Küresel enerji piyasalarında yaşanan hareketlilik ve akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmalar, sürücülerin binek araç tercihlerini kökten değiştiriyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan güncel Küresel Elektrikli Araç Görünümü 2026 raporu, temiz ulaşım teknolojilerinin ulaştığı rekor seviyeleri gözler önüne serdi.
Orta Doğu merkezli siyasi gerilimlerin tetiklediği petrol arz şoku, elektrikli modellere olan talebi benzeri görülmemiş bir noktaya taşıdı.
Geçen yıl dünya genelinde satılan tüm binek otomobillerin yüzde 25'i, motosikletlerin yüzde 15'i ve kamyonların yüzde 9'u bataryalı modellerden oluştu.
Uzmanlar, 2026 yılı sonu itibarıyla bu payın otomobiller özelinde yüzde 30 seviyesine yaklaşacağını öngörüyor.
Mersin'de üretiliyor: 100 kilometrede sadece 30 TL harcıyor
ASYA DEVİNİN KÜRESEL ÜRETİMDEKY YÜZDE 60'LIK MUTLAK HAKİMİYETİ
Sektörün geçmiş yıl performansını derinlemesine inceleyen rapor, 2025 yılında küresel elektrikli araba satışlarının yüzde 20 oranında büyüme kaydederek 20 milyon sınırını aştığını gösterdi.
Yaklaşık 40 ülkede elektrikli binek araçlar, satılan toplam yeni otomobillerin yüzde 10'undan fazlasını oluşturmayı başardı.
Üretim hatlarındaki küresel rekabette ise Çinli üreticiler, dünya genelinde satılan elektrikli araçların yüzde 60'ını tek başına piyasaya sürerek pazarı domine etti.
Avrupa ve Kuzey Amerika merkezli otomotiv sanayisi devleri ise küresel satışlardan ancak yüzde 15'er pay alabildi.
POLİTİKA DEĞİŞİKLİKLERİNE RAĞMEN AVRUPA VE LATİN AMERİKA'DA SATIŞ PATLAMASI
Yeni yılın ilk aylarındaki gidişatı da kapsayan çalışma, 2026 yılının ilk çeyreğinde küresel elektrikli araç satışlarının, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) içerisindeki politika değişimleri sebebiyle geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 azaldığını açığa çıkardı.
Ancak bu genel gerileme, diğer bölgelerde yaşanan patlamayı gölgelemeye yetmedi.
İlk çeyrekte elektrikli araç satışları Avrupa'da geçen yıla kıyasla yüzde 30'a yakın artarken, Çin hariç tutulan Asya Pasifik bölgesinde yüzde 80, Latin Amerika'da ise yüzde 75 oranında yukarı yönlü fırladı.
Mart ayında dünya genelindeki yaklaşık 90 ülke yıllık bazda satış büyümesi yakalarken, bu ülkelerin 30'u kendi tarihlerinin en yüksek aylık satış rekoruna imza attı.
Gelecek sandığımızdan çok daha hızlı geldi: Elektrikli araç kullanımı rekor tazeledi
AKARYAKIT FİYATLARINDAKİ OYNAKLIK KÜRESEL FİLOYU YARIM MİLYARA TAŞIYOR
Maliyet bazında bakıldığında, elektrikli seçeneklerin ana pazarlarda her geçen gün daha rekabetçi hale geldiği ve akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmalardan endişe duyan tüketicilerin talebini pekiştirdiği görüldü.
Geleceğe yönelik projeksiyonlar, hükümetler tarafından yeni bir politika kararı ilan edilmese dahi, iki ve üç tekerlekli araçlar hariç küresel elektrikli araç filosunun muazzam bir ivme yakalayacağını gösteriyor.
Bugün Microsoft altyapısı ve diğer etkenlerle yaklaşık 80 milyon seviyesinde bulunan toplam elektrikli araç sayısının, 2035 yılına gelindiğinde 510 milyon gibi yüksek bir sayıya ulaşacağı öngörülüyor.
TARİHİN EN BÜYÜK PETROL ARZ ŞOKU
Raporun detaylarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan IEA İcra Direktörü Fatih Birol, geçen yıl yaklaşık 100 ülkede elektrikli otomobil satışlarının yeni zirveler gördüğünü ifade etti.
Yaşanan popülaritenin otomotiv pazarları ve enerji sisteminin tamamında köklü bir dönüşüme işaret ettiğini vurgulayan Fatih Birol, şu ifadeleri kullandı:
"Elektrikli araba satışları geçen yıl 100'e yakın ülkede yeni rekorlar kırdı. Elektrikli araçların artan popülaritesi, otomobil pazarları ve bir bütün olarak enerji sistemi için büyük bir dönüşüme işaret ediyor ve tarihin en büyük petrol arz şoku ortamında bir nebze rahatlama sağlıyor.
Geleceğe baktığımızda, batarya fiyatlarında tanıklık ettiğimiz düşüşler ile mevcut küresel enerji krizine karşı geliştirilecek potansiyel politika tepkilerinin, elektrikli araç pazarlarına daha da güçlü bir ivme kazandıracağını öngörüyoruz."
Elektrikli rüyası, Honda'nın kabusu oldu: Tarihinde ilk kez zarar etti
LOJİSTİKTE SESSİZ DEVRİM VE AFRİKA'DA 80 KAT BÜYÜYEN MOTOSİKLET PAZARI
Temiz dönüşüm sadece binek araçlarla sınırlı kalmayıp lojistik ve bireysel ulaşım sektörlerini de derinden etkiledi.
Büyük çoğunluğu Çin'de olmak üzere elektrikli kamyon satışları 2025 yılında bir önceki seneye göre iki katından fazla artış gösterdi.
Geçen yıl dünya genelinde yollara çıkan her on kamyondan neredeyse biri elektrikli modeller arasından seçildi.
Ulaşımın en hızlı elektrikli hale gelen segmenti konumundaki iki ve üç tekerlekli araçlar da 2025 yılında büyümesini sürdürdü.
Afrika kıtasında ise elektrikli hareketlilik özellikle iki tekerlekli araçlarda kendini gösterdi ve buradaki satışlar 2025 yılında 70 bin adede ulaşarak on yıl öncesinin başlangıcına kıyasla 80 kattan fazla artış kaydetti.
Ayrıca üç tekerlekli araç pazarında elektrikli modeller, genel pazar daralsa bile toplam satışların yüzde 25'inden fazlasını kapladı.
Afrika'daki filonun yüzde 60'ı ithal ikinci el araçlardan oluştuğu için elektrikli dönüşümü sadece yeni tescil verileriyle ölçmenin zorluğu da raporda not edildi.
GÜNEYDOĞU ASYA PAZARINDA VİETNAM ÖNCÜLÜĞÜNDE VERGİ TEŞVİKLERİ GENİŞLİYOR
Raporda, elektrikli araçların arkasındaki rüzgarın özellikle Güneydoğu Asya bölgesinde olağan üstü derecede güçlü estiği öne çıktı.
Bölgedeki yıllık elektrikli otomobil satışları geçen yıl iki katından fazla artarak yüzde 20'ye yakın bir pazar payına ulaştı.
Destekleyici fiyat dinamikleri ve stratejik hamleler sayesinde bu payın 2035 yılına kadar yüzde 60 seviyesine fırlayabileceği tahmin ediliyor.
Bölgenin en büyük elektrikli araç pazarı olan Vietnam dahil bazı Güneydoğu Asya ülkeleri, mevcut enerji krizine karşı bir yanıt olarak elektrikli araç vergi teşviklerini genişletme veya sürelerini uzatma planlarını şimdiden devreye aldı.
Avrupalı tüketicilerden şok boykot: Popüler markanın satışları tepetaklak
ÇİN BATARYA HÜCRESİ ÜRETİMİNDE YÜZDE 80 PAY İLE DÜNYAYI DOMİNE EDİYOR
Küresel imalatın kalbi konumundaki Çin, geçen yıl dünya genelinde üretilen yaklaşık 22 milyon elektrikli otomobilin neredeyse dörtte üçünü tek başına banttan indirerek liderliğini perçinledi.
Ülkedeki üretimin yerel talebi aşması üzerine Çin'in elektrikli araba ihracatı iki kat artışla 2,5 milyon adetlik rekor bir seviyeye ulaştı.
Çin, Avrupa ve ABD dışındaki pazarlar incelendiğinde, dünyanın geri kalanında satılan elektrikli otomobillerin yüzde 55'inin Çin'den ithal edildiği görüldü.
Bu oran sadece beş yıl önce yüzde 5'in altındaydı.
Batarya tedarik zincirinde birincil konumda olan Çin, 2025 yılı verilerine göre batarya hücresi üretiminin yüzde 80'inden fazlasını üstlendi ve bataryalarda kullanılan temel malzemelerin işlenmesinde daha da yüksek paylara ulaştı.
YAZILIM VE YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV SEKTÖRÜNÜN GELECEĞİNİ ŞEKİLLENDİRİYOR
Bu yılki raporda otomotiv teknolojilerinde öne çıkan yazılım ve yapay zehra trendlerine yönelik özel bir bölüm ayrıldı.
Çalışmaya eşlik eden iki çevrim içi interaktif araç da güncellendi.
Seçilmiş piyasalardaki araç fiyat verilerini de içeren Global EV Data Explorer ile Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) desteğiyle genişletilen Global EV Policy Explorer araçları, kullanıcıların dünya genelindeki elektrikli araç istatistiklerini, gelecek projeksiyonlarını ve yasal politika önlemlerini detaylıca keşfetmesine imkan tanıyor.
