Yıllardır süregelen mutfak alışkanlıklarımızdan biri olan "pişirmeden önce et ve tavuk yıkama" rutini, aslında sağlığımızla oynamak anlamına gelebilir. İngiltere'deki Reading Üniversitesi ve BBC Dünya Servisi'nin ortaklaşa gerçekleştirdiği bir deney, tavuğu suyun altına tuttuğunuz an mutfağınızda kopan fırtınayı kanıtladı.
Pek çok kişi "mantarı da tavuğu da yıkarım" veya "hijyen açısından yıkamadan tavaya koymam" dese de, uzmanların uyarısı son derece net: Çiğ tavuğu yıkamak onu temizlemez, aksine mutfağınızı kirletir.
GÖRÜNMEZ TEHLİKE UV IŞIĞIYLA ORTAYA ÇIKTI
BBC'nin hazırladığı belgesel çalışmasında, bu durumu kanıtlamak için çiğ bir tavuğun üzerine ultraviyole (UV) ışıkta parlayan özel bir madde sürüldü. Ardından tavuk, tıpkı evlerimizde yaptığımız gibi musluğun altında yıkandı.
Çıplak gözle ve oda ışığında bakıldığında, lavabonun etrafına sadece birkaç zararsız su damlası sıçramış gibi görünüyordu. Ancak laboratuvarın ışıkları kapatılıp UV ışığı açıldığında ortaya çıkan manzara dehşet vericiydi. Suyun çarpma etkisiyle tavuktan sıçrayan damlacıkların lavaboya, musluğa, tezgaha ve hatta kameranın üzerine kadar ulaştığı görüldü.
Gıda güvenliği uzmanları, mutfaklarımızı sessizce işgal eden bu duruma "çapraz bulaşma" adını veriyor.
SADECE 1 DAMLASINDA 10 TRİLYON BAKTERİ VAR!
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre gıda kaynaklı enfeksiyonların ve zehirlenmelerin ardındaki en yaygın suçlular, çiğ tavukta doğal olarak bulunan Kampilobakter (Campylobacter) ve Salmonella bakterileridir.
Deneyin en çarpıcı sonucu ise rakamlarda gizli:
Çiğ tavuğun yıkandığı sırada sıçrayan suyun tek bir damlasında dahi yaklaşık 10 trilyon Kampilobakter bulunabiliyor. Üstelik bir insanın hastalanması, şiddetli mide ağrıları ve zehirlenme yaşaması için vücuduna sadece birkaç yüz bakteri hücresinin girmesi yeterli oluyor. Yani tezgaha sıçrayan mikroskobik bir damlanın, o sırada doğradığınız salataya bulaşması bütün aileyi hastanelik etme ihtimali taşıyor.
PEKİ YIKAMAYACAKSAK NE YAPMALIYIZ?
Bilim insanları ve şefler bu konuda hemfikir: Tavuktaki bakterileri onu suyla yıkayarak uzaklaştıramazsınız. Onları etkisiz hale getirmenin ve mutfağınızı korumanın tek bir güvenli yolu var:
TEMASLARI SINIRLAYIN: Çiğ tavuğu hazırlarken etrafa dokunmayın, tavuğu kesme tahtasından doğrudan tavaya/tencereye aktarın.
ELLERİNİZİ YIKAYIN: Tavuğa dokunduktan sonra ellerinizi bol sabun ve sıcak suyla yıkayın.
DOĞRU ISIDA PİŞİRİN: Bakterileri tamamen yok eden mucizevi çözüm ısıdır. Tavuğu, iç sıcaklığı 75 derece seviyesine ulaşana dek, içi tamamen beyazlaşıp suları berrak akana kadar iyice pişirin.
Yıllardır doğru bildiğimiz bu mutfak efsanesini rafa kaldırmanın ve suyu sadece ellerimizi yıkamak için kullanmanın vakti gelmiş gibi görünüyor.
