Karanlık mod gözleri gerçekten koruyor mu? Ekran karşısında çalışanlar için bilimsel göz sağlığı rehberi

Karanlık mod gözleri gerçekten koruyor mu? Ekran karşısında çalışanlar için bilimsel göz sağlığı rehberi

Akıllı telefonlardan bilgisayarlara kadar hemen her platformda sunulan "Karanlık Mod" (Dark Mode), göz yorgunluğunu azalttığı iddiasıyla milyonlarca kişi tarafından tercih ediliyor. Ancak bilimsel araştırmalar, siyah arka planın her zaman göz dostu olmadığını, hatta bazı durumlarda görme keskinliğini olumsuz etkileyebileceğini kanıtladı.

Dijital ekran başında geçirilen sürenin artmasıyla birlikte dijital göz yorgunluğu (Computer Vision Syndrome) küresel bir sağlık sorunu haline geldi. Karanlık modun mavi ışığı azalttığı ve pil ömrünü koruduğu bir gerçek olsa da göz sağlığı üzerindeki etkileri sanıldığı kadar net değil. Nature ve Applied Ergonomics gibi saygın dergilerde yayımlanan makaleler, ışık seviyesi, odaklanma süresi ve göz kusurları gibi değişkenlerin, karanlık modun faydalarını kişiden kişiye değiştirdiğini ortaya koydu.

computer-vision-syndrome.jpg

BEYAZ METİN NEDEN GÖZÜ YORABİLİR?

Bilimsel literatürde pozitif kontrast (beyaz zemin üzerine siyah yazı) ve negatif kontrast (siyah zemin üzerine beyaz yazı) olarak adlandırılan bu durum, göz bebeğinin (pupilla) tepkisini doğrudan etkiler.

  • Göz Bebeği Genişlemesi: Human Factors dergisinde yayımlanan araştırmalara göre, karanlık modda ekranın geneli karanlık olduğu için göz bebeği daha fazla ışık alabilmek adına genişler. Bu genişleme, odaklanmayı zorlaştırarak "halüsinasyon etkisi" (halation effect) denilen, harflerin etrafında hafif bir bulanıklık oluşmasına yol açabilir.

  • Astigmatizma Faktörü: Astigmatı olan bireyler için siyah arka planda beyaz metin okumak, harflerin birbirine girmesine ve daha fazla göz çabasına neden olduğu için yorgunluğu artırabilir.

1-tlixa6jwwjxfb-6ayjm2hg.jpg

MAVİ IŞIK VE SİRKADİYEN RİTİM BAĞLANTISI

Karanlık modun en büyük avantajı, mavi ışık emisyonunu minimize etmesidir. Molecular Vision dergisinde yer alan çalışmalar, akşam saatlerinde maruz kalınan yoğun mavi ışığın, uyku hormonu melatonini baskıladığını doğruladı.

Bilim, karanlık modun özellikle uyku öncesi düşük ışıklı ortamlarda biyolojik saati korumak için faydalı olduğunu kabul ediyor. Ancak aydınlık bir ofis ortamında karanlık mod kullanmak, dış ışıkla ekran arasındaki zıtlığı artırarak gözün adaptasyon yeteneğini zorlayabiliyor.

how-to-enable-dark-mode-in-android-main2.png

MİYOPİ RİSKİ OLUŞTURUYOR

Özellikle genç kullanıcılar için daha çarpıcı bir bulgu Scientific Reports dergisinden geldi. Yapılan deneyler, siyah zemin üzerinde beyaz metin okumanın (negatif kontrast), gözün odaklanma mekanizmasını etkileyerek miyopi (uzağı görememe) eğilimini tetikleyebilecek koroider incelmesine neden olabileceğini öne sürdü. Pozitif kontrastın (beyaz üzerine siyah) ise okuma sırasında göz sağlığını korumada daha istikrarlı bir performans sergilediği belirtildi.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN