Dünyada durdu Türkiye'de uçuşa geçti: Gıda fiyatlarını 'kur' çarptı

Dünyada durdu Türkiye'de uçuşa geçti: Gıda fiyatlarını 'kur' çarptı

FAO’ya göre küresel gıda fiyatları mayısta büyük ölçüde değişmedi. Gıda Fiyat Endeksi 130,8 puanla nisana göre % 0,2 gerilerken, tahıl fiyatları % 2,6, şeker fiyatları %7,5 arttı. Verileri Türkiye açısından değerlendiren İris Cibre, “Gıda enflasyonunu kur etkisinden arındırdığımda FAO’nun aslında altında ve 2015’ten beri yüzde 7 artış gösterirken. Nominal bakıldığında, FAO 29, TÜİK gıda 1990 yüzde artış kaydetti” dedi. Cibre, “Kısaca, kurun etkisini oldukça hafife alıyoruz" ifadelerini kullandı.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) yayımladığı mayıs ayı raporuna göre, küresel gıda fiyatları genel olarak yatay bir seyir izledi. FAO Gıda Fiyat Endeksi (FFPI), mayısta 130,8 puan olarak gerçekleşirken, nisandaki revize edilmiş seviyesine göre 0,2 puanlık düşüş gösterdi. Kuruluş, tahıl ve şeker fiyatlarındaki yükselişin bitkisel yağlar ve süt ürünlerindeki gerilemeyle dengelendiğini bildirdi.

Endeks, geçen yılın aynı ayına göre 3,7 puan daha yüksek gerçekleşirken, Mart 2022’de görülen tarihi zirvenin ise 29,4 puan altında kaldı.

"KURUN ETKİSİNİ OLDUKÇA HAFİFE ALIYORUZ"

FAO verilerinin ardından Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre’nin yaptığı değerlendirme de dikkat çekti. Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Cibre, uluslararası gıda fiyatları ile Türkiye’deki gıda fiyatları arasındaki farkın kur etkisi dikkate alındığında daha net görüldüğünü savundu.

Paylaştığı grafikte FAO Gıda Endeksi ile TÜİK’in gıda fiyat endeksini karşılaştıran Cibre, şu ifadeleri kullandı:

“Çarpıcı bir grafik; Gıda enflasyonunu kur etkisinden arındırdığımda FAO’nun aslında altında ve 2015’ten beri yüzde 7 artış gösterirken. Nominal bakıldığında, FAO yüzde 29, TÜİK gıda 1990 yüzde artış kaydetti.”

Cibre, değerlendirmesinde Türkiye’deki gıda fiyatlarındaki artışın önemli bölümünde döviz kuru etkisinin belirleyici olduğuna işaret ederek, “Kısaca, kurun etkisini oldukça hafife alıyoruz…” ifadelerini kullandı.

TAHIL FİYATLARI YÜKSELİŞİNİ SÜRDÜRDÜ

FAO Tahıl Fiyat Endeksi mayısta 114,3 puana yükselerek aylık bazda yüzde 2,6 arttı. Endeks, geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 4,9 daha yüksek seviyede gerçekleşti.

Rapora göre yükseliş, başlıca tahıl ürünlerinin tamamında görüldü. Dünya buğday fiyatları üst üste dördüncü ayda da arttı. ABD başta olmak üzere önemli ihracatçı ülkelerde hasat beklentilerinin zayıflaması ve yakıt ile gübre maliyetlerindeki yükseliş fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.

Mısır fiyatları ise güçlü ithalat talebi, Brezilya ve ABD’deki sıkı arz görünümü ile enerji fiyatlarının etanol talebini desteklemesi nedeniyle yükseldi. Sorgum ve arpa fiyatları da küresel buğday ve mısır piyasalarındaki sıkılaşmanın etkisiyle artış gösterdi.

FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi de mayısta yüzde 2,7 yükseldi. Asya’daki bazı büyük ihracatçı ülkelerde hava koşullarına ilişkin endişeler ve petrol fiyatlarındaki artış bu yükselişte etkili oldu.

BİTKİSEL YAĞLARDA YILIN İLK AYLIK DÜŞÜŞÜ

Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi mayısta 185 puana gerileyerek bir önceki aya göre yüzde 4,6 düştü. Böylece endeks, 2026 yılının başından bu yana ilk kez aylık bazda gerilemiş oldu.

Düşüşte palm ve soya yağı fiyatlarındaki zayıflama belirleyici oldu. Palm yağı fiyatları, küresel ithalat talebinin zayıflayacağı beklentisi ve ham petrol piyasalarındaki belirsizliklerin etkisiyle geriledi.

Soya yağı piyasasında ise Güney Amerika’da mevsimsel olarak artan ihracat arzı fiyatları aşağı çekerken, ABD’deki biyoyakıt talebi fiyatların daha fazla gerilemesini sınırladı.

Buna karşılık Avrupa Birliği’nde arzın daralması nedeniyle kolza yağı fiyatları yükselirken, Ukrayna kaynaklı arz sıkışıklığının sürmesi ayçiçek yağı fiyatlarını destekledi.

ET FİYATLARINDA YATAY GÖRÜNÜM

FAO Et Fiyat Endeksi mayısta 130,5 puanla önceki aya göre neredeyse değişmedi. Ancak endeks, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 6,3 daha yüksek seviyede kaldı.

Sığır eti fiyatları özellikle Çin ve ABD’den gelen güçlü ithalat talebi nedeniyle yükseldi. FAO, bazı büyük üretici ülkelerde sürülerin yeniden oluşturulmasının ihracata konu arzı sınırladığını belirtti.

Koyun eti fiyatları da Yeni Zelanda’daki sınırlı arz nedeniyle yükseldi. Kümes hayvanları eti fiyatları hafif artarken, Avrupa Birliği’ndeki yüksek arz ve zayıf ithalat talebi domuz eti fiyatlarının gerilemesine neden oldu.

SÜT ÜRÜNLERİNDE GERİLEME DEVAM ETTİ

Süt Ürünleri Fiyat Endeksi mayısta 119,2 puana gerileyerek aylık bazda yüzde 0,5 düştü.

Tereyağı fiyatları Avrupa ve Okyanusya’da süt yağı arzının artması ve ihracatçılar arasındaki rekabet nedeniyle düşüşünü sürdürdü. Peynir fiyatlarında da sınırlı gerileme görüldü.

Buna karşılık yağsız süt tozu fiyatları özellikle Avrupa’da Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Asya’dan gelen talebin desteğiyle yükseldi. Tam yağlı süt tozu fiyatlarında ise bölgeler arasında farklı eğilimler gözlendi.

ŞEKER FİYATLARI YEDİ AYIN ZİRVESİNE ÇIKTI

FAO Şeker Fiyat Endeksi mayısta 95,1 puana yükselerek aylık bazda yüzde 7,5 arttı. Böylece endeks Ekim 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

FAO, artışın temel nedeninin önümüzdeki aylarda küresel şeker arzının daralabileceğine yönelik kaygılar olduğunu bildirdi. Brezilya’nın önemli üretim bölgelerinde şeker kamışının daha büyük bölümünün şeker yerine etanol üretimine yönlendirilebileceği beklentisi fiyatları destekledi.

Kuruluş ayrıca, El Nino koşullarının 2026-2027 döneminde Hindistan ve Tayland’daki şeker üretimini olumsuz etkileyebileceğine yönelik endişelerin de uluslararası şeker piyasasında fiyatları yukarı taşıdığını belirtti.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN