Back To Top
Başkanlık sisteminin tutmayan tahminleri

Başkanlık sisteminin tutmayan tahminleri

 - Son Güncelleme: 07.12.2019 Cumartesi 09:32
- A +

Yerel seçimin hemen ardından başkanlık sisteminin gözden geçirilmesi cılız seslerle de olsa konuşulmuştu. Revizyon değilse bile aksayan yönlerin düzeltilmesi gibi bir girişimin gerekliliği dile getirilmişti. Tahmin edildiği gibi o girişim başlamadan bitti ve tahmin edileceği gibi bütün o söylentiler aslında yerel seçim şokuna karşı bir yatıştırma maksadı taşıyordu. Dahası, AK Parti’nin yerel seçimde büyük belediyeleri neden kaybettiğine dair anlama çabaları da kısa ve hararetli bir tartışmanın ardından unutulup gitti.

Başkanlık sisteminin aksamasıyla yerel seçim sonuçlarının yakın ilişkisi var elbette ama sistemin yetersizliği birkaç belediyeyi hangi partinin kazandığından çok daha önemlidir.

***

Anayasa değişikliği oylamaya giderken de görülen eksiklikler ve apaçık problemler sistemin ikinci yılı sürerken daha bariz şekilde yaşanmaktadır. Cumhurbaşkanı’nın daha çok yetkiyle donatılmasını, Cumhurbaşkanlığı dışındaki kurumların önemsizleştirilmesi olarak anlayan ve tatbik eden bir sistemin problem yaşamaması da zaten imkansızdır. Sistem, en baştan iktidarı koalisyona mecbur bırakarak bir yandan AK Parti’yi kendi prensipleri ve felsefesinden uzaklaştırırken öte yandan koalisyon karşıtı blokla aradaki mesafeyi tamamen açtı. Zaten büyümekte olan kutuplaşma artık temel siyasi veri haline geldi. Yerel seçimde muhalefetin başarısı bir açıdan bu sayede oldu. Bu da yeni sistemin iktidar için asla öngörülemeyen bir sonucudur.

Başkanlık sisteminin AK Parti açısından öngörülemeyen veya bu çapta gelişmesi beklenmeyen asıl önemli sonucu parti içindeki ayrışmanın yeni partileşmelere doğru gelişmesidir. Başkanlık sistemi olmasaydı bu gelişme yaşanır mıydı bilemiyoruz ama dramatik olan şudur: İktidarda kalabilmek için gereken yüzde 50+1’i ancak MHP ile tamamlayabileceği gerçeğiyle yüzleştikten sonra, şimdi de içinden çıkacak iki yeni partinin açacağı gedikle mücadele edecektir. 

Yeni partilerin kaç puan alabileceğine dair tahminleri bir yana bırakalım. Tabelalar asılıp tartıya çıktıklarında, atmosfer şekillenir ve güvenilir anketlerden anlayacağımızı anlarız. Asıl mesele AK Parti’den kaç puanlık kayıp olacağından ziyade iktidarın söylem tekelinin karşı karşıya bulunduğu tehdit olacaktır. Bugüne kadar ekonomi, dış politika ve hukuk başta olmak üzere güçlü ve neredeyse tek taraflı bir hikayeye sahip olan Erdoğan ve AK Parti yeni partilerle birlikte bu avantajını kaybedecektir. Sistemin bariz aksaklıklarıyla birlikte çözüm önerileri ve yeni perspektifler denkleme girecektir. Basit ifadeyle yeni ve farklı sesler çoğalacaktır.

Bu da başkanlık sisteminin tahmin edilemeyen bir sonucu olmalı. Partilerin önemsizleşeceği, zayıflayacağı iddia edilmişti ama tam tersi oldu. İYİ Parti’nin ardından şimdi iki yeni parti daha denkleme dahil oluyor. Oysa, tahmin edilen ve yeni sistem önerilirken seçmene söylenen aksiydi. Esasen eski sistemde sınırlı etkiye sahip CHP’nin ittifak modeli sayesinde yerel iktidarı kazanacak kadar belirleyici hale gelmesi de başkanlık modelinin bir başka tahmin edilemeyen sonucudur.

Hatalı bir sistem, şimdi siyasi dinamiklerle onarılmaya çalışılacak. Görünen o ki bu uzun ve zor bir yol olacak.

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 09 Aralık 2019 21:56
Sorun başkanlık sisteminde mi acaba yoksa parlamenter sistemin içindeki kan emici sülüklerde mi... Bence sülüklerden kurtulmalı başkanlıktan değil.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 22:44
Bizde hangi yol kısa? Başkası için kazdığımız çukurların içine düşmekten bir türlü kurtulamıyoruz. Biri çıkıp “çukurdaki ülkeler” sınıfına koyduğunda da memleketçe topyekün bağırıp çağırıyoruz. Şu şikayetlerin hangisi nerelerde var?
KARAR OKURU 08 Aralık 2019 20:21
0
Buna uluslararasi literatürde" failed states" adı veriliyor.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 16:24
28 Şubat bin yıl sürecek. Bir TR gerçeği.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 14:04
Hani ne oldu? Rusya ile anlaşmıştı lar İdlib kanlar içinde bombalanıyor. İşte Suriye maceramız böylelikle fiyasko ile sonuçlandı. Esad bu işin galibi oldu ve müslümanlar Filistinden daha kötü duruma düştü. Dünyaya heyyttt diyenler nerdesiniz? İşte süt dökmüş kedi gibi yapar el adamı.
cumhur 07 Aralık 2019 13:44
Taşıma su ile değirmen döndürmeye çalışanların sonu hüsrandır!Zorla da güzellik olmaz.Oluyor gibi görünse dahi! Bayrak yarışında yerinde ve zamanında bayrağı arkadan gelene veremeyen yarışı kaybeder.
Karar okuru 07 Aralık 2019 13:36
Bu ülke ve bu coğrafyanın kumaşından elbise çıkmaz! Asıl hazmetmemiz zor olan şey içinde bulunduğumuz çukuru kazanda içine düşüp debelenende yetersiz, geri kalmış bir toplum olarak bizleriz. Nedense bu acı gerçeği görüp olumlu yönde çaba harcanacağına sorunu görmezden gelip, alakasız sebepler peşine düşüyoruz yok dış güçler, yok yetersiz muhalefet vb. Temelde olan ise toplumumuzu oluşturan biz fertlerin yetersizliği ve donanımsızlığı. Tarikatlardaki suistimale kızıyoruz da kendini suistimal ettiren ferdi görmüyoruz. Ortada merkep varsa bir semer vuran çıkar.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 13:06
Cumhurbaşkanımızın seçimlere, sandığa ve adil seçime sadık olduğunu düşünüyorum. Seçimlerde en fazla çalışan siyasi olarak bunu her seferinde ispat ediyor. Ancak son İstanbul seçimlerinde gördüğümüz durum şuydu. Başkan yenilgiyi kabul etti balkon konuşmasında. Ancak cumhurbaşkanlığını ve partiyi çevreleyen, başkanın iradesini teslim alan bir ekip seçim sonuçlarını kabul etmedi, seçimleri yeniletti, ve milletin bu durumu görüp tavır almasıyla uçurumdan döndük. Bu aslında sistem halkında en önemli alarmdı herkes için. Ancak bu konuda kimse bir şey yapmıyor, tehlike devam ediyor.
Karar Okuru 07 Aralık 2019 14:39
1
Balık nereden kokar acaba
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 17:01
0
yine mi "bizim oğlan iyi de arkadaşları kötü" muhabbeti.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 21:25
0
Bu savunma mekanizması neresinden baksanız acınacak vaziyette. Başka mazeretler bulmaya çalışın lütfen. “Bizim oğlanın” aklı yok mu hep etrafa uyar? Bu mazeretleri ileri sürmek artık “ayıp” olmaktan bile fazlası. Hem “bizim oğlan” hem de devletin başı sıfatıyla temsil ettiği milyonlarca vatandaş için çok üzücü.
KARAR OKURU 08 Aralık 2019 00:13
0
Bizim oğlanın etrafını derin devlet ve bahçeli çevirdi, onlara teslim almasaydı fetoya teslim olacaktı, her iki taraftada oğlanın sicili bozuk sonunda ya yargılayacak yada ortadan kaldırılacaktı. Sonunda bir taraf teslim aldı, tıpış tıpış bahçeli derin devlet ile beraber istediklerini yaptırıyor. BAKIN ilerde rte nin siyasi hayatının bitmesinde son perdede ipin altındaki sehpaya ilk bahçeli tekme koyacaktır.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 12:55
Trump’a uygulanmaya çalışılan azil sürecinin temel amacı ve başlangıcı, bir başkanın kral gibi davranmasını önlemek. Biliyoruz ki bizim Cumhurbaşkanlığı sisteminin böyle bir fren mekanizması yok. Gücü eline geçiren cumhurbaşkanı tamamen dokunulamaz hale gelmiş oluyor. Seçimler var deniyor. Ancak güç temerküzü çok fazla olduğu zaman seçim de çözüm olmayabilir. Muhalefet, medya tamamen etkisiz hale getirilebilir, seçimler de çok kolay manipüle edilebilir. İstanbul’daki belediye seçimi bu açıdan bir turnusol kağıdı vazifesi gördü. Sınırdan döndük mü emin değilim.
RTE'nin maasi ,Avrupa'daki diger devlet adamlariyla karsilastirildiginda 4.sirada yer almis,ne mutlu RTE'ye (!)..
Takipci 07 Aralık 2019 10:42
1) 'Yeni Sistem' Baskanlik Sistemi degildir, ucube bir 'Tek Adam' sistemidir. 2) Turkiyenin yillarin tecrubesi ile olusturdugu onemli Kurum'lari vardi, Yeni Sistem(aslinda sistemsizlik) hepsini berhava etti.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 10:33
O kadar adaletsizlik var ki hangisini sayayım
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 10:13
Kime göre tutmayan tahmin. İktidar ve CB için bayağı tuttu. Her istediğini yapabiliyorlar, babasının malı gibi istediklerini satıyorlar. İtiraz edeni anında susturuyor. Tonla zam yapılıyor itiraz edeni kıvamına sokuyor. Bundan daha iyi nasıl tutacak bu sistem. Adamların derdi MİLLET değil ki. Dertleri milletin sahip olduklarını kendi hesaplarına geçirmek, Karunlaşmak.
Menderes YILDIRIM 07 Aralık 2019 09:56
Mustafa Bey; Başkanlık sistemini destekleyenler + AKP ye Oy verenlerin çoğu BATI + BATIL' a karşıdır ama nedense OKUMAK + ÇALIŞMAK için giderler, Yetmez Bindikleri ARABALAR + Kullandıkları TELEFONLAR + İçtikleri İLAÇLAR hep BATI ve BATIL işidir. Milli gelirleri, neredeyse bizim 10 katımız. Fransa da (YARI BAŞKANLIK) hiç birinde BAŞKANLIK UYGULANMAZ, Sembolik MONARŞİ vardır. Hatta İngiltere' nin Yazılı ANAYASASI bile yoktur. Bizim kadar SEÇİM KANUNLARI ve YÖNETİM SİSTEMLERİ' ni değiştirmezler. Ama bizim ülkemiz de insanlar ne olduğunu bilmeden BAŞKANLIK dedi. Saygılarımla
KARAR OKURU 08 Aralık 2019 00:18
0
Hoppalaaaa!, TV ve basının yandaş kısmı boşuna mı bağırıyor başkan diye diye?
Menderes YILDIRIM 07 Aralık 2019 08:53
Mustafa Bey; Bugünkü yazınızı "BAŞKANLIK SİSTEMİNİN TUTMAYAN TAHMİNLERİ" demişsiniz. Başkanlık sistemi + Parlamenter sistem + Vb. isimleri ne olursa osun, içinde İNSAN FAKTÖRÜ olmayınca bir anlam ifade etmez. Birey olarak değil, elbette Cumhurbaşkanı + Bakanlar + Diğer görevlilerin varlığı düşününce İNSAN var denilebilir. İNSAN faktörü ELEŞTİRİLEN + SORU SORULAN + SORULARA MUHATAP OLAN + Vb. diyorum. Bana göre Ülkemiz de Başkanlık sistem araştırılacak olursa "ORTADOĞU ÜLKELERİNDEN IRAK + SURİYE de uygulanan BAAS REJİMİ' nin kötü KOPYASIDIR. Saygılarımla
Mehmet 07 Aralık 2019 17:00
0
Sistemi değil bizi değiştirmek lazım.Adalet kâğıtta,zihinde ve kalpte olmalı.Bizimkileri Japonya ya görürsen orayı da batırır.Cinliler çok güzel tarif etmiş bizi,mal alırken en kötüsünü alıyorlar ama yemek yerken domuz et domuz eti olmasın diyorlar
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 08:02
Artık olmuyor herkes her şey görüyor toplumda inanılmaz bir öfke kutuplaşma umutsuzluk işsizlik enflasyon adaletsizlik hukuksuzluk var. En son Ceren kardeşimizi öldürülen yaratık cezaevinden iki kez firar etmiş bu ne ya burası muz cumhuriyeti mi ???Daha öncesinde de katil olan biri bu kadar rahat sistem ona bu rahatı veriyor maalesef...biri bir şiir okursa hemen hapse atarlar hem de kapalı olanına ....
Aliş 07 Aralık 2019 07:47
Sorun RTE'ın BEN FARKLIYIM YASALAR BANA UYSUN TAKINTISI ile başladı.Elin akıllı gavuru! Ürettiği şeyin sonuçlarını gözlemlemek için simülasyon yapar. Sosyal, siyasal değişimlerin simülasyonu da kendine özgüdür. Mesala bu sistemi üreten RTE, BU SİSTEM İLE 1 YIL KILIÇDAROĞLU'NUN BİZİ YÖNETMESİNE RAZI OLURMUYUM? diye sorsa OLMAZ derdi.Koalisyonları bitirmek amaçlı sistem paradoksunu doğurdu.Ülkenin siyasi, ahlaki, hukuki, bürokratik, toplumsal düzeni RTE nin çıkarı, fantastik veMEGA EĞO su için bozuldu.Ülke ve toplum kaderi RTE nin kaderine bağlandı.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 06:37
Şu kutuplaşma ne menem birşey. Yeter artık, kim bişey dese iktidarda muhalefette.. hemen kutuplaşma diyor. Hani demokrasi vardı isteyen istediğini söylerdi. Acaba işinizemi geliyor sizlerin bu gibi kelimeler kullanip okunmanizmi artiyor?!
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 06:24
2 sene de sistem mi işler....Degerlendirme yapmak icin cok erken degil mi....
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 15:22
0
Sistemsizlik sistem olursa bin yilda gecse duzelmez.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 17:05
0
perşembenin gelişi çarşambadan bellidir der atalarımız.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 20:18
0
Değerlendirmeyi sağlıklı yapmak için önümüzdeki seçimlerde Sn.Kılıçdaroğlu' nu başkan yapmak lazım. O zaman AKP ye oy verenler ve AKP, böyle sistem mi olur diye tekrar parlamanter sisteme geçmeyi istediklerine şahit oluruz.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 21:32
2
Ne kadar süre tavsiye edersiniz?
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 21:49
0
Sistem tıkır tıkır işliyor. Ak Parti'nin çıkardığı kanunu Başkan veto etti. İşte bu olay sistemin işlediğinin ispatıdır. Yani onca milletvekilinin göremediği tehlikeyi bir kişi görüp milleti kurtardı. Millet "işte bu!" dedi. "Bizi kurtaracak kişi başımızda durmaktadır. Eksik olma başımızdan." dedi. Yakın zamanda sistem geliştirilip mükemmelleştirilecek. İşe yaramayan ve hatta milletin zararına kanun bile çıkarmaya yeltenen milletvekillerinin hükmünün kalmaması için seçimlerde milletvekili seçilmeyecek. Sadece ve sadece başkanın seçilmesi yeterli olacak.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 22:31
0
Niye zoruna mı gitti. Aynı kişi 2 kez başkan seçilebiliyor. İstanbul ve ankara Belediye Başkanlıklarını CHP kazandı.Başkanlığı da Chp adayı kazanabilir. İşin gerçeği şu bu sistem AKP için getirildi. Ülkenin menfaati için değil...
KARAR OKURU 08 Aralık 2019 00:37
0
Sn KO 21:49, sistem tıkır tıkır işliyor derken farenin kemirmesi gibi demek istemiş olabilir misin, olabilmez misin, olabilemez misin? Yani, ne demiş olabilebilirsin ki, 'madara' bir manzarayı makaraya alamadan maksadını kurtarabilebilesin? Acele cevap, '....milletin zararına kanun çıkarmaya' karşı sevap!.. Heeee, tırtılım... (troll demode oldu da!).Tırtıllar da böcek olmak için yaprak kemirirken bir yandan ses çıkarırlar, hemi de tiz perdeden.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 03:07
Demirtas'in annesi ve babasi ogullarini gormek icin Edirneye giderken bindikleri arac kaza yapinca yaralandilar. Demirtas'in ailesinden binlerce kilometre uzaktaki bir cezaevine nakledilmesinin sebebi kendisine ve ailesine manevi iskence etmek. Cok degil 10 yil sonra filimlere konu olacak olaylar yasaniyor bu ulkede.
Mustafa 07 Aralık 2019 02:58
onemli olan, ekonomi, issizlik, eitim, hukuk, ne zaman AKP bunlari duzeltirse, tekrar secilir. Erdogam Esad, ile gorusmeli, ve gocmeler geri gitmeli, 1 milyon suriyeli gicmenin geri gitmesi 27 milyar dolar ulkemize kar, Urdun, ve lubnan Esad ile gorusup suryeileri geri gonderiyor. ya Turk vatandaslari yada yeni kurulacak partiler, AKP 17 beri bu ulkeyi yonetiyor 17 yillik sonuc, bu soruyu siz cevaplayiniz, iyi mi kotumu siz karar verin herkes intahar ediyor hakimler herkesi saliyor bu olen bayan bizim ailemizede olabilir. kisaca AKP cozum uretemiyor ulke Eyyyy diye bagiralarak yoneltilmez
Siyaset biliminde baskanlik sistemi guclu/sert bir kuvvetler ayriligina dayanir. Turkiye'deki CB sistemi ise daha cok kuvvetler birligine dayanir, yani baskanlik sistemiyle alakasi cok zayif. Isleyen bir siyasal sistem ciddi bir felsefi temele ve cok yonlu derin bir bilimsel analize dayanarak kurulabilir. Turkiye'deki CB sisteminin ise felsefe ve bilimle uzaktan yakindan ilgisi yok. Bir kisinin ihtiras ve ihtiyaclari icin duzenlenmis bir ucube o, ulkenin butun birikimlerini hallac pamugu gibi dagitan...
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 01:16
Ak parti miadını doldurdu gibi. Özeleştiri mekanizması çalışmıyor;dünya konjonktüründen, Suriye meselesinden dolayı, özellikle 15 Temmuz darbe girişimi sonrası psikolojisinden çıkamıyor. Ekonominin kötüye gitmesi işi daha bir zorlaştırıyor. Türkiye kendi siyasetini oluşturamıyor. Zihniyet de değişmediği için yakın tarihte ülkeyi çözümsüz ya da kör topal koalisyonların olduğu bir süreç bekliyor. Çünkü hiçbir siyasi aktör kendi iç muhasebesini yapamamıştır.
Karar Okuru 07 Aralık 2019 00:53
Yapilacak sey belli, parlamenter sisteme donmemiz gerekiyor. Seffaflik ve denetlenebilirlik baskanlik sisteminde mumkun degil cunku kuvvetler ayriligi yok. Parlamenter sisteme donmek Erdogan'in elini de rahatlatir. MHPye mecbur olmaktan kurtulur.
KARAR OKURU 07 Aralık 2019 13:56
2
Akp turkıyeyı yaşanmaz hale getırd
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN