Back To Top
Enflasyon hesabı üzerine

Enflasyon hesabı üzerine

 - Son Güncelleme: 14.10.2019 Pazartesi 17:16
- A +

Son bir yılda, yani Eylül 2018-Eylül 2019 döneminde fiyatlar yüzde 9,26 artış göstermiş. Böylece uzun bir aradan sonra enflasyon tek haneye düştü.

Açıkçası ben buna enflasyon yorgunluğu diyorum.

Dolar Mayıs 2016’da 2,80 liradan başladığı ülkemize has rallisini, Ağustos 2018’de 7,20’de tamamlamıştı. Ve yorgun düşen dolar 2,80-7,20 rallisini bir yılı aşan bir süredir 5,20-6,20 aralığında dinlenerek geçiriyor.

Dolar hiç yorulur mu?

Ya da enflasyon hiç yorulur mu?

Elbette yorulur.

Enflasyon mesela, Şubat 2017’de çift haneye çıktı ve o günden bu yana bir ay hariç (Temmuz 2017) çift hanede seyrediyordu. Eylül 2019’da tek haneye düştük ama muhtemelen bir ay daha tek hanede kalacağız.

Ardından tersine baz etkisi gelecek.

Kasım ve aralık aylarında bırakın yüzde 10-11’leri, belki de yüzde 13-14’leri göreceğiz. Açıkçası bilemiyoruz...

Girdi süreçlerini etkileyen temel kamu mallarına (enerji başta olmak üzere) ciddi zamlar yapıldı. Bu zamlar sadece bir aylık özellik göstermiyor. Mesela enerji maliyet artışını firmalar zamanlar satış fiyatlarına yansıtarak aylarca fiyatları küçük küçük artırabiliyor.

***

Hayatımızı derinden etkileyen, harcama oranı yüksek ürün bazında geçen yıla göre ne durumdayız konusuna bakalım:

Son 12 aylık enflasyon yüzde 9,26... Bakalım temel ürünlerde durum nedir?

Ekmek %15,33 zamlanmış (0,324).

Parantez içindeki rakamlar 9,26’nın parçaları. Mesela ekmek zammı sıfır olsaydı enflasyon 9,26-0,324=8,936 olacaktı.

Gıda sektöründe ekmek sonrası enflasyonu en fazla artıran ürün %5,53 ile daha az zamlanan et oldu (0,1003). Ama asıl sürpriz %176,77 zamlanan sarımsak oldu (0,0730).

Açıkçası TÜİK verilerinde gıda sektöründe 0,100’in üzerinde enflasyonu etkileyen ekmek ve dana etinden başka ürün yok.

Fakat düşüren iki temel ürün var: Domates -%31,16 (-0,254) ve yumurta -%31,40 (-0,2135). Bunların yanına -%46,83 düşüşle karpuz (-0,0876),  %-12,77 düşüşle patates (-0,0645) ve -%26,15 düşüşle kuru soğan (-0,0600) eklenebilir.

Bu 4 gıda ürünü olmasaydı enflasyon 9,26 yerine 9,94 olacaktı desem anlatabilmiş olur muyum?

Son bir yılda gıda sektöründe fiyatlar yüzde 9,52 artarken, ülkedeki genel fiyat düzeyi de yüzde 9,26 artışla başa baş olmuştur.

***

Enflasyonu artıran ve azaltan diğer ürünler neler?

Artıran ürünler ve etki oranları:

Sigaralar %44,13 (1,7083)

Kira %11,71 (0,5641)

Elektrik %12,81 (0,3838)

Doğalgaz %33,44 (0,6036)

Açıkçası konut açısından ciddi ve sorunlu bir dönem bizi bekliyor. Bir tek su faturasındaki %7,81’lik düşüş (-0,1501) cepleri rahatlatmış.

Cepleri rahatlatan önemli bir başka ürün ise fiyatı geçen yıla göre -%25,25 düşen yatak odası (-0,1128) olmuş. Yine fiyatları düşen oturma odası, yemek odası, kağıt sofra malzemeleri ve genç odası -0,300 puan ile enflasyonda düşüşe zemin hazırlamış.

Bunlar ne ifade ediyor derseniz, az üstte görüyorsunuz: Yatak odasından başlayıp genç odasına kadar giden fiyat düşüşleri TÜİK hesaplarına göre elektrik zammının 0,3838’lik puanının 0,300’lük kısmını alıp götürmüş. Yattıkça elektrik bizi çarpmamış oluyor yani...

***

Sağlık alanında %47,53 zamlanan ilaçlar 0,2537 puan ile ciddi bir yük getirmiş. Ulaşım alanında ise %17,25 zamlanan dolmuş ücreti (0,1857) vatandaşı etkilemiş. Ama ulaşım sektöründe araba fiyatları nerede ise geçen yılla aynı görülüyor. Hatta mazot ve benzin fiyatları bile %2,38 ve %0,19 gibi çok çok cüzi artmış görülüyor.

Şimdi bir nokta daha var ama sanırım TÜİK burada fiyat skalasını değiştirmiş. Özel lise ücreti 12,7 bin liradan 260,9 bin liraya %104,79 artmış görülüyor. Diğer eğitim ücretlerinde artışın yüzde 13-19 aralığında olduğunu gördüğümüzden bu sektörü es geçiyoruz.

***

Gelelim işin özetine:

Fiyat artışına karşı tüketiminden vazgeçilecek, ya da tüketimi kısılabilecek ürünlerde gıda hariç fiyatlar düşüş göstermiş. Gıda sektöründe ise bir kaç ürünün sert fiyat düşüşü işi kotarmış sadece.

Buna karşılık elektrik gibi, ısınma gibi, kira gibi tüketiminden vazgeçilemeyen, hatta tüketimi bir noktada kısılamayan ürünlerde ciddi zamlar yaşanmış.

