Arşivde Ara

İran’ın en üst düzey karar alma mekanizmalarından biri olan Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’nde stratejik bir bayrak değişimi yaşandı. Cumhurbaşkanlığı kararı ve Dini Lider Ayetullah Mücteba Hamaney’in onayıyla, Konseyin Genel Sekreterliği koltuğuna Muhammed Bakır Zülkadir getirildi.

İsrail basınında yer alan iddialara göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin ABD tarafına, İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in müzakerelere açık olduğu mesajını gizlice ilettiği öne sürüldü. İddialar, İran-ABD temaslarına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

İsrail ordusu, ABD ile birlikte 28 Şubat’tan bu yana İran’a yönelik düzenlenen saldırılarda 3 binden fazla hedefin vurulduğunu açıkladı. Açıklamada, son saldırılarda da çok sayıda askeri ve istihbarat tesisinin hedef alındığı öne sürüldü.

İsrail medyasının, ABD Başkanı Trump ile müzakere yürüten "isimsiz üst düzey İranlı yetkilinin" Muhammed Bakır Kalibaf olduğu yönündeki haberlerine Tahran'dan en yetkili ağızdan yalanlama geldi. İran Meclis Başkanı Kalibaf, ABD ile hiçbir görüşme yapılmadığını vurgulayarak, bu iddiaların petrol piyasalarını manipüle etmeyi amaçlayan "sahte haberler" olduğunu belirtti.

Güney Kore Dışişleri Bakanı Cho Hyun ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi telefonda görüştü. Cho, Orta Doğu'daki durumdan endişe duyduklarını dile getirerek Hürmüz Boğazı’nda "gerekli güvenlik önlemlerinin alınması'' çağrısında bulundu.

ABD Dışişleri Bakanlığı, İran ile karşılıklı saldırıların şiddetlenmesi üzerine dünya genelindeki vatandaşları için "yüksek teyakkuz" ilan etti; diplomatik misyonlara yönelik tehditler ve hava sahası kısıtlamaları konusunda kritik bir uyarı yayımladı. Washington’dan tüm dünyadaki vatandaşlarına "hedef olma" ve "seyahat aksaması" uyarısı geldi.

ABD’de politika, spor ve eğlenceden hava durumuna kadar neredeyse her konuda bahis oynanabilen tahmin piyasaları hızla popülerleşirken, Trump ailesi de bu alana adım atıyor. Donald Trump’ın şirketi Trump Media and Technology Group, kripto para tabanlı “Truth Predict” platformunu hayata geçirmeyi planlıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ateşkes yapmak istemediğini açıklayarak ''Bilirsiniz, karşı tarafı kelimenin tam anlamıyla yok ederken ateşkes yapmazsınız." dedi.

ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sürerken, Orta Doğu’ya üç savaş gemisi ve yaklaşık 2 bin 500 deniz piyadesinin daha konuşlandırılacağı iddia edildi.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, Orta Doğu'daki gerilimin Körfez sevkiyatlarını 12 günde yüzde 39 oranında düşürdüğünü açıkladı. Lojistik ve enerji maliyetleri yükselirken, krizin 2 ayı aşması durumunda Avrupa pazarı için de risk oluşacağını vurguladı. Kimya, gıda ve hazır giyim sektörleri öncelikli etkilenen alanlar olurken, rekabetçi politikalarla yeni fırsatların kapısı aralanıyor.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik 28 Şubat'ta başlattığı savaşta üst düzey devlet ve ordu yöneticilerinin peş peşe suikasta uğramasının ardından, Dini Lider Mücteba Hamaney dikkat çeken bir mesaj yayımladı. İran İstihbarat Bakanı İsmail Hatib, Savunma Bakanı Aziz Nasırzade, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Başkanı Ali Laricani ve Besic Komutanı Gulam Rıza Süleymani'nin hayatını kaybettiği son saldırıların ardından Hamaney, Ahzab Suresi'nden alıntı yaparak direnişin süreceği vurgusunu yaptı.

Washington Post gazetesi, ABD’nin İsrail Büyükelçiliği tarafından hazırlanan ve ABD Dışişleri Bakanlığına gönderilen çok kritik bir diplomatik yazışmayı ele geçirdi. Yazışmada yer alan İsrail değerlendirmelerine göre, ağır askeri kayıplara ve dini lider Ali Hamaney’in ölümüne rağmen Tahran yönetimi pes etmedi; aksine "sonuna kadar savaşmaya hazır" bir profil çiziyor.

Netanyahu, İran’daki halka “sokağa çıkın, sizi koruyacağız” çağrısı yaparken, İsrail ve ABD’nin saldırılarında can kaybının 1348’i aştığı bildirildi.

