfa açıyor.
Rutin taramalarda kullanılan PSA testi önemli bir ipucu verse de tek başına kesin bir sonuç sunmaz; PSA'nın normal çıkması kanser riskini tamamen dışlamadığı gibi, yüksek çıkması da her zaman kanser anlamına gelmez. Benzer şekilde tanı başarısını artıran multiparametrik MR da her hastada kolayca uygulanamayabilir veya dokudaki bazı küçük lezyonları gözden kaçırabilir.
MİKROULTRASONUN SAĞLADIĞI TEMEL AVANTAJLAR
Klasik ultrason cihazlarına kıyasla çok daha yüksek frekansta çalışan mikroultrason, prostat dokusundaki en ufak yapısal bozulmaları dahi gerçek zamanlı olarak hekimin önüne getiriyor.
Anında Görüntüleme: Muayene sırasında yalnızca birkaç dakika içinde uygulanır. Ürolog, şüpheli alanı o anda ekranda tespit edebilir.
Hedefe Yönelik Biyopsi: Rastgele parça almak yerine, şüphe duyulan tam noktaya biyopsi iğnesi yönlendirilerek gereksiz işlemlerin önüne geçilir.
MR'ın Göremediği Odaklar: Yapılan klinik karşılaştırmalarda, mikroultrasonun MR'da fark edilmeyen şüpheli lezyonları yakalayabildiği ve gözden kaçabilecek kanserleri tespit ettiği kanıtlanmıştır.
Gereksiz Müdahaleleri Azaltır: Şüpheli bulguya rastlanmayan hastalarda gereksiz biyopsi stresini ve aşırı tanı riskini minimuma indirir.
JAMA’da yayımlanan ve yüzlerce hastayı kapsayan uluslararası OPTIMUM çalışması da mikroultrason eşliğinde yapılan biyopsilerin, MR kadar başarılı sonuçlar sunduğunu ve güvenilir bir tamamlayıcı yöntem olduğunu gösteriyor.
KİMLER, HANGİ YAŞTA KONTROLE BAŞLAMALI?
Prostat kanserinde erken teşhis hayat kurtardığı için şikâyet olmasa dahi belirli yaşlardan itibaren rutin üroloji muayenesi öneriliyor:
Genel risk grubu: 50 yaşından itibaren rutin üroloji kontrolü ve PSA testi.
Birinci derece akrabasında (baba, kardeş, oğul) öykü olanlar: 45 yaşından itibaren.
Ailesinde birden fazla prostat, meme veya yumurtalık kanseri bulunanlar: 40 yaşından itibaren.
BU BELİRTİLER VARSA VAKİT KAYBETMEYİN
Erken evrede sessiz kalsa da hastalığın ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkabilen şu sinyaller görüldüğünde yaş sınırı beklenmeksizin bir uzmana başvurulmalıdır:
İdrar yaparken zorlanma veya idrar akışında belirgin zayıflama
Gece sık sık idrara kalkma ihtiyacı
İdrarda veya menide kan görülmesi
Geçmeyen inatçı bel ve kasık ağrıları
Söz konusu şikâyetler çoğu zaman iyi huylu prostat büyümesinden kaynaklansa da kesin tanı için kapsamlı muayene ve gelişmiş görüntüleme yöntemleri ihmal edilmemelidir.