Gönüllü ürünlerin fiyatı düşerken, zorunlu ürünlerin ki artmış. Ama yıllık enflasyonda tek haneye inmiş... Hikaye bu kadar.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
erdoğan uslu 05 Ekim 2019 10:39
sn hocam AKP büyük şehirlerde beiediye seçimlerini kaybettiği için yaşlı serbest ulaşım kartlarını kısmen kaldırmak için yasa hazırlıyormuş,intikam almak için....
KARAR OKURU 05 Ekim 2019 22:10
0
Ücretsiz ulaşımı kaldırırlar. Suçuda, sosyal medyadaki trolleri vasıtasıyla, Ekreme atarlar. Elektrik zammını İmamoğluna atmadılarmı sanki, Nasıl olsa inanacak cahil kitle çok
KARAR OKURU 05 Ekim 2019 10:20
Tüik in bağlı olduğu bakanlık; Hazine ve Maliye bakanlığı.. ve bakan her ay çıkıp enflasyon şu oldu bu oldu diyor!? Bu nasıl bir bir şey ya?!!! Tüik gerçek rakamı çıkarsa ekonomi yönetimi başarısız olmuş olacak. Bakan kendisine başarısız etiketini kodlayacak olan durumda, Tüik başkanını görevden alır biter.. aynen geçen sene yuzde25 e çıkmış olan enflasyonun, Tüik başkanının değiştirilmesi ile hep aşağı inmesinde olduğu gibi..
KARAR OKURU 05 Ekim 2019 01:31
3 aydır işsizim üç aydir kredi taksitlerimi ödeyemedim ne olacak bizim halimiz ?
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 17:45
Ekonomi düzelecek diye ödünüz kopuyor.Yazik
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 21:51
1
He, hee, heee, heeee, heeeee; ödün sallamışın birilerine de, ekönömi düzelemiyor, zatınız yaya kalıyor, yaya... Eh artık tabanları yağlaman vakti de geldi; firar yok, görelim endamını yıl sonuna doğru.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 14:13
Biride cikip acikca manipulasyon var. Fiyatlar uyduruluyor demiyor. Yanlis yapiyorsunuz yanlislikdan dönün diyen yok. Siz yazarlarda dahil
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 15:14
0
silivri soğuktur.
karar okuru 04 Ekim 2019 13:31
sayın yazar teşekkürler bilgiler için ben dikkat ettim bu büyük marketler ay sonu 25 den sonra fiyatlari indiriyorlar ay başi 1 rinden sonra zamlı fiyatlar başlıyor et sebze meyva ev için gereklı birçok üründe enflasyon hesabı düşük çıksın diye düşünüyorum
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 12:41
Enflasyon 13 de olsa 9.6 da olsa cok yuksek cunku zamlar katlanarak genel fiyatlarin ustune ekleniyor . Kamu kaynaklarinin, holdinglerin enerji yatirimcilarinin ve muteahhidlerin odemedikleri batik kredileri icin kullanilmasi ne derece dogrudur Bu. Sirket sahiplerinin varliklari ile odesinler niye hala sattiklari daire fiyatlari artiyor milyon dolarlarda geziyor bindikleri araclar cok pahali cok luks yasiyorlar onlarda artik dolmusa binmeli degilmiydi O kadar da vergi indirimi aldilar sahi bu durum enflasyonu 7 puan etkilemismidir.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 10:04
Memura, emekliye müjde! Ejder meyvesi ve havyarın fiyatı bu ay düştü!
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 09:53
“Kasım ve aralık aylarında bırakın yüzde 10-11’leri, belki de yüzde 13-14’leri göreceğiz. Açıkçası bilemiyoruz...” ah yazarım ah, sırf muhalefet olma istek ve içgüdüsünün sizi sürüklediği şu sığlığa bakın ! Ekonomik ve Mali öngörüleri asıl kıstasları olan matematiksel veriler dışından, yani imotional / duygusal saplantılarla ele aldığınızda hep ofsayta düştüğünüzü ne zaman göreceksiniz sayın yazar ?
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 17:02
1
Emotion olacak kocum dogrusu..adam bilemiyoruz demekle: aslinda olmasi lazim ama bunlarin sagi solu belli olmaz, hokus pokusla dusuk gosterirler demek istiyor, yani “sarcasm” yapiyor..ingilizcene calis, sudoku falan da coz mutemadiyen zihin acikligi lazim size..
Bir kaç soru 04 Ekim 2019 21:41
0
İto %13.13 açıklamış enflasyonu. Acaba kiminki yanlış?
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 23:11
5
17:02, arkadaş, burada ekonomi konuşuluyor, yani konu ironi yapmakla geçiştirilemeyecek kadar ciddi. Tabii , 18 yıllık müzmin muhalif olarak “ içimin yangını sönsün bari” diyor olabilirsin, anlarım, çok görmem ... halkındır....
nisan marttan, eylül ağustostan daha iyi olmuştur.. enflasyona çelme takılarak tek haneye düşürülmüş, kafa gözü patlamıştır. zaten işlilik( işsizliğin tersi demektir) oranımız, %86 gibi süper bir seviyededir. bunları beğenmeyenler ,dış mihrakların minnakları olmaktadır ve uçuşumuzu engellemek istemektedir. çarşı pazar dolup taşmakta, erzaklara mutfakta yer aranmaktadır. dolar 15 ayda 7.20 den 5.70 e düşmüştür. iktisatçılar bunları eleştirerek ne yapmak istemektedir? almanya bizi kıskanırken uykuları falan kaçmaktadır...
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 19:01
2
Almanyada yasadinizmi hocam ? Hayatinizda kullandiginiz herseyin 90% Alman
can 04 Ekim 2019 21:52
0
adam ironi yapıyor, tiyatro oyuncusu o. yorumları hep böyle ince dokundurmalı. galiba ilkdefa okuyosun onun yorumlarını.bi kaç defa oku yakalarsın ironisini.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 09:31
Muhalefet edecğim diye yalama oldun. Her meseleye ,ok atamakla ekonomi yazılmaz.
Adalet Yakın 04 Ekim 2019 09:59
3
Yani memur, işçi, emekli maçı masada kaybediyor. Gönüllü ürünlerin tüketim hızına göre enflasyon sepetindeki ağırlıklarının da düşürülmesi mi gerekir yani hocam?
Gökhan 04 Ekim 2019 11:08
4
yalananlar kendilerini başkaları gibi yalama zannederler.
Adalet Yakın 04 Ekim 2019 17:50
2
25 Haziran’dan önce de çok gezindiniz buralarda ama sonuç maalesef çok acıklı oldu. Sana burdan puan çıkmaz, sen git abilerini öv, bir ihale, bir müsteşarlık falan kaparsın belki buralarda vakit kaybetme.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 09:26
O zaman insanlar haklı! Enflasyon oranları doğru değil çünkü aldıkları maaş ancak zorunlu ürünlere gidiyor ama maaşlar gönüllü ürünlere göre artıyor! Saraydakileri ya da TÜİK’dekileri bilmiyorum ama bizim yatak odası alacak paramız yok!
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 09:05
Hocam taman rakamlar açıklanıyor ama gerçekten halkın bir çoğunun bilmediği bu enflasyon oranları nasıl hesaplanıyor ve sepete neler giriyor. Yoksa sizce gerçekten hissedilebilir enflasyon bu kadar mı?
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 09:03
Her sey Ali Cengiz oyunundan ibaret.Hikâyenin decamı Arkasi Yarında...
Takipci 04 Ekim 2019 08:45
Zam yaparak Enflasyonu dusurmek, bu bir devrimdir, Iktisat tarihi yeniden yaziliyor...
Menderes YILDIRIM 04 Ekim 2019 08:42
İbrahim Bey; Aile, Çalışma Bakanlığı, HUZUREVLERİN de kalmakta olan yaşlılardan, ÖZELLİK ve BÜYÜKLÜĞE göre 2 Kişilik Odada Kişi Başı 1.000 TL – 1.500 TL + % 8 KDV maliyet çıkartmaktadır. Bakanlık 2 Kişilik Odada kalan Yaşlılardan 2 Kişi den Toplam Oda Ücreti: 2.160 TL - 3.240 TL arasında almaktadır. AYNI BAKANLIĞIMIZ ise; Asgari Ücret Net: 2.020.90 TL olarak belirlemiştir. AYNI BAKANLIK; Yaşlı insana MALİYETİN 2.160 - 3.240 TL diyor, Sonra Asgari Ücretliye HADİ NET: 2.020 TL ile GEÇİN DİYOR. AKP nin ENFLASYON hesabı da bu. Saygılarımla
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 08:29
yersen....
musto 04 Ekim 2019 08:27
2,günlüğüne Anadoluya gittim gitmişken patates ve pancar ekimi için icara vermiş olduğum arazide hasat başlamış verim iyi alıcı yok ekici şirketin tüm ekipmanları alacaklılar tarafından haçzedilmiş kiralanmış bir kaç ekipman ile söküm yapılıyor 80 krş maliyeti olan patetes tarlada alıcı akbabalar da fiyatların leş, olmasını bekliyor bunların müsebbihi benmişim gibi icar, parasını isteyemeden sessizce oradan uzaklaştım.
evin 04 Ekim 2019 08:15
varlık fonu ağaoğlundan sonra kalyonuda kurtarıyormuş. elalemin varlık fonu vatandaşlara dağıtılır, bizimki yandaş zenginleri kurtarmakla meşgul... bir ülkede herşey mi yanlış olur?
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 12:03
0
Turbun büyüğü heybede derdi Büyüğümüz. Daha neler göreceğini, bekle!
Menderes YILDIRIM 04 Ekim 2019 07:48
İbrahim Bey; "Enflasyon Hesabı Üzerine" demişsiniz. Elektrik % 30 - Doğalgaz % 30 - Sigara ve Alkollü İçecekler % 60 - Gıda % 40 - Sağlık % 40 - vb. son bir yılda artış göstermiş. NEDEN? Enflasyon % 9 diye SORANLARA. 1) İmam Hatip Hesaplaması 2) İmam Hatip Hesaplamasında Zamların sonundaki SIFIR (0) Etkisiz Eleman Olduğu için HESAPLAMAYA DAHİL EDİLMİYOR. 3) T.C. Bütçesi BİTTİĞİ için; Memura + Emekliye + İşçiye + Asgari Ücretliye + Vb. EMEK Kesimine verecek PARA kalmadığı için verebilecekleri oranı ENFLASYON OLARAK GÖSTERİYORLAR. Saygılarımla
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 07:30
Sayın hocam, bu kadar şaşırmanıza gerek yok. Enflasyonun ve faizin düçeceği aylar öncesinden belli olmuştu. Bu hususda yetkili otoriteler kamuoyuna bilgi paylaşımında bulunmuşlardır. Her ne kadar Ak parti düşmanları ve dış güçler istemese de Türkiye şaha kalkacaktır. Artık tünelin ucundaki ışık tüm heybetiyle zuhur etmiştir. Maliye Bakanımızın dediği gibi önümüzdeki üç yıl büyüme hızı bence %5'i de geçecek gözüküyor. Artık Türkiye 'nin gücünü kıskananların ve hazmedemeyenlerin çatlayacak hale gelmesi çok uzun zaman almayacaktır.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 12:53
2
Ulan bu nasıl bir kafaya sahip. oğlum 7 milyon işsiz var. çalışan nüfus 28 milyon civarında. insanlar intihar ediyorlar. sen ne biçim bir mahlukatsın. hadi kendini düşünmüyorsun, çocuğuna mama parası bulamayan insanlara da mı vicdanın sızlamaz.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 19:02
0
Merak ettigim bu bizi kiskanan kim mis. Kiskansa kiskansa amazonlardaki kabile toplumlari kiskanabilir. Gerci onlarda TV Yok nerde bilecekleri bizi. Avrupada yasayan biri olarak bu kiskanma kelimesi sadece Türk insanin lügatinda mevcut. Bunu söyleyebilmek bile Cok itici.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 01:04
Tamam enflasyon düşük kabul, ama hayat çok daha pahalı.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 06:17
0
Hayat pahalı değil sizin paranın yok
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 00:55
Yersek..
Siz de nereden kulp bulacağınızı şaşırdınız. Enflasyon tek haneye düşse dert çift haneye çıksa dert. Dolar düşse dert çıksa kabahat. Faiz düşse dert çıksa dert. Türkiye ekonomisinin taaruz altında olduğunu yok sayarak analiz yapmayın. Osmanlı tekrar kurulurken bunun sancısız olacağını kim söyledi size? Uzun bir aradan sonra kendi uçağımızı, füzemizi, silahımızı, tankımızı hatta nükleer bombamızı kendimiz üretecek hale geldik. Tüm müslüman halklar elimize bakıyor. Kısacası yeni bir süpergücün doğum sancıları bunlar. Birileri istese de istemese de Rabbim(c. c) bu milletin dualarını kabul edecek.
KARAR OKURU DEDE 04 Ekim 2019 06:08
2
20 yildir süper güç olacak derken her geçen gün geriye gidiyoruz.ucak mi .otomobil yok ama ucak olsa ne olur.kuzey kore de nükleer füze yapiyo halk perişan.viz de öyle olabiliriz.amerikaya kafa tutarsınız.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 08:32
1
Merhaba arkadaş, Siz hangi ülkede yaşıyorsunuz? Bizi de çağırın gelelim. Şu milli uçakları, füzeleri, tankları, arabaları, nükleer bombaları görelim.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 10:13
1
Kaptan, müsait yerde inecek var!
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 00:23
Elektrige ve dogal gaza zam oldu. Vatandas daha az kullanacak ama ithal edilen gazi Turkiye kullansa da kullanmasa da sozlesmeye gore botas ithal ettigi ulkelere parasini vermiyor mu? Vatandas zamdan dolayi az yakarsa artik fazla kapasite ya bosa gider ya da botas LNG firmalarina gazi verir ve bunlar da baska ulkelere tankerle LNG yi satar.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 00:25
eski Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki, ‘Yerel yönetimler yasa taslağı” hazırladı. ÖzHaseki’nin, gelecek hafta AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunacağı yasa taslağı sonrası, kazanılmış birçok hakkın iptal edilmesi ya da değiştirilmesi öngörüldü.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 03:21
0
AKP, “Yerel yönetimler yasa taslağı” hazırladı. Taslakta, 65 yaş üstü ücretsiz ulaşımın sona erdirilmesinin de yer aldığı öngörüldü.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 00:07
Yüzde 4 zammı memura yeterli bulunan sendika başkanı, kendi maaşına yüzde 85 zam yapmış...
Erol ozmen 04 Ekim 2019 00:10
Ibrahim bey bayagi guldum sizin tabirinizle Enflasyon bile yorulmus ama siz yorulmadiniz su menfilikten bence size inada dusuyor enflasyon belki $ de bu kervana katilip duser son yazilariniz bayagi eglenceli oluyor
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 22:46
0
insan utanmaz olunca milletin acısına öyle güler işte
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 00:04
SAYIN YAZAR ENFLASYON HESABINDAKİ VERİLERİN NE KADAR GERÇEKLERİ YANSITTIĞI TARTIŞILIR. Bir çok veri hesaba katılmamış. Ben her ay minibüs zamlarından dolayı her ay en az 30 lira fazla ödüyorum. Her gün öğle yemeğini lokantada yemeden dolayı bir kaç ay öncesine göre en az 50 Lira fazla ödüyorum. Günde en az yazıhaneye gelenlere çay ikramından dolayı ayda yüz lira fazla ödüyorum. Diğer verileri nazara alırsak gelirim artmadı cebimden cıkan para yüzde otuz arttı.
Erol ozmen 04 Ekim 2019 02:26
21
Demekki ekonomi o kadarda kotu degil hergun disarda yemek cay ikramlari bu ulkede yasayan insanlarda kanaat yok hep daha cok daha cok soyle sokaklara bakinca insan sasiriyor araba cillop ustbas cillop telefon cillop ucaklar dolu trenler dolu otobusler dolu yollar dolu restoranlar dolu tatil yerleri dolu peki bu ulke battiysa butun bunlar nasil oluyor bence Allahtan korkup birazcik sukur etmeli.herkese saygilar
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 22:54
0
erol evlat! işyerin yemek yapacak kadar büyük işletme değilse lokanta işe anlaşırsın. orda çalışansan yine lokantadan yersin. çöpten artık toplama yöntemine henüz adapte olamadık ama senin gibi ahlaksızlar yüzünden iş oraya doğru gidiyor
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN