Dünyanın önde gelen ekonomi gazetelerinden Financial Times (FT), ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed Başkanı Jay Powell’a karşı başlattığı soruşturmayı manşetine taşıdı. Gazete, Trump'ın Merkez Bankası'na yönelik baskısını, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 2019 yılında Murat Çetinkaya'yı görevden almasıyla kıyaslayarak, "O dönem Türkiye'de uzun süreli bir ekonomik istikrarsızlık başlamıştı" uyarısında bulundu.
"ERDOĞAN YOLUNA ÇIKANI GÖREVDEN ALMIŞTI"
Haberde, Trump'ın bugünkü tavrının geçmişteki bir örneği şu ifadelerle anlatıldı:
"Ortodoks olmayan ekonomik görüşlere sahip bir başkan, ülkesinin merkez bankası başkanının yoluna çıktığına karar verdi ve harekete geçmek için küresel normları bir kenara itti. Bu başkan Türkiye'den Recep Tayyip Erdoğan, yıl ise 2019'du."
FT, Erdoğan'ın o dönem Murat Çetinkaya'yı sansasyonel bir şekilde görevden alarak yerine "daha uysal" bir aday getirdiğini hatırlattı. Gazete, bu hamlenin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisini ise, "Türk lirasının çakıldığı ve enflasyonun fırladığı uzun bir ekonomik istikrarsızlık döneminin başlangıcı oldu" ifadeleriyle okuyucularına aktardı.
"ABD'DEKİ DURUM DAHA DA VAHİM OLABİLİR"
Makalede, Türkiye örneği verildikten sonra ABD'deki durumun bir adım daha öteye gittiğine dikkat çekildi. Erdoğan yönetiminin bile ülkenin en üst düzey bankacısının "suçlu" olabileceğini ima etmediği belirtilen analizde, ABD'de ise durumun farklı olduğu vurgulandı.
Trump yönetiminin, Fed Başkanı Jay Powell hakkında Fed merkez binasındaki 2,5 milyar dolarlık tadilatı gerekçe göstererek federal soruşturma açması, "benzeri görülmemiş bir baskı" olarak nitelendirildi. Powell, bu soruşturmanın Trump'ın faizleri düşürtmek için uydurduğu bir bahane olduğunu savunarak Adalet Bakanlığı'na sert çıkmıştı.
"ABD ARTIK KÖTÜ ÖRNEK OLUYOR"
Analizde görüşlerine yer verilen eski Hollanda Merkez Bankası Başkanı Klaas Knot, ABD'nin bugüne kadar serbest piyasa ekonomisi kurumlarının koruyucusu ve lideri olduğunu hatırlatarak, "Görünen o ki, şimdi tamamen farklı bir örnek oluşturmayı seçtiler" değerlendirmesinde bulundu.
Gazete, Trump'ın "Maga" (Make America Great Again) vizyonu doğrultusunda Fed'i yeniden dizayn etme çabasının ve Powell'ı "kriminal soruşturma" ile tehdit etmesinin, ABD'nin küresel ekonomik liderliğine ve kurumlarına olan güvene büyük zarar verdiği uyarısında bulundu.
2019'DA NE OLMUŞTU?
Financial Times'ın işaret ettiği 2019 yılındaki görevden alma süreci, Türkiye ekonomisinde önemli bir kırılma noktası olarak tarihe geçmişti. Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya, 6 Temmuz 2019 Cumartesi gecesi yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle görevden alınmıştı. Resmi açıklamada herhangi bir gerekçe belirtilmezken, bu karar piyasalarda şok etkisi yaramıştı.
"LAF DİNLEMİYORDU"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görevden almanın ardından yaptığı açıklamalarda, Çetinkaya'nın faiz indirim taleplerine direnmesini gerekçe göstermişti. Erdoğan, partisinin grup toplantısında konuya ilişkin, "TCMB başkanını görevden alma yetkisini aldık. Kendisine ekonomi toplantılarında defalarca faizi indirmesi gerektiğini söyledik. 'Faiz düşerse enflasyon düşer' dedik. Ama laf dinlemiyordu" ifadelerini kullanmıştı.
YÜZDE 24 FAİZ VE 2018 KRİZİ
Nisan 2016'da göreve gelen ve süresi normal şartlarda 2020'de dolacak olan Çetinkaya, 2018 yılında yaşanan Rahip Brunson krizi ve döviz şoku sonrası politika faizini yüzde 24'e kadar yükseltmişti. Sıkı para politikasını savunan Çetinkaya yönetimi, enflasyonu kontrol altına almak için faiz indirimlerine direniyordu.
