10 Mart Mutabakatı’na ayak direyen PKK’nın Suriye uzantısı YPG/SDG, 44 saatlik çatışma sonrası 18 Ocak’ta ‘tam entegrasyon’ mutabakatına imza atmıştı. Hava muhalefeti gerekçesiyle mutabakata elektronik imza atan SDG lideri Mazlum Abdi, önceki gün Şam’a giderek Cumhurbaşkanı Şara ve ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ile bir araya geldi. Beş saat süren görüşmede ‘İmzam geçersiz’ diyen Abdi, art arda taleplerini sıraladı ve beş günlük süre istedi. Şara, gün sonuna kadar süre verince tansiyon yükseldi.
TRUMP'TAN ŞARA'YA TAM DESTEK
Talepleri karşılanmayan Mazlum Abdi bu kez 10 binin üzerindeki IŞİD'li mahkum kozunu kullandı. Hapishanelerdeki IŞİD'li tutukluların kaçma riski olduğunu ileri sürdü. Barrack, 'Bu meseleyi kaos için kullanma' dedi. Toplantı sonrası Trump ile Şara telefonda görüştü. Trump, önceliklerinin IŞİD hapishaneleri olduğunu, Amerikan güçlerine Suriye devletiyle işbirliği yapması talimatı verdiğini söyledi, Perşembeye kadar süre istedi. Serbest bırakılan IŞID'li teröristleri yakalamak için Suriye ordusu Haseke'ye girdi. 81 mahkum ele geçirilirken diğerlerinin arandığı kaydedildi.
ABD’DEN GÜVENLİK KALKANI
Suriye ordusu bölgedeki aşiretlerle birlikte Haseke, Ayn el -Arab ve Şaddadi’ye operasyon düzenlerken, ABD ordusu özel kuvvetleri de IŞİD’li mahkumların tutulduğu kentteki hapishanenin etrafında kaçışları önlemek için güvenlik çemberi oluşturdu.
ŞAM'IN GÜVENLİĞİ ANKARA'NIN GÜVENLİĞİDİR
SDG/YPG yuvalandığı sahalardan Suriye ordusunun müessir mücadele yeteneğiyle sökülmüş, Fırat’ın batısından sürüp çıkarılmıştır. Sadece Fırat’ın batısı değil, Fırat’ın doğusunda da mıntıka temizliği bütüncül ve eşgüdüm halinde hayata geçirilmelidir. Şam’ın güvenliği Ankara’nın güvenliğidir. Suriye halkının selamet ve birliği Türk milletiyle bir ve aynıdır.
YENİLEN SDG'NİN SON TEHDİDİ IŞİD
Şam yönetimine karşı kaybeden SDG’nin IŞİD kartını çekti. Bölgede iki taraf arasında yaşanan çatışmalar nedeniyle güvenlik açığı oluşan hapishanelerde binlerce IŞİD’li teröristin firar ettiği belirtildi. Ancak Şam yönetimi Haseke’ye bağlı Şeddadi kentindeki hapishaneden IŞİD’li teröristlerin serbest bırakılmasından SDG’yi sorumlu tuttu. ABD Büyükelçisi Barrack’ın da SDG Komutanı Abdi’yi tutuklu terör örgütü üyeleri konusunda uyardığı iddia edildi.
Suriye’de bütünleşme sürecinin en kritik virajı olan Şara-Abdi görüşmesinden ‘uzlaşma’ yerine ‘restleşme’ çıktı. Rudaw’ın PYD kaynaklarına dayandırdığı bilgilere ve Şam cephesinden gelen açıklamalara göre; Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara ile SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi arasındaki görüşme, Şam’ın ‘koşulsuz teslimiyet’ ısrarı nedeniyle tıkandı. Dışişleri ve Savunma Bakanlarının da hazır bulunduğu, 3 saatten fazla süren kesintisiz toplantıda masaya konulan teklifler ve sert pazarlıklar gün yüzüne çıktı. Şam kaynaklarına göre Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, görüşmede Mazlum Abdi’ye, SDG’nin PKK ile bağını tamamen koparması ve merkezi yönetimle anlaşması karşılığında Suriye Savunma Bakan Yardımcılığı görevi ve Haseke Valisi’ni belirleme teklifinde bulundu.
KİLİT NOKTA: HASEKE VE KOBANİ
Görüşmenin çökmesine neden olan asıl kriz ise Haseke ve Kobani’nin (Ayn el-Arab) askeri durumu üzerinde yaşandı. Mazlum Abdi, Haseke’nin SDG güçlerinin kontrolünde kalmasını talep etti. Bu talebi kesin bir dille reddeden Şara, şehrin güvenliğinin Suriye İçişleri Bakanlığı güçlerine devredilmesi ve devlet otoritesinin şehre girmesi konusunda ısrar etti. PYD kaynakları, hükümetin Kobani ve Haseke’nin ‘direnmeden ve koşulsuz’ teslim edilmesini istediğini doğruladı. Zirvenin en gerilimli anı ise finalde yaşandı. Şam’ın şartlarını değerlendirmek ve örgüt liderliğiyle görüşmek için 5 gün süre isteyen Mazlum Abdi’ye, Ahmed Şara’dan sert bir ültimatom geldi. Şara, süre talebini reddederek “Cevap için gün sonuna kadar vaktiniz var. Aksi takdirde Haseke meselesi güç kullanılarak çözülecektir” uyarısında bulundu. Görüşmenin başarısızlıkla sonuçlanmasının hemen ardından Suriye İçişleri Bakanlığı, SDG’ye yönelik ağır suçlamalar içeren bir bildiri yayımladı. Bakanlık, Haseke’ye bağlı Şeddadi kentindeki hapishaneden IŞİD’li teröristlerin kaçırılmasından veya serbest bırakılmasından SDG’yi sorumlu tuttu. Açıklamada “IŞİD’li tutuklular meselesi YPG/SDG tarafından medyada yanıltıcı şekilde sunulmakta ve siyasi şantaj aracı olarak kullanılmaktadır” denildi. Suriye İçişleri Bakanlığı açıklamasında dikkat çeken en önemli detay ise ABD’ye yönelik mesaj oldu. Şam yönetimi, bölge güvenliği ve istikrarının sağlanması için “ABD tarafı ile doğrudan koordinasyon sağlamaya hazır olduğunu” bildirdi. Bakanlık, cezaevlerinin yönetimini uluslararası standartlarda devralmaya hazır olduklarını ve özel kuvvetlerin bölgede konuşlandığını duyurdu. Ardından ABD Özel Kuvvetleri’nin Hasake’de IŞİD’lilerin tutulduğu hapishane çevresinde firarları engellemek için sevkedildiği görüldü.
SDG: BİNLERCE IŞİD’Lİ FİRAR ETTİ
Şam’da görüşmeler sürerken Suriye Arap ordusu ile Suriye’nin Rakka kentindeki El-Aktan Cezaevi’ni kontrol altına almak amacıyla saldırıya geçen Suriye Arap ordusu ile SDG’li silahlı gruplar arasında yaşanan çatışmalar sonrası SDG grupları cezaevi çevresinden çekildi. Çekilme sonrası El-Aktan cezaevinden de binleri bulan ŞİD’li tutuklunun firar ettiği bildirildi. Doğrulanamayan iddiaya göre cezaevinde 5 bin IŞİD üyesi tutuluyordu. Merkezi Şam yönetimi tarafından yapılan açıklamada, bölgede yapılan operasyonlar kapsamında cezaevinden kaçan bazı IŞİD’li tutuklunun yakalandığı belirtildi. SDG’nin kontrolünde bulunan ve IŞİD’lı ailelerin kaldığı El-Hol kampı ile cezaevinden de IŞİD’li tutukluların kaçtığı iddialar arasında. Şeddadi’den tamamen çekildiğini açıklayan SDG, Işidlilerin firarından Şam’ı, Şam yönetimi ise SDG’yi suçladı.
BARRACK: KARARLARI SEN DEĞİL KANDİL VERİYOR
Suriye’de önceki gün ‘anlaşma’ beklentisiyle başlayan ancak ‘savaş tehdidiyle’ sonlanan Şara-Abdi zirvesinin perde arkasındaki diyaloglar sızdı. Suriyeli kaynaklara dayandırılan bilgilere göre, ABD Başkanı Trump’ın Temsilcisi Tom Barrack’ın da katıldığı toplantıda tansiyon hiç düşmedi. Toplantının başında Şara, Abdi’ye tek bir soru yöneltti: “Dün elektronik ortamda imzaladığımız anlaşmayı uygulayacak mısınız?” Abdi’nin yanıtı ise ipleri kopardı: “Anlaşmaya bağlı değilim ve gerçekleşen elektronik imzayı tanımıyorum. Şartları görüşebilmemiz için önce askeri konvoyları durdurun.” Şara bu talebi “Müzakereye yer yok. Konvoylar durmayacak. Devletin sahada yaptığı her şey anlaşma dahilindedir” diyerek reddetti. Abdi’nin anlaşmayı inkar etmesi üzerine ABD Temsilcisi Tom Barrack’ın öfkelendiği belirtildi. Barrack’ın Abdi’ye sert çıkarak şunları söylediği iddia edildi: “Erbil’deki görüşmemizin ardından seni tamamen çöküşten kurtardıktan sonra, Başkan Şara’nın önünde beni utanç verici bir duruma düşürdün. Bu ahlaksız bir inkardır. 10 Mart anlaşmasına uymadın, şimdi de 18 Ocak anlaşmasını inkar ediyorsun.” Barrack’ın bu sözlerin ardından toplantı salonunu terk ettiği bildirildi. Krizin derinleşmesi üzerine Abdi, ABD’li elçi aracılığıyla 5 günlük bir uzatma süresi istedi. Ancak Barrack, Abdi’nin iradesinin PKK yönetiminde olduğunu ima ederek bu talebi şu sözlerle reddetti. Köşeye sıkışan Abdi’nin, IŞİD tutuklularının kaçma riski olduğunu söyleyerek tehditte bulunması üzerine Barrack’ın yanıtı net oldu: “Aptalca davranıp bu meseleyi kaos yaymak için kullanma. Uçaklarımız tüm bölgeyi izliyor, bu meseleyle kararlı şekilde ilgileneceğiz.”
YIKA YIKA ÇEKİLİYOR
Suriye’nin Rakka kentinde SDG’nin Fırat Nehri üzerindeki stratejik öneme sahip eski ve yeni iki köprüyü havaya uçurması, nehrin iki yakasında yaşayan sivilleri insani krizle karşı karşıya bıraktı. Köprülerin yıkılmasıyla araç ve yaya ulaşımı kesilirken, halk günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve karşıya geçmek için yüksek ücretler talep eden teknelere yönelmek zorunda kaldı. Öte yandan Kandil’deki PKK liderlerinden Murat Karayılan, SDG’ye yönelik operasyonun Öcalan’ın başlattığı süreci boşa çıkarmayı hedeflediğini savundu. ‘SDG’yi yalnız bırakmayacağız’ diyen Karayılan Kuzey Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin kazanımlarının da tehlikede olduğunu iddia etti.
SURİYE ORDUSU HASEKE’YI KUŞATIYOR
Suriye ordusu Rakka ve Deyrizor yönlerinden ilerliyor. Suriye ordusunun Haseke kentinin güney hattına ulaştığı bildirildi. Ordu birlikleri ile Arap aşiret unsurlarının, Haseke’nin güneyinde yer alan Panorama Kavşağı’na kadar ilerleme kaydettiği belirtildi. Güçlerin Rakka ve Deyrizor istikametlerinden hareket ederek bölgeye ulaştığı ifade edildi.