ABD Başkanı Trump, İran’a yönelik operasyonlarda NATO müttefiklerinin desteğine artık ihtiyaç duymadıklarını söyledi.

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarıyla başlayan ve bölge geneline yayılan çatışmalar üçüncü haftasına girerken, Çin Halk Cumhuriyeti’nden insani yardım hamlesi geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı, çatışmaların vurduğu ülkelerdeki insani tahribatı hafifletmek amacıyla acil yardım paketini devreye sokacağını duyurdu.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından İran’ın misilleme kapsamında Körfez başta olmak üzere 7 Arap ülkesindeki ABD üsleri ve kritik hedeflere 17 gün içinde en az 3955 saldırı düzenlediği bildirildi. Bölge ülkelerinin savunma sistemleri yüzlerce füze ve binlerce insansız hava aracını engellediklerini açıkladı.

İran'ın yeni Dini Lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in, iki arabulucu ülke üzerinden iletilen ABD ile gerilimi düşürme ve ateşkes tekliflerini kesin bir dille reddettiği ortaya çıktı. Reuters haber ajansının üst düzey bir İranlı yetkiliye dayandırdığı özel haberine göre Hamaney, katıldığı ilk dış politika oturumunda ABD ve İsrail'e karşı intikam yeminini yineleyerek, "ABD ve İsrail diz çökene, yenilgiyi kabul edene ve tazminat ödeyene kadar barışın zamanı değil" restini çekti.

İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, ABD ve İsrail kaynaklı olduğu öne sürülen hava saldırısından, evine füze isabet etmeden kısa süre önce bahçeye çıkması sayesinde kurtuldu. The Telegraph tarafından sızdırılan ses kayıtları, saldırının ayrıntılarını ve İran’daki liderlik krizini gözler önüne serdi.

ABD istihbarat raporlarına dayandırılan değerlendirmelere göre, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’tan bu yana sürdürdüğü saldırılara rağmen İran’da yönetim zayıflamak yerine daha merkezi ve sert bir yapıya yöneldi. Raporda, askeri kayıplara rağmen iç güç dengelerinde çözülme yaşanmadığı öne sürüldü.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, dünya genelindeki ABD diplomatlarına “İran kaynaklı artan saldırı riski” nedeniyle görev yaptıkları ülkelerde hükümetleri acil önlem almaya teşvik etmeleri yönünde talimat verdiği öne sürüldü. İddia, ABD basınında yer alan ve iç yazışmalara dayandırılan haberlerle gündeme geldi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik saldırıların 16’ncı gününde operasyonların yoğun şekilde sürdüğünü açıkladı. CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, düzenlenen saldırılarda İran’a ait 100’den fazla donanma gemisinin imha edildiğini ve 90’dan fazla askeri hedefin vurulduğunu bildirdi.

Trump'ın krizleri anlık kararlar ve doğaçlamalarla çözme stratejisi, İran savaşında duvara çarptı. Axios'un Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı özel analizine göre; "Destansı Öfke Operasyonu" üçüncü haftasına girerken, Trump'ın yakın çevresinde savaşa girmenin bir hata olduğuna dair "pişmanlık sendromu" baş gösterdi. Kara birlikleri olmadan Tahran rejiminin devrilemeyeceğinin anlaşılmasıyla birlikte ABD yönetiminin krizin Eylül ayına kadar uzamasına hazırlandığı belirtiliyor.

İsrail ordusu, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları kapsamında Tahran’daki Mehrabad Havalimanı’nda bulunan ve eski İran lideri Ali Hamaney tarafından kullanıldığı iddia edilen bir uçağın hedef alındığını ileri sürdü. Açıklamada, söz konusu uçağın üst düzey yetkililer tarafından da kullanıldığı öne sürüldü.

Prof. Dr. Fikret Karaman, 2003’te ABD’nin Irak’ı işgaliyle başlayan ardından Arap Baharı sırasında Libya ve Mısır’da yaşananlar ile son olarak da İran’a yapılan saldırılara sessiz kalan İslam dünyasını eleştirdi. İslam İşbirliği Teşkilatı’nı “Bu ve benzeri gelişmeler karşısında İslam dünyası haklılığını ve mağduriyetini gündeme getiremezse yarın oluşacak haksızlıklar karşısında daha zayıf kalacağı tartışmasızdır” diye uyardı.

The Washington Post, Trump’ın askeri başarıyı siyasi bir zafere dönüştürmek istediğini ancak İran’ın elindeki stratejik kozların bu planı sekteye uğratabileceğini yazdı. Gazeteye göre Hürmüz’deki kriz, nükleer stoklar ve Tahran’daki rejimin direnci, tek taraflı bir zafer ilanını güçleştiriyor.

ABD Başkanı Trump, İran’ın petrol kalbi Hark Adası’nın büyük kısmının vurulduğunu açıklarken, yeni dini lider Mücteba Hamaney’in ölmüş olabileceği iddiasını ortaya attı. Trump "Saldırılarımız çoğunu yerle bir etti. Ancak sırf eğlence olsun diye birkaç kez daha vurabiliriz" dedi.

Kudüs Günü yürüyüşü sırasında Tahran’ın merkezinde meydana gelen patlama, İran’da savaşın cephe hattının ötesine taşındığı mesajını güçlendirdi. Resmî olmayan ilk bilgilere göre en az bir kişinin öldüğü olay sonrası sosyal medyaya yansıyan görüntüler, meydandaki kalabalığın korkuyla dağılmak yerine sloganlarla tepki verdiğini ortaya koydu.

Beyaz Saray ABD-İsrail'inTahran yönetimine başlattığı saldırılarda İran'ın balistik füze kapasitesinin fiilen yok edildiğini açıkladı. Öte yandan ''muazzam sonuçlar'' alındığını aktaran Beyaz Saray, ''İran üzerinde tam ve mutlak hava üstünlüğü sağlandı" dedi.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı hava operasyonları ikinci haftasını geride bırakırken, küresel enerji piyasaları tarihin en çalkantılı dönemlerinden birini yaşıyor. Jeopolitik riskler ve Hürmüz Boğazı’ndaki arz güvenliği endişeleriyle Brent petrol iki haftada yüzde 42, doğal gaz ise yüzde 57 oranında değer kazandı.

ABD Savunma Bakanı Hegseth, İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in saldırılarda ağır yaralandığını ve "sakatlandığını" iddia ederek, Tahran yönetimine yönelik askeri operasyonların dozunun bugün en üst seviyeye çıkarılacağını duyurdu. Pentagon'da düzenlenen basın toplantısında konuşan Hegseth, Hamaney'in halka sadece yazılı mesaj iletebilmesini "fiziksel yetersizlik" ve "korku" olarak nitelendirdi.

ABD ulusal güvenlik yetkililerinin, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma ihtimalini planlama sürecinde yeterince dikkate almadığı öne sürüldü. CNN’in haberine göre, ABD Kongresi’ne sunulan brifinglerde bu riskin önceden öngörülmediği kabul edildi.

İngiliz basınında yer alan bir haberde, ABD’nin İran’a düzenlediği saldırılarda yıllarca yetecek miktarda önemli mühimmat kullandığı öne sürüldü. Haberde, özellikle Tomahawk füzelerinin yoğun şekilde kullanıldığı ve bu mühimmatın yeniden tedarik edilmesinin uzun sürebileceği iddia edildi.

Orta Doğu'da devam eden topyekûn savaş sırasında Irak hava sahasında ABD'ye ait dev bir KC-135 yakıt ikmal uçağının düşmesi, büyük bir bilgi savaşına dönüştü. Iraklı milisler uçağı kendilerinin vurduğunu iddia ederken, ABD olayın "dost veya düşman ateşi" olmadığını ve iki uçağın karıştığı bir kaza yaşandığını savundu. Tartışmalara İsrail basınından sızdırılan bazı fotoğraflar yeni bir boyut kazandırdı.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a başlattığı askeri operasyonların ardından İran’ın karşı saldırılarında Körfez ülkelerine binlerce füze ve insansız hava aracı yöneltildi. Derlenen verilere göre saldırılarda en fazla hedef alınan ülke Birleşik Arap Emirlikleri olurken, İsrail de yüzlerce füze ve İHA ile hedefler arasında yer aldı.

ABD istihbaratı, ABD ve İsrail’in yaklaşık iki haftadır süren yoğun saldırılarına rağmen İran yönetiminin ülke üzerindeki kontrolünü büyük ölçüde koruduğunu değerlendirdi. Yetkililer, İran’da rejimin kısa vadede çökmesinin beklenmediğini belirtti.

ABD ve İsrail operasyonlarının başladığı günden bu yana yeraltı sığınağında olduğu ve ağır yaralandığı iddia edilen İran'ın yeni Dini Lider Mücteba Hamaney, göreve seçildikten sonraki ilk resmi açıklamasını yaptı. Hamaney, komşu ülkelere topraklarındaki ABD üslerini derhal kapatmaları çağrısında bulundu.

Financial Times, ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü ve tüm bölgeyi kan gölüne çeviren savaşın perde arkasındaki askeri entegrasyonu mercek altına aldı. İsrail'in 1948'den bu yana ilk kez bir başka orduyla "eşit ortak" olarak taarruz savaşı yürüttüğünü yazan FT; Hamaney suikastının İsrail'e devredilmesinden, komutanların "günde 5 bin telefon görüşmesi" yapmasına ve Trump yönetimiyle Tel Aviv arasında baş gösteren hedeflere dair çatlaklara kadar birçok detayı ifşa etti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakeyi, İtalyan gazetesi Corriere della Sera’ya verdiği röportajda İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in saldırılar sırasında yaralandığını ancak durumunun iyi olduğunu açıkladı. Bakeyi, “Yaralı ancak kendini iyi hissediyor” dedi.

İran’da 28 Şubat’ta gerçekleşen ve dini lider Ali Hamaney’in ölümüyle sonuçlanan hava saldırısının yankıları sürerken, ülkenin yeni lideri ilan edilen Mücteba Hamaney’in de aynı saldırıda ağır yaralandığı ortaya çıkmıştı. İran’ın Güney Kıbrıs Büyükelçisi Salarian, Hamaney'in sağlık durumunun kamuoyuna açıklanandan daha ciddi olduğunu doğruladı: Bacaklarından, elinden ve kolundan ciddi darbeler aldığını biliyoruz. Konutu tamamen yıkan o patlamadan sağ kurtulmuş olması bile büyük bir şans.

Kuveyt ordusunun sosyal medya hesabından yapılan açıklamada İran tarafından insansız hava araçları (İHA) ve balistik füzelerle düzenlenen saldırıların hava savunma sistemleri tarafından engellendiği açıklandı.

İran’ın Hürmüz Boğazı kozu küresel piyasaları alt üst ederken Trump’ı da kendi kamuoyunda zora soktu. İran’a yönelik hızlı sonuç alma planı suya düşen Trump, bölgeden çıkmanın yolunu aramaya başladı. Ancak savaşı daha da uzatmak isteyen müttefiki İsrail, Amerika’yı çatışmanın içinde tutmanın peşinde...

Ortadoğu’nun modern siyasi tarihi bize bölgenin en temel sorunlarından birinin bölgesel özerklik eksikliği olduğunu gösteriyor. Bölge ülkeleri kendi aralarında sağlıklı bir işbirliği zemini oluşturamazsa Orta Doğu’nun geleceği yine dış aktörlerin stratejik hesapları tarafından belirlenecektir. Ortak bir stratejik vizyon geliştirilemezse bölgenin kaderi dış güçlerin tasarladığı güvenlik projeleri tarafından şekillendirilmeye devam edecektir.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti grup toplantısında konuştu. Erdoğan "Emeklilerimizin bayram ikramiyelerini bayram öncesi hesaplara yatırıyoruz. Bu ayki emekli maaş ödemelerini öne çekerek 14 Mart’tan itibaren ödemeye başlıyoruz." dedi.

Körfez'deki savaş nedeniyle küresel petrol ticareti durma noktasına gelirken ve petrol 90 dolar bandında seyrederken, ABD basını dünyayı şaşırtan bir "hayalet filo" operasyonunu ifşa etti. CNBC'nin uydu takip verilerine dayandırdığı özel haberine göre; Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasına ve mayın kabusuna rağmen İran, takip sistemlerini kapatan 'karanlık' gemilerle Çin'e savaşın başından bu yana yaklaşık 12 milyon varil petrol ulaştırmayı başardı.

İran’da dini liderlik görevine getirilen Mücteba Hamaney’in göreve başlamasının ardından yaşanan gelişmeler dikkat çekti. İran devlet televizyonuna bağlı bir Telegram kanalında, İsrail’i hedef alan bir füzenin üzerine yazılmış mesajın yer aldığı fotoğraf paylaşıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, Türk hava sahasının ihlal edilmesine dair net mesajlar verdi. Pezeşkiyan ise Gaziantep’e düşen mühimmat parçalarının İran kaynaklı olmadığını savunarak, olayın aydınlatılması için "ortak soruşturma ekibi" kurulmasını teklif etti.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, İran'ın, başkent Manama'ya düzenlediği saldırılarda 1 kişinin yaşamını yitirdiği, çok sayıda yaralı olduğu aktardı.

Erdoğan ile Mesud Pezeşkiyan arasındaki telefon görüşmesinde bölgedeki gerilim ele alındı. Erdoğan diplomasi kapısının açılması gerektiğini vurgularken, Pezeşkiyan Türkiye hava sahasına giren füzenin İran kaynaklı olmadığını ve konunun araştırılacağını söyledi.