Back To Top
Gazi Meclis

Gazi Meclis

 - Son Güncelleme: 02.10.2019 Çarşamba 07:54
- A +

TBMM dün törenle yeni yasama yılına başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasında altını çizdiğim cümlelerden biri, “TBMM’nin itibarı her şeyin üstünde tutulmalıdır” ifadesiydi.

Bu söz, elbette hayata geçirilmelidir.

Bunun için, “Gazi Meclis”in anayasal yetkileri de mutlaka hem bu ulvi unvana hem modern demokrasinin gerektiği “denetim ve denge” işlevini yapabilecek güçte olmalıdır.

Bu konuda sıkıntılar var fakat önce Milli Mücadele’de Meclis’in önemini görelim.

 

MUSTAFA KEMAL VE MECLİS

Milli Mücadele bir kahramanlık destanıdır ama bundan ibaret değildir. Hatta ümitsiz gözüken mağlubiyet günlerini, Meclis’teki büyük tartışmaları, rasyonel siyasetlerin başarılardaki rolünü bilmek daha önemlidir.

Büyük Taarruzun gecikmesi üzerine Meclis’te kıyametler kopuyor… “Başkumandan”a verilmiş “fevkalade yetkiler”in geri alınması yönünde Meclis’te güçlü bir eğilim var…

Mustafa Kemal Paşa, Meclis’i kapatarak zaferi kurtarmayı düşünür. Batı Cephesi Kumandanı İsmet Paşa’ya ve Doğu Cephesi Kumandanı Karabekir Paşa’ya şifreli telgraflarla ne düşündüklerini sorar…

Karabekir ve İsmet Paşa’lar “içte ve dışta” Meclis’siz bir mücadelenin yürütülemeyeceğini bildirdiler. İsmet İnönü anılarında, Meclis’siz bir hareketin vergi bile toplayamayacağı, orduyu ayakta tutamayacağı gibi ayrıntılar anlatır. Mustafa Kemal siyasi bir kriz anındaki bu görüşünde ısrar etmez, Meclis’te tartışmalarla kriz çözülür, zaferin yolu açılır.

İsmet İnönü’nün “Hatıralar” ve Kazım Karabekir’in “İstiklal Harbimiz” adlı kitaplarını muhakkak okumak lazım.

 

GAZİ MECLİS’İN YETKİLERİ

Milli Mücadele’nin meşruiyetini ve siyasi kudretini sağlayan; Büyük Millet Meclisi’dir, hükümetin adı bile “Büyük Millet Meclisi Hükümeti”ydi.

Milli Mücadele askeri örgütlenmeden önce “kongreler”le başlamıştı, zirvesi TBMM’dir.

Mustafa Kemal Paşa da sadece kumandan değil, “Büyük Millet Meclisi Reisi” sıfatıyla kurucu liderdi.

Milli Mücadele’yi devrim komuta konseyi, merkez komitesi, komuta merkezi gibi oligarşik ve totaliter gizli örgütler değil, demokratik ve açık “Millet Meclisi” yürüttü, yeni devleti kurdu.

Bu gerçeğin “tarih” olarak kalmaması için, TBMM’nin bu sıfata uygun yetkilere sahip olması lazımdır.

Bir Amerikan Kongre üyesi, bir senatör veya temsilci ne yetkiye ve etkiye sahipse bir milletvekili de o yetkiye ve etkiye sahip olmalıdır.

İster parlamenter ister başkanlık, modern demokrasilerde “denetim ve denge” işlevi ancak güçlü yasama organlarınca yerine getirilebilir.

Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde Meclis’e verilen yetkiler, Amerikan Kongresi’nin yetkilerinin çok gerisindedir.

İktidar milletvekilleri bile “Züğürt ağa gibi olduk” diyorlar.

Başkan’ın bütün yüksek atamaları Meclis denetimine tabi olmalıdır… Milletvekilleri yürütme erki karsısında gelişmiş demokrasilerde olduğu kadar bağımsız olabilmelidir…

 

GÜÇLÜ MECLİS

Demokratik rejimlerin sağlıklı işlemesi ve başkanlık ya da parlamenter sistemlerin oturması öncelikle yasama organlarının yetkili olmasıyla ve çok geniş bir temsile dayanmasıyla gerçekleşebiliyor.

Yasama organını zayıflatan başkanlık sistemleri başarılı olamıyor; Latin Amerika ve Asya tecrübeleri...

Amerika’da başarı olmasının sebeplerinden biri Kongre’nin üstün yetkileridir.

Fransa bile 2008 yılında, “Balladur Komisyonu”nun hazırladığı raporla anayasada iki esaslı değişiklik yaptı: Parlamento’yu güçlendirdi… Yargıyı tamamen bağımsız hale getirdi, siyasiler HSK’dan çıkarıldı…

Çünkü siyasi faaliyetin “yarı başkan”da toplanması zamanla kamu oyunda yasama ve yargı kurumlarının itibarını sarsmıştı; bunun telafi etmek için parlamento ve yargı güçlendirildi.

Bu noktaya Adalet Bakanı Sayın Gül’ün dikkatini çekerim.

Amerikan tarihinde “Kongre”nin, Fransız tarihinde “parlamento” kurumunun “kurucu” işlevi, aynen, hatta fazlasıyla bizim Gazi Meclis’te de vardır.

TBMM sadece bir “kanun çıkarma” organı değildir; zafer kazanan, Lozan Antlaşmasıyla istiklalimizi tescil eden ve devlet kuran organdır. Etkili “denetim” gücü de olmalıdır.

Milletvekilleri bunun bilincinde olmalı, TBMM mutlaka gelişmiş demokrasilerdeki yetkilerle teçhiz edilmelidir.

