Türkiye, yakın tarihte görülmemiş sertlikte bir iktidar mücadelesiyle eş zamanlı olarak demokratik siyaseti yerle bir etmekle meşgulken daha doğrusu başka hiçbir şeyle meşgul değilken dünyanın derdi ne farkında mıyız? Yani biz içeride muhalefeti baskı altına alarak hem dünyaya nizamat verip hem gelecek yüzyılda dünya liderliğini garanti etmeyi planlarken lideri olacağımız dünya neyi tartışıyor, duyuyor muyuz?
Şu kadarını söyleyeyim bizim dünya liderliğimize rakip çıktı! Adı da Trump, Putin, Şi falan değil. Yapay zekanın dünyayı ele geçirme ihtimali artık komplo teorisi olmaktan çıktı. Dünya bunu konuşuyor, hem de bağıra çağıra ve telaşla.
Konu şöyle gelişti. Uzun bir süre ChatGPT yapay zeka uygulamasını geliştiren OpenAI şirketinde üst düzey görev alan, ardından Claude isimli yapay zeka modelini üreten Anthropic’te hissedar ve üst düzey yönetici olan Jacob Coxon her iki şirketin de yapay zeka konusunda yeterince sorumlu davranmadığını söyledi ve istifa etti. Şirketlerin kendi kendini geliştirebilen yapay zeka sistemleri konusunda kontrolsüz bir yarış içinde olduğunu da söyledi. Ve ardından bombayı patlattı: “Bunlar yakında her şeyi hackleyebilecek, herhangi bir alanı bir gecede dönüştürebilecek, gerçek güç ve kaynaklar elde edebilecek insanüstü sistemler haline gelecek. Bu sistemlerin 10 yıl içinde ‘insanlığı öldürebileceği’ ihtimali ciddi bir risktir.”
Coxon, birçok yönetici ve kıdemli araştırmacının kamusal alanda mantıklı görünmek için ifadelerini dikkatli ve özenli seçtiğini ancak kendi aralarında korkularını dile getirdiğini söylüyor. “Dünyada başka hiçbir araştırma alanı bu düzeyde tehlike oluşturmuyor. Yapay zekayı inşa eden liderler kapalı kapılar ardında bu teknolojinin insanlığı yok edebileceğine inanıyor ama yine de yarışı kazanmak için kumar oynuyorlar. Durum çok endişe verici” diyor.
Başka araştırmacılar da konuşmaya başladı. 10 yıl içinde yapay zekanın kontrolü ele geçirebilme ihtimaline dair yüzde 10’dan yüzde 25’e varan tahminler açıklandı.
En nihayet Anthropic CEO’su Dario Amodei de bir makale yayınlayarak Coxon’un yaklaşımına kayıtsız kalamadı ve yapay zeka geliştirme işlemlerinin yavaşlatılması gerektiğini kabul etti. Amodei, yapay zeka sistemlerinin yeteneklerindeki hızlı gelişimin güvenlik çalışmalarını geride bırakabileceğini söyledi ve sektöre gelişim hızını yavaşlatmak önerisinde bulundu. Yapay zekanın faydalarını ve gelecekte sağlayacağı imkanları uzun uzun anlattıktan sonra sıra itiraflara gelince şunları yazdı:
“Son birkaç aydır, riskleri tam olarak ele almanın daha da fazla ihtiyat gerektirdiğine ikna oldum; sadece risk önlemeye yatırım yapmak değil, aynı zamanda risk önlemenin de yetişebilmesi için yetenek geliştirme hızını yavaşlatmak gerekiyor. Yapay zeka modellerinin yeteneklerini geliştirme hızımızı yavaşlatmalıyız. İlerleme yine de hızlı görünecek ve kazandığımız zamanı akıllıca kullanmalıyız.”
Amodei’den sonra Elon Musk (SpaceX) ve Sam Altman (OpenAI) de “Evet, risk var, hızı yavaşlatmalıyız” dedi. Birçok araştırmacı konuya dahil oldu ve tehlikenin sanılandan büyük olduğunu anlattılar.
Peki, acaba hâlâ geri dönüş noktasında mıyız? Bütün bu panik açıklamalarına rağmen, yavaşlamak veya güvenlik kontrolü mümkün mü? Bilinmez zira, yapay zeka artık sadece ticari şirketlerin tekelinde değil.
Peki gelelim bize…
Biz neden bu büyük tartışmanın içinde değiliz? Neden her konuda en baştayız ama bu ciddi meselede bir fikir dahi ileri süremiyoruz? Neden bir katkı veremiyoruz? Cevabı basit. Bilmiyoruz, bilemiyoruz. Konu ne anlamıyoruz.
Atıp tutmalarımıza bakmayın, böyle tartışmaları komplo teorisi olarak çiğnemenin ötesinde ilgi çekici bulmuyoruz. Bilim, teknoloji, dijitalleşme ve yapay zeka gibi mevzuların büyük hedeflerimize hizmet ettiği müddetçe anlamı vardır, yoksa hepsi dış güçlerin oyunudur! O yüzden dünya yıkılsa bizim meselemiz içeride muhalefeti, muhalif sesleri ne pahasına olursa olsun bitirmektir. Kontrolü sağlamaktır. Yapay zeka bu amaca hizmet ediyorsa anlamlıdır, yoksa ister dünyayı ele geçirsen ister dünyanın hizmetinde kalsın mana ve ehemniyeti yoktur.
Yapay zeka, bilinen üretim ve tüketim yöntemlerini, düşünce ve bilgi modellerini değiştirdi. Şimdi de güvenlik risklerini yeniden belirliyor ama bizim bunlara karşı inanılmaz bir bağışlığımız var. Niye kafamızı yoralım!..
