İnşaat maliyet endeksi temmuzda aylık yüzde 1,15, yıllık yüzde 28,33 arttı. İşçilik maliyetlerindeki yıllık yüzde 30,51’lik yükseliş dikkat çekerken, bina dışı yapılarda işçilik artışı yüzde 31,65’e ulaştı. Maliyetler yükselirken konut fiyatları yıllık yüzde 25 arttı, ancak reel olarak yüzde 5,1 geriledi. Temmuzda konut satışları da yıllık bazda yüzde 17 düştü. Uzmanlar maliyet baskısı, yüksek finansman giderleri ve zayıflayan talep arasında sıkışan sektörde yeni konut üretiminin yüksek fiyat baskısı oluşturduğunu söyledi.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) temmuz ayına ilişkin inşaat maliyet endeksi verileri, sektörde maliyet baskısının devam ettiğini ortaya koydu. İnşaat maliyet endeksi temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1,15, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 28,33 arttı. Böylece inşaat sektörünün temel girdilerindeki yıllık yükseliş, tüketici enflasyonunun altında kalsa da yüksek seviyesini korudu. Temmuz ayında yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,75 olarak gerçekleşmişti. Maliyetlerdeki artışın bileşenlerine bakıldığında işçilik tarafındaki yükseliş öne çıktı. Malzeme endeksi temmuzda aylık yüzde 1,28, yıllık yüzde 27,13 artarken, işçilik endeksi aylık yüzde 0,92, yıllık yüzde 30,51 yükseldi. Böylece işçilik maliyetlerindeki yıllık artış, malzeme maliyetlerini 3,38 puan aştı. TÜİK’in hesaplamasına göre endeks, işçilik ve malzeme maliyetlerindeki değişimleri ölçen bir girdi fiyat endeksi niteliği taşıyor. Bina inşaatlarında da benzer tablo görüldü. Bina inşaatı maliyet endeksi temmuzda aylık yüzde 1,08, yıllık yüzde 28,37 arttı. Bu grupta malzeme maliyeti yıllık yüzde 27,34, işçilik maliyeti ise yüzde 30,19 yükseldi. Bina dışı yapılarda ise aylık yüzde 1,38’lik artışla daha yüksek bir maliyet baskısı oluştu. Bu yapılarda yıllık malzeme artışı yüzde 26,50 olurken işçilik maliyetleri yüzde 31,65 arttı.
MALİYET DÜŞMÜYOR, SADECE ARTIŞ HIZI DEĞİŞİYOR
İnşaat maliyetlerindeki tabloya daha geniş bir pencereden bakıldığında, yıllık artışın geçen yılın aynı dönemine göre belirgin biçimde hızlandığı görülüyor. Temmuz 2025’te yıllık inşaat maliyet artışı yüzde 22,98 seviyesindeydi. Aynı dönemde malzeme maliyetleri yüzde 18,98, işçilik maliyetleri yüzde 31 artmıştı. Temmuz 2026’da genel endeksteki yıllık artış yüzde 28,33’e çıkarken malzeme maliyetlerindeki yükseliş yüzde 27,13’e ulaştı.Haziran ayında ise inşaat maliyet endeksi yıllık yüzde 28,66 artmıştı. Temmuzdaki yüzde 28,33’lük oran, yıllık artışta sınırlı bir yavaşlamaya işaret etse de maliyet baskısının ortadan kalktığını göstermiyor. Üstelik aylık bazda haziranda yüzde 0,45 olan artışın temmuzda yüzde 1,15’e çıkması, aylık maliyet baskısının yeniden güçlendiğini gösteriyor. Burada özellikle işçilik maliyetleri dikkat çekiyor. İşçilikte yıllık artışın yüzde 30,51’e ulaşması, inşaat firmalarının yalnızca çimento, demir, enerji, nakliye ve diğer malzeme kalemlerinden değil, emek maliyetlerinden de ciddi bir baskı gördüğünü ortaya koyuyor. Bina dışı yapılarda yüzde 31,65’e çıkan işçilik artışı ise maliyet yapısındaki baskının yalnızca konut üretimiyle sınırlı olmadığını gösteriyor.
KONUTTA FİYAT-MALİYET MAKASI AÇILIYOR
İnşaat maliyetlerindeki yüzde 28,33’lük yıllık artışa karşın konut fiyatlarında yıllık nominal artış yüzde 25’te kaldı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın temmuz ayı Konut FiyatEndeksi verilerine göre konut fiyatları aylıkyüzde 1,5 yükselirken yıllık artış yüzde 25 oldu. Ancak enflasyondan arındırıldığında konut fiyatları yüzde 5,1 geriledi. Bu tablo sektör açısından önemli bir makasa işaret ediyor. Bir tarafta yeni konut üretiminin maliyeti yıllık yüzde 28’in üzerinde artarken diğer tarafta konut fiyatlarındaki nominal artış bunun altında kalıyor. Başka bir ifadeyle üreticinin maliyetleri satış fiyatlarından daha hızlı yükseliyor. Uzmanlar, “Bu durum özellikle arsa maliyeti, finansman giderleri ve diğer işletme giderleri de eklendiğinde yeni projelerin fizibilitesini zorlaştırabiliyor. Üstelik konut fiyatlarının reel olarak gerilemesi, yüksek maliyetlere rağmen üreticinin maliyet artışlarının tamamını satış fiyatlarına yansıtamadığını düşündüren bir başka gösterge olarak öne çıkıyor. Ancak maliyet artışının tamamen fiyatlara yansımaması, konutun ucuzladığı anlamına da gelmiyor. Aksine fiyatlar artmaya devam ederken, artışın enflasyonun gerisinde kalması söz konusu” dedi.
TALEP DÜŞÜYOR GAYRİMENKUL DEĞERİNDE GERİLEME ZOR
Maliyet baskısının yanında konut piyasasında talep tarafındaki zayıflık da dikkat çekiyor. TÜİK verilerine göre temmuz ayında Türkiye genelinde 123 bin 603 konut satıldı. Konut satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17 azaldı. Sektör açısından bir diğer kritik göstergede yapı ruhsatları. TÜİK’in ikinci çeyrek verilerine göre yapı ruhsatı verilen binaların yüzölçümü yıllık bazda yüzde 7,4 azaldı. Bu veri, yüksek maliyetlerin yalnızca bugün tamamlanan projelerin fiyatlarını değil, gelecekte piyasaya çıkacak yeni konut arzını da etkileyebileceğine işaret ediyor. Uzmanlar, inşaat maliyetleri açısından asıl kritik konunun enflasyon olduğuna dikkat çekiyor. Uzmanlara göre, enflasyonun düşmesiyle birlikte fiyatların düşeceği yönündeki beklentiler gerçekçi değil. Uzmanlar, “Enflasyonun gerilemesi, maliyetlerin veya konut fiyatlarının mutlak olarak düşmesi anlamına gelmiyor. Sadece maliyetlerin daha yavaş artması anlamına gelecek. Aynı durum konut fiyatları için de geçerli. Nitekim temmuzda konut fiyatları yıllık yüzde 25 artarken reel olarak yüzde 5,1 geriledi. Fiyatların nominal olarak yükselmeye devam ettiği, ancak genel fiyat seviyesine göre değer kaybettiği bir dönem yaşanıyor. Dolayısıyla vatandaş açısından kritik soru yalnızca “konut fiyatları düşecek mi?” değil, ücretlerin ve satın alma gücünün konut fiyatlarına ne ölçüde yetişebileceği olacak” dedi.