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
berna 03 Ekim 2019 16:45
taha bey sizi karar tvde ilk kez izledim. mustafa beyle. başarılar diliyorum. yorumlarınız bi harika
KARAR OKURU 03 Ekim 2019 05:05
Atatürk'e her şey helâl, ne yaparsa yapsın öylemi? O asla yanlış yapmaz. O asla yanılmaz. 1920'lerle 2000'ler çokmu farklı? Batı o zamanda emperyalist idi. Şimdi yine emperyalist. Amerika, Avrupa, Rusya vesairenin Ortadoğu ve Akdenizde ne işleri var acaba? İade-i ziyaretemi gelmişler? El öpmeyemi gelmişler? Gözlerinizi açın ve hakikatleri görün. Gözleriniz ebediyyen kapandığında iş işten geçmiş olacak. Maksadım bu günkü yönetimi aklamak değil. Gücü olan gücünü kullanıyor. Önce vatan, millet demedikten sonra hedefe ulaşamayız. Atatürk bile vatanın ve milletin üstünde bir değer değildir.
ali namlı 02 Ekim 2019 20:43
İyi de Hocam , meclisi bu hale biz mi getirdik ! Kendi ipini kendi çeken meclis değil mi ! Böylesi iyidir , vitrinde kalsınlar ,bence müstahaklar !
KARAR OKURUMürsel 02 Ekim 2019 17:19
Milli Mücadele’yi devrim komuta konseyi, merkez komitesi, komuta merkezi gibi oligarşik ve totaliter gizli örgütler değil, demokratik ve açık “Millet Meclisi” yürüttü, yeni devleti kurdu. Bu sözler tarih ve milli hafızayla alay etmek değil mi Akyol?
cumhur 02 Ekim 2019 16:49
Ülkeye hizmet bayrak yarışı diyenler bayrağı arkadan gelene neden veremiyor?Meclis göstermelik kaldı!Yetkiler cumhurbaşkanında oldu!K.H.K. zaten kanunlar yapılıyor meclise ne gerek var?Allah sonumuzu hayırlı eylesin.Bu gidişin sonu belli oluyor.Klavuzun gereği yok yolun sonu görünüyor.Hiç te iyi görünmüyor...
KARAR OKURU 02 Ekim 2019 16:20
Atatürk tek adam değilmiydi? Tek adam geleneğini Cumhuriyetin temeline koyan o idi. İnönü devam ettirdi. Daha sonra gelenlerde güçleri yettiği kadar bu geleneği sürdürdü ve sürdürmeye çalışıyorlar. Sizin bakışınıza göre Atatürk'ün bu geleneğini en güçlü devam ettiren Recep Tayyip Erdoğan. Kötü bir gelenek olsaydı, Atatürk böyle bir geleneğin temelini atarmıydı hiç? Ne dersiniz hocam? Yine kemalistler kızacak bu yoruma muhtemelen. Nasırlarına basmış olabiliriz! Ak aktır, kara karadır. Ama herkes için!
KARAR OKURU 02 Ekim 2019 19:21
1
1920lerdeki dunya ile 2010lardaki dunya ayni mi ki boyle bir karsilastirma yaptigin icin turnayi gozunden vurdum diye seviniyorsun?
vatandaş 02 Ekim 2019 16:04
benim teklifim şu kim kazanırsa kazansın ama erdoğan cumhurbaşkanı olsun. nasıl iyimi
KARAR OKURU 02 Ekim 2019 15:19
40 + 1 icin uverturler yapiliyor. Gelecek Cumhurbaskanligi seciminde reis 50 + 1 alamayacaginin farkinda. Tek adam yorgunlugu var millette.
Bozoklu 02 Ekim 2019 14:32
I.TBMM son derece demokratik bir meclisti. Kurtuluş savaşını yürüten ve başarıya ulaştıran meclistir. Mebusların bir kısmı tüm yetkileri elinde toplamak isteyen M. Kemal Paşa'ya bu konuda muhalefet etmiş diğer konularda onu desteklemiştir. Milli mücadeleden sonra kurulan meclislerin milletvekillerinin tamamını M. Kemal Paşa belirlemiş ve atamıştır. Görünüşte seçim yapılıyordu ancak yapılanın seçimle seçmenle alakası yoktu. Adeta "Tek Adam" memleketin kaderini belirledi. I. TBMM demokrat bir meclistir. Ancak demokrat ve yurtsever mebuslar bir dama meclis kapısından bile geçememişlerdir.
Kararli 02 Ekim 2019 14:08
Arkadaslar yorumlariniz Harika hepinize hak veriyorum. Bence Asil Mesele ÖZGÜR BASIN . Türk Milleti feraset sahibidir ve bunu defalarca yapmistir. Yeterki olup bitenler Millete Namuslu BasinYayin tarafindan oldugu gibi anlatilsin..MILLETIN UYANMASINDAN Korkanlarin vay haline o zaman. GAZI Milletin Meclisini; Ögretmeniyle,Imamiyla,Hemsiresiyle ve Büyük Türk Milletinin Ferasetine inanciyla Kurdu..EGEMENLIK KAYITSIZ SARTSIZ MILLETIN Oluncaya Kadar Hoscakalin.
KARAR OKURU 02 Ekim 2019 14:06
Meclis mi kaldı Taha bey, artık sadece Erdoğan var. Yasama, yürütme, yargı = Erdoğan
KARAR OKURU 02 Ekim 2019 13:18
Belediyelerde de yüksek görevlere atamalar Belediye Meclis’lerinden geçmeli.
KARAR OKURU 02 Ekim 2019 15:54
0
Ne gereği var? Onları da Tayyip atasın!
E.K 02 Ekim 2019 13:05
Milletin Meclisindeki milletin vekillerini millet tayin etmeli. Vekiller liderlerin sofurunden, sinif arkadasindan, aile efradindan olusmamali. O zaman etkin ve yetkin olurlar...Bizim demokrasimiz lider sultasi ve siyaset esnafinin barinagi...
Sabahattin 02 Ekim 2019 14:13
0
Önseçim ve dar bölge şart
Muhtefi. . 02 Ekim 2019 13:00
Meclis MİLLETİN VEKİLLERİ. .:) .VEKİL ne zaman onların VEKİL olduğu bizlerinde ASIL.Olduğu .ŞUURUNA .!..varırsak Sorunlar çok, çok aza iner. .Işın Sırrı bizlerde Halkta,.Halk ne ise Vekilde o dur. ..istediğin kadar yaz,çiz boşunadır. .
KARAR OKURU 02 Ekim 2019 12:57
Harp zamanında bile demokrasiden vazgecilmemisti ama sonrası malum. Ve bu malum halen devam ediyor.
KARAR OKURU 02 Ekim 2019 12:13
Bizde böyle bir telep yok hocam. Amerika'da kongrenin yetkilerini alıyorum de seni vururlar. Fransa'da vurmakla kalmaz cesedini Concorde meydanında yakarlar çünkü oralarda halk iradesi vuruşa vuruşa kazandı, kralları devirdi. Bizde milli irade kavramı tepeden inme, bir grup idealist ama saftrik adam geldi, al bu milli irade, hayırlı olsun dedi. Eşek hoşaftan anlar mı? Bu gün şu anda hatta şu sayfada bile milli irade nedir içine sindirememiş padişah halife özlemiyle yanıp tutuşan adamlara sen ne anlatıyorsun. Haydan gelen huya gider demişler, ecnebiler easy come easy go derler.
KARAR OKURU 02 Ekim 2019 12:06
Karşılaştırma yaptığınız Amerikan kongresi, Fransa meclisi vb. kurumlar yetki ve etki açısından olması gerektiği gibi güçlü olabilir ama onlarda bizdeki gibi zırcahil Yelizler, iki lafı biraraya getiremeyen futbolcu eskileri, mecliste bulunma amacı kavga çıksın da en önde kafa göz patlatıp liderin gözüne gireyim diyen kabadayılar yok. Neresinden tutarsanız elinizde kalan bir sistemsizlik söz konusu. Çoğu parmak kaldırdıkları şeyin ne olduğunu bilmiyor bile.
KARAR OKURU 02 Ekim 2019 12:03
Yazık oldu değilmi sayın yazar.Bireysel inanç hülyalarınızla Devletin kolonlarına saldırırılırken de böyle yumuşak yumuşak yazıyordunuz.
haydar keleş 02 Ekim 2019 11:40
en yetkili organ millet; fertleri sekiz yıl eğitiminde seçecekleri ve seçilenlerin kalitesini artıracak çalışmalar yapılırsa mecliste farklı olur ülkede farklı olur.Ne yazık ki bu konuda düşünende az yazanda az usta kalemden detayları bekleriz
Karar Okuru 02 Ekim 2019 10:55
Gel de Kamer Genc'i rahmetle anma. Nur icinde yatsin. Milletin hakkini savunan ne vekildi ama. Simdi meclis dikensiz gul bahcesi, pardon is merkezi.
Karar Okuru 02 Ekim 2019 10:30