YPG YUVALANDIĞI YERDEN SÖKÜLDÜ
MHP Lideri Bahçeli, Suriye’deki son gelişmelere ilişkin ‘SDG/YPG yuvalandığı sahalardan Suriye ordusunun müessir mücadele yeteneğiyle sökülmüş, nihayet Fırat’ın batısından sürüp çıkarılmıştır’ dedi. Halep, Rakka ve Deyrizor’un baskı ve işgalden kurtarıldığını belirten Bahçeli, ‘Şam’ın güvenliği Ankara’nın güvenliğidir’ ifadesini kullandı.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, TBMM Grup Toplantısı’nda yaptığı konuşmada Suriye’deki son gelişmeleri değerlendirerek “SDG/YPG yuvalandığı sahalardan Suriye ordusunun müessir mücadele yeteneğiyle sökülmüş, nihayet Fırat’ın batısından sürüp çıkarılmıştır” dedi. Halep, Rakka ve Deyrizor’un baskı ve işgalden kurtarıldığını belirtti. Şam yönetimiyle SDG/YPG arasında imzalanan 14 maddelik entegrasyon anlaşmasını “anlamlı ve hayırlı bir sonuç” olarak niteleyen Bahçeli, “Kürt kardeşlerimiz başka, SDG/YPG başkadır. SDG/YPG terör örgütüdür, Kürt kardeşlerimizi temsil etmesi kuyruklu yalan, A’dan Z’ye hayal mahsulüdür” dedi. Sözlerine devam eden Bahçeli “Gerçekten de Suriye’de tezahür eden SDG, YPG provokasyonlarını 27 Şubat Barış ve Demokratik Toplum sürecini baltalama girişimi olarak gören ve gösteren bizzat PKK’nın kurucu önderliğidir. SDG, YPG’nin devlet içinde devlet gibi hareket eden fiili ve mütecaviz tutumun sürdürülebilirliği kesinlikle yoktur. Bu nedenle sadece Fırat’ın batısı değil, Fırat’ın doğusu da Ayn el Arap’tan Kamışlı’ya kadar faal halde bulunan terörist faaliyetlerin kökü kurutulmalı, mıntıka temizliği bütüncül ve eşgüdüm halinde hayata geçirilmelidir” ifadesini kullandı.
Bahçeli ‘en düşük emekli maaşının insanca yaşanabilecek seviyeye getirilmesi’ talebinin arkasında durdu: “MHP, Cumhur İttifakı ortağıdır ancak iktidar ortağı değildir.” MHP lideri, CHP’yi hedef alarak çağrısının arkasında durdu: “Hatırlarsanız en düşük emekli maaşının sefalet ücretine değil insanca yaşayabilecekleri seviyeye getirilmesini söylemiştim. Sözlerimizin sonuna kadar arkasında ve emeklilerimizin yanındayız. Biz ne söylediysek onu yapar, ne yapmışsak onu anlatır ve sahipleniriz. CHP’nin iç çekişmelerine, yolsuzluk siyasetine aklımız ermez. MHP, Cumhur İttifakı ortağıdır ancak iktidar ortağı değildir. İttifak ortağı olarak da Cumhurbaşkanlığı kabinesinin ülkenin kalkınmasındaki aldığı kararlara destek olmak siyasi ahlakımızın gereğidir. Biz boş işlerle uğraşmıyoruz. Teneke gürültüsüne kulak asmıyoruz.” İstanbul Güngören’de öldürülen 17 yaşındaki Atlas Çağlayan’ı anan Bahçeli, ülkedeki ahlaki çöküşe dikkat çekti. “Cinnet, cinayet, sanal bahis, kumar, uyuşturucu, bireysel ve toplumsal şiddet eş zamanlı mesafeler alıyor” diyen Bahçeli, şunları söyledi: “Milli ahlak milletin kurtuluşudur. Milli ahlaktan uzaklaşmak, milli ruhu kaybetmekle eşdeğerdir.” Bahçeli, sanat ve medya dünyasında yaşanan skandallara sert tepki göstererek şu çağrıyı yaptı: “Uyuşturucunun tacirlerine, torbacı alçaklara çocuklarımızı ablukaya alan şerefsizlere haddini bildirmek, bunların başına dünyayı yıkmak bugün değilse ne zaman yapılacaktır?”