Sayin Akyol, son anketler sayin cummhurbaskaninin arkasinda yuzde ellibir'den cok daha az halk destegi kaldigini gosteriyor. Baskanlik sisteminde boyle durumlarda ne yapilmasi gerektigini belirleyen bir madde var mi? Yeterli halk destegi (salt cogunluk) kalmayinca bir ulke basari ve huzurla yonetilmeye devam edilebilir mi?
Karar Okuru 02 Ekim 2019 10:05
Turkiye Buyuk Millet Meclisi'ni calistiracak parlamenter sisteme donmeliyiz cabucak. Hic bir guc millet iradesinin uzerinde olmamali. Millet iradesini temsil eden sey ise meclistir. Nokta.
alemdar 02 Ekim 2019 09:59
O mecliste gerçeği olduğu gibi birbirlerinin yüzüne vuran, sözünü lafını esirgemeyen cesur mebuslar vardı. Bugün öyle mi? Hepsi genel başkanlarının memuru, biat kültürünün esiri olmuş.
Gazi Meclis'in 73 gün sonrasi tekrar acilmasina en cok sevinenler,kosa.kosa gelen milletvekilleri Meclis Restoraninda 1TL'si karsiliginda corbalarini kasiklayacaklar,baska ne isle mesgul olurlar bilmiyorum,Meclis "is baglamak'icin de cok elverisli oldugu söylenir.
Has Parti 02 Ekim 2019 02:56
Akparti ve Mhp milletvekilleri kreş öğrencileri gibi, sadee öğretmenin gözlerine bakıyorlar , Hdp milletvekilleri teneffüste cam kırmayı düşünen ortaokul ergenleri gibi, Chp milletvekilleri inşallah sınıf başkanı seçilmemde haylazlık ederim gibi, İyi Parti milletvekilleri , inşallah Chpli başkan seçilirde bende sorumluluk almadan yetki alırım gibi...Çok mu abarttım?
Karar Okuru 02 Ekim 2019 02:51
Bir zamam destek vererek bugüne katkı sağlamış olduğunuzu hatırlatmak isteriz. Ama bu eleştirel yorumların hepsi yayınlanmıyor. Şikayet edilen bu ortama Bizi getirenlere verilen destekler de öncelikle sorumludur. Bunun vicdan yükü dışında da cezası yok şimdi de kadük mecliste 40+1 konuşacaklar. Ülkeninin kaynakları tüketildi bir şeyi kalmadı. Nitelikli nüfus da hızla azalıyor. En iyisi her şeye boş verip başka yerlerde işe güce bakmak. Gençlere tavsiye bu bugünlerde
Süleyman d. 02 Ekim 2019 01:28
"GAZİ" likten MALÜLEN EMEKLİ oldu bizim MECLİS bence???
KARAR OKURU 02 Ekim 2019 05:15
0
Gereksiz ampulleri söndürmenin tam vakti!
Süleyman d. 02 Ekim 2019 07:55
0
Meclisin içine düştüğü bu fonksiyonsuzlaşma:TEMSİLİ DEMOKRASİde ısrar etmek yerine DOĞRUDAN DEMOKRASİ ye geçmemize vesile bile olabilir aslında. DOĞRUDAN DEMOKRASİNİN ülkeleri istedikleri gibi yönetenlerce - işlerine gelmeyeceği için- dillendirilmemesi normalken; KÖTÜ YÖNETİLENİN DE BU KONUDA BİR TALEBİNİN OLMAMASI ENTERESAN DEĞİL Mİ ???
KARAR OKURU 02 Ekim 2019 01:27
Meclis ektiğini biçiyor. Milletvekilleri milletin değil genel başkanların vekili böyle olunca demokrasi sözde kalıyor. Tek adamla iyice tüy diktik. Çoğulcu ve özgür bir parlamenter sistem şart... Seçim ve partiler yasası değişmeli. Ülkeye yazık etmeyin.
Karar okur 02 Ekim 2019 01:00
Başkanlık sistemi ile milletvekillerinin önemini ve anlamını kaybettiği iddiasının yoğunlukla milletvekillerinden gelmesi gerekirdi. . Sizin gibi bazı gazeteciler ve hukukçulardan yer yer de milletvekillerinden bu tespiti zaman zaman duyuyoruz. Ancak TMBMM kamuoyunda böyle bir şikayeti olduğu yönünde bir intiba bırakmadı .
Karar Okuru 02 Ekim 2019 10:04
0
Onlardan niye sikayet gelsin. Cepleri dolu. Tuzlari kuru. Oglanlari kizlari en tatli hayatlari yasiyor. Meclise milletin sahip cikmasi gerekiyor verdikleri oylarin hesabini sorarak.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN